ΟΛΥΜΠΟΣ: ΓΟΜΑΡΟΣΤΑΛΙ - ΟΡΟΠΕΔΙΟ ΜΟΥΣΩΝ (7 & 8.08.09)

“Αναλυτικότερα για τον Όλυμπο Παρασκευή 7/8. Φεύγουμε από Λαμία Παρασκευή μεσημέρι στις 12. Φθάνουμε Πριόνια κατά τις 3.30 και ανεβαίνουμε από το Μονοπάτι "Γομαροστάλι", ανηφορική ανάβαση επίπονη γύρω στις 4 - 4.30 ώρες. Φθάνουμε 8μμ στο Οροπέδιο και μένουμε το βράδυ στο καταφύγιο του “Κάκαλου”. Την άλλη μέρα κάνουμε κορυφή Μύτικα και επιστρέφουμε από του Ζολώτα. Σάββατο βράδυ επιστροφή στη Λαμία. Αν θέλουμε κάνουμε μπάνιο στην Πλάκα Λιτοχώρου ή Πλαταμώνα. Περισσότερα για το καταφύγιο εδώ http://www.olympus-climbing.gr/index.html"

Αυτό ήταν το μήνυμα που στάλθηκε σε όλους τους φίλους, που δηλώνουν κατά καιρούς τη διάθεση για περιπλανήσεις στο βουνό. Τελικά πείστηκε μόνο ο Aλκης και ο Aρης. Αιτία ήταν οι ζέστες, η Παρασκευή που ήταν εργάσιμη και το ότι στο πρόγραμμα βάλαμε ν' ανέβουμε ένα καινούργιο μονοπάτι, που έπρεπε να ψάξουμε να το βρούμε και το οποίο ανοίχτηκε πριν από λίγο καιρό. Το “Γομαροστάλι”. Αυτό σε ορισμένους φάνηκε ελαφρώς δύσκολο. Σταλίζω: ξεκουράζομαι το μεσημέρι σε σκιά (μόνο για ζώα). Aρα εδώ ξεκουράζονται τα γομάρια; Ή επειδή στο ξεκίνημά του είναι η θέση που ξεκουράζονται τα γομάρια, τώρα μόνο τα μουλάρια, που έχουν οι αγωγιάτες για τα καταφύγια; Δεν ρωτήσαμε τον Στύλα…

Για το μονοπάτι μας είχε μιλήσει ο Μιχάλης πέρυσι στο καταφύγιο “Κάκαλος”, αλλά και ο Βασίλης στα “Κρεβάτια”. Η αφετηρία του είναι στα Πριόνια, ακριβώς πριν την ξύλινη γέφυρα του Ενιπέα, δεξιά, εκεί που δένουν τα μουλάρια οι αγωγιάτες. Έχει μπλε σήμανση στο μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής του. Είναι στην πλαγιά του Ολύμπου, που μπορεί κανείς να την προσδιορίσει γεωγραφικά ακριβώς πάνω από το Πριόνια με κατεύθυνση βορειοδυτική προς το Οροπέδιο των Μουσών. Ανάμεσα δηλαδή στο Καταφύγιο “Σπήλιος Αγαπητός” και την Πετρόστρουγκα. Η διαδρομή είναι η πιο σύντομη για να φτάσει κανείς στο Οροπέδιο, αλλά είναι ανηφορική και αρκετά επίπονη Ξεκινώντας το μονοπάτι είναι στενό με συνεχείς ανηφορικές τραβέρσες μέσα στο δάσος, δάσος κυρίως με πεύκα και οξιές. Αυτή την εποχή έχει πολλά λουλούδια και πολλά βότανα με ωραίες μυρωδιές. Έχει και άγριες φράουλες. Ένα είδος ρίγανης με ανοιχτό μωβ χρώμα λουλουδιών και έντονη μυρωδιά, μας τράβηξε ιδιαίτερα την προσοχή.
Ο Άρης και ο Άλκης στην πρώτη λάκα

Εμείς προχωράμε και τραγουδάμε! Η αδρεναλίνη και η διάθεση ανεβαίνει μαζί με τις ποσότητες της ενδορφίνης. Η ενδορφίνη, οπιούχος ουσία, εκκρίνεται από τον εγκέφαλο κατά τη σωματική κόπωση. Αυτό που πρακτικά μας προσφέρει είναι ένα φυσικό “ανέβασμα” στη διάθεση και μια αντοχή απέναντι στην κούραση. Και όχι μόνο αυτό: η αντοχή αυτή αποκτά έναν μαζοχιστικό χαρακτήρα καθώς με την έκκριση της ενδορφίνης εντείνεται το αίσθημα του σούπερμαν που κρύβεται μέσα μας. Κατά συνέπεια αυξάνεται η προσπάθεια, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η έκκριση της ενδορφίνης, κοκ. Είναι ο φαύλος κύκλος της κούρασης και της ηδονής (στοιχεία από το ιντερνετ).

Προχωράμε παρέα με το σύννεφο. Το σύννεφο είναι και καλό, γιατί δεν έχουμε ιδιαίτερη ζέστη, μας κρύβει όμως και την θέα, που μας λείπει. Όταν καθαρίζει λίγο, βλέπουμε κάτω τη ρεματιά του Ενιπέα και στο βάθος το Λιτόχωρο. Κάποιες φορές φαίνεται το πράσινο ταμπλό κάτω από τον Καλόγηρο και σιγά σιγά, όσο ανεβαίνουμε, εμφανίζεται και η κορυφή του Καλόγηρου.

Ξαναέφερα τη συζήτηση για το “γιατί ανεβαίνουμε στα βουνά”. Και μάλιστα τι είναι αυτό που μας κάνει τώρα να συνεχίζουμε κάτι τόσο κουραστικό. Το έφερα με τρόπο για να ακούσω γνώμες. Ο Aλκης επέμεινε ότι ένας από τους λόγους είναι και η αυτοεπιβεβαίωση και η αυτοπεποίθηση που αποκτούμε ότι «μπορούμε». Ναι, η αυτοπεποίθηση είναι πολύ σημαντική για να νιώθουμε ισορροπημένοι και να πορευόμαστε με μια σχετική σιγουριά. Είναι εφόδιο για μια καλή ζωή, για την ψυχική και σωματική μας υγεία. Επίσης, λέει ο Aλκης, ότι νοιώθουμε την ανάγκη να κάνουμε κάτι που δεν μπορούν εύκολα να το κάνουν οι άλλοι. Η διάθεση να ξεχωρίζουμε. Μ' αυτό με καθάρισε! Τι το µθελες βρε φίλε; Είμαι τόσο εγωιστής και δεν το ήξερα;

Ο Aρης, ο μικρός της παρέας, έδωσε τη νεολαίστικη απάντηση: Εμείς οι νέοι θέλουμε να ζήσουμε από κοντά αυτό που η ζωή στις πόλεις σήμερα μας στερεί: Τη φύση, την αγριάδα, την ομορφιά, να νοιώσουμε το ρίσκο. Κλεισμένοι μέσα στα σπίτια, στις πόλεις δεν έχουμε την ευχέρεια να ζήσουμε κοντά στη φύση. Γίναμε μηχανές καλοκουρδισμένες, που όλα τα κάνουμε μηχανικά. Ξεχάσαμε πως κοντά στη φύση βρίσκεται το μυστικό της ήσυχης και ήρεμης ζωής.

Δεν έδωσα καμιά απάντηση γιατί είχα στο νου, αυτό που έγραφα για τα Βαρδούσια: “Δεν υπάρχει απάντηση”. Στο μυαλό μου τριγύριζαν οι λέξεις: πάθος, πόθος, λαγνεία, ηδονή, κόλλημα, απληστία της ανθρώπινης φύσης, εμπειρίες, περιέργεια.
επιστρέφοντας από την εξερεύνηση για το μονοπάτι με τα κίτρινα σημάδια
Στις δύο ώρες περίπου βγαίνουμε σε ανοιχτή λάκα, σε μια ράχη. Το σύννεφο δεν μας αφήνει να δούμε πολλά. Παρατηρούμε ότι φεύγει άλλο μονοπάτι νοτιοδυτικά με κίτρινα σημάδια. Μάλλον πρέπει να συναντάει το κλασικό μονοπάτι για το καταφύγιο “Σπήλιος Αγαπητός” (Ζολώτα). Μικρή ξεκούραση και συνεχίζουμε την κόψη με λιγότερα σημάδια τώρα, αλλά το μονοπάτι συνεχίζει να ξεχωρίζει. Παρατηρούμε τους κορμούς των πεύκων. Έχουν κάνει όλα μια ελαφριά κούρμπα χαμηλά, μάλλον από την πίεση του χιονιού. Τεράστιοι κορμοί δέντρων είναι πεσμένοι στο έδαφος, που δείχνει ότι τους προηγούμενους αιώνες αναπτύχθηκαν πολύ μεγάλα πεύκα. Δεν το έχω προσέξει αυτό σε άλλες αναβάσεις του Ολύμπου. Παίζουμε με τις φωτογραφικές μηχανές και τη νεκρή φύση. Ιδανικό θέμα για θεματική έκθεση.εδώ ο Άλκης με τη φωτογραφική του μηχανή
απομεινάρι κορμού με εντυπωσιακό ανάγλυφο
Τα αγριοκάτσικα ξάφνιασαν τον Aρη, που πήγαινε μπροστά. Πρόλαβε και τα φωτογράφισε. Συνεχίζουμε στην κόψη, παρέα με τα λίγα ρόμπολα. Απέναντί μας, βόρεια, φαίνεται καθαρά η Σκούρτα, ο Λαιμός και το πέρασμα του Γιόσου. Ανεβαίνοντας στην κόψη, και πίσω το ταμπλό του Καλόγηρου. Ελπίζω να μη μου φαίνεται η κούρασηΤώρα δεν έχουμε σημάδια, ούτε ξεχωρίζει μονοπάτι. Έχουμε μόνο τα λόγια του Μιχάλη “ακολουθούμε την κόψη”. Αρχίζουν τα σαθρά και οι πέτρες. Σε λίγο αναγνωρίζουμε μέσα από το σύννεφο αριστερά και απέναντι το καταφύγιο “Σπήλιος Αγαπητός” (Ζολώτα) και πιο ψηλά τα Ζωνάρια και τον Μύτικα.
Ο Άλκης λίγο πριν την τελική ανάβαση, στην κόψη
Αρχίζει η δύσκολη τελική ανάβαση με προσοχή στις πέτρες. Τώρα έχουμε σημάδια αλλά μόνο για την κατεύθυνση, γιατί πρόκειται για λούκι με μπόλικα σαθρά και κίνδυνο να φύγουν πέτρες για το κεφάλι. Υπάρχει και η εναλλακτική λύση, όπως μας είπε ο Μιχάλης αργότερα: να φύγει κανείς δεξιά προς το Λαιμό και να ανέβει πιο εύκολα από πιο ομαλό λούκι.
Ο Άρης, το παλλικάρι μας, ανεβαίνοντας το λούκι
Βγαίνουμε στο οροπέδιο και μπροστά μας ανοίγεται η πιο εντυπωσιακή, η γνωστή σε όλους, εικόνα του βουνού. Ο Θρόνος του Δία, ο Προφήτης Ηλίας, ανάμεσά τους η Τούμπα και τα δυο καταφύγια: του “Αποστολίδη” και του “Κάκαλου” και φυσικά το όμορφο ανάγλυφο του Οροπεδίου των Μουσών.

Συνολική ανάβαση 4.30 ώρες, χωρίς φορτσάρισμα. Θέλει λίγη προσοχή στη σήμανση μετά τη μέση περίπου, ιδιαίτερα για τις άσχημες μέρες και την ομίχλη. Να σημανθεί το τμήμα από την κόψη και πάνω για τους ίδιους λόγους και να μπει ένα συρματόσχοινο στην τελική ανάβαση. Νερό δεν έχει η διαδρομή, όπως άλλωστε όλες οι αναβάσεις του Ολύμπου.

Στέφανος Σταμέλλος
http://www.e-ecology.gr

Βαρδούσια, από Αθανάσιο Διάκο Καταφύγια, Λούκι του Λιονταριού, Κόρακας επιστροφή από Κοπρισιές

Διαβάζοντας στην ιστοσελίδα του ΕΟΣ Αθηνών το κείμενο του T TOOLE «Γιατί σκαρφαλώνουμε στα βουνά», με ευκολία μπορώ να πω ότι πράγματι είναι μια άσκοπη ερώτηση. Και αναπάντητη ίσως. Κι όπως λέει το κείμενο, το ανέβασμα στο βουνό «ήταν πάντοτε ένα μυστήριο». O Πωλ Βαλερύ έγραφε "Αν ένα πουλί μπορούσε να πει με ακρίβεια τι τραγουδάει, γιατί τραγουδάει, και τι είναι αυτό που το κάνει να τραγουδάει, δεν θα τραγούδαγε". Παραφράζοντας θα μπορούσαμε να πούμε: "Αν ένας ορειβάτης μπορούσε να πει με ακρίβεια γιατί σκαρφαλώνει στα βουνά και τι είναι αυτό που τον κάνει να σκαρφαλώνει, δεν θα ανέβαινε".
Δείτε και μια άποψη, που ίσως καλύπτει τους περισσότερους: << ... κάποια στιγμή μάθαμε να αγαπάμε το βουνό, για τον απλούστατο λόγο ότι κατάφερε να βγάλει από μέσα μας τον καλύτερο εαυτό μας, μας ύψωσε, έστω και για μια και μόνο πολύτιμη στιγμή, πάνω από τη συνηθισμένη ζωή και μας έδειξε την ομορφιά της απλότητας και μια δύναμη και αγνότητα που δεν θα είχαμε γνωρίσει ποτέ αν δεν είχαμε αντιμετωπίσει το βουνό με εντιμότητα και δεν είχαμε παλέψει με πάθος μαζί του.>>

Τα γράφω αυτά με αφορμή το πρόσφατο ανέβασμα στα Βαρδούσια. Ανέβασμα, σκαρφάλωμα στο βουνό, ή κάπως έτσι. Αλλά κυρίως ήταν μια δοκιμασία και μια «ευκαιρία» “να παλέψω με πάθος μαζί του”. Όταν είσαι μόνος σου με το βουνό, σου βγαίνουν διάφορα πάθη και κρυφές διαθέσεις. Και προπαντός απελευθερώνεσαι από τις πιθανές καταπιέσεις των άλλων. Κάνεις ό,τι θέλεις! Είσαι και αρχηγός και οδηγός βουνού. Ειδικά όταν το ανέβασμα γίνεται γρήγορα, παίρνεις και γρήγορες αποφάσεις και το μυαλό δουλεύει με άλλες ταχύτητες. Έχεις την ελευθερία να αποτύχεις, να πανηγυρίσεις για την επιτυχία σου, για τους χρόνους σου, και να νοιώσεις πιο έντονα την ευθύνη για σένα. Όταν είσαι με άλλους, συνήθως νοιώθεις την ευθύνη για κείνους, κυρίως, ή είσαι συνυπεύθυνος για ό,τι συμβεί. Και μέσα από όλα αυτά γίνεσαι πιο ώριμος, πιο έμπειρος.

…Από το πρωί φαίνεται η μέρα. Νύσταζα στην οδήγηση…και ήταν τόσο νωρίς ακόμα. Οκτώ παρά δέκα στον Αθανάσιο Διάκο (1.100μ) και ξεκίνησα γρήγορα με στόχο να ανέβω στον Κόρακα (2.495μ) πριν πιάσουν οι μεγάλες ζέστες.

“Όλος ο κόσμος έλαμπε σαν μια νεροσταγόνα
πρωί στα πόδια του βουνού”
λέει ο Οδυσσέας Ελύτης. Μαζί με όλα τα άλλα το μυαλό τρέχει και στους ποιητές. Απέναντι σχεδόν κάθετες οι πλαγιές και μέσα από τη νεροσταγόνα φαίνεται το βουνό σα γίγαντας. Κι εγώ στα πόδια του, καθώς ανεβαίνω για τον Προφήτη Ηλία. Τα Βαρδούσια θεωρούνται ένα από τα πιο άγρια κι εντυπωσιακά βουνά της πατρίδας μας και έχουν ιδιαίτερα σκληρό ανάγλυφο με άγριες και απότομες κορφές.

οι βράχοι καλόγεροι με κρύα μαλλιά
κόβουνε σιωπηλοί της ερημιάς τον άρτο.
συνεχίζει ο Ελύτης, κι εγώ συνεχίζω ν’ ανεβαίνω περνώντας τον Προφήτη Ηλία στα 45 λεπτά. Και με τη ζέστη ν’ ανεβαίνει κατακόρυφα. Περνάω από δίπλα τις τσαγιές και τις αφήνω να μαζέψω το τσάι στην επιστροφή. Οι στροφές στον αγροτικό δρόμο φεύγουν γρήγορα. Και τα σκυλιά, που καρτερούν στη στάνη, κάνουν το καθήκον τους κι αυτά απειλώντας τον βιαστικό επισκέπτη. Το γαύγισμα είναι κουραστικό σήμερα και δεν πληρώνεται καλά. Ή πληρώνεται όπως και τόσα άλλα. Με ένα κομμάτι ψωμί. Γι’ αυτό δείχνουν βαριεστημένα


Ο χρόνος είναι γρήγορος ίσκιος πουλιών
Τα μάτια μου ορθάνοιχτα μες στις εικόνες του
Πολλές οι εικόνες. Και τα μάτια πράγματι ορθάνοιχτα, γρήγορες ματιές ολόγυρα, να μη χαθεί καμιά. Περνώ τα καταφύγια από αριστερά. Το νερό τρέχει άφθονο στην πηγή. Δοκιμάζω να πιω και να γεμίσω ξανά το παγούρι. Κρύο νερό, γάργαρο. Στη συνέχεια ακολουθεί το φιδωτό ανέβασμα στα Σκόρδα Πιτιμάλικου και στο καλά σημαδεμένο μονοπάτι. Σε λίγες μέρες, 18 - 19 Ιουλίου, θα γίνονταν η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση. Δεν ξέρω αν έγινε αναφορά στην Συνάντηση για τις μεθοδεύσεις ορισμένων να γίνει χιονοδρομικό κέντρο στα Βαρδούσια. Ελπίζουμε τα σχέδια της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Φωκίδας, και όχι μόνο, να σταμάτησαν, ύστερα από την πρώτη απόρριψη της Προμελέτης από τις Υπηρεσίες του ΥΠΕΧΩΔΕ. Δείτε εδώ τη συζήτηση για τα νέα χιονοδρομικά στην Ελλάδα http://oxi-xionodromika.blogspot.com/ Ακούστηκε ότι έγινε όμως εκτεταμένη συζήτηση για τις απειλές της Γκιώνας και της Οίτης από τη μεταλλευτική δραστηριότητα και τα νέα σχέδια των Μεταλλευτικών Εταιρειών στην περιοχή.Το καταφύγιο του ΕΟΣ Άμφισσας και πέρα το βουνό της Χωμήριανης

Με τον ΕΟΣ Λαμίας, πριν από αρκετά χρόνια, προσπαθούσαμε, με πολύ χιόνι είναι αλήθεια, να βρούμε τις Πόρτες. Είναι το πέρασμα για το Μέγα Κάμπο, το οροπέδιο πριν την κορυφή. Πηγαίναμε ψάχνοντας. Διαλυθήκαμε στην ανηφόρα κι ο καθένας πήγαινε όπου ήθελε. Τέτοια ομάδα! Ψάχνοντας, θυμάμαι, βρέθηκα στο Λούκι του Λιονταριού και το πέρασα καρφώνοντας μόνο το πιολέ και σέρνοντας το σώμα μου πάνω στον πάγο. Έ, γι’ αυτό τώρα είπα να επαναλάβω το Λούκι του Λιονταριού, χωρίς αυτή τη φορά χιόνι και πάγο. Έχει τη δυσκολία του, αλλά…
χιόνι και λουλούδια στον Μέγα Κάμπο
Συνάντησα τον Πεζοπορικό Όμιλο Αθηνών στο Μέγα Κάμπο. Κατέβαιναν από την κορυφή, τον Κόρακα. Γιόρτασαν το βράδυ στο καταφύγιο του ΕΟΣ Άμφισσας τα 60 χρόνια ζωής του ΠΟΑ. Βουνό, με γλέντια και διασκέδαση και με ορχήστρα παρακαλώ! Τα φανταχτερά πολύχρωμα λουλούδια του οροπεδίου απασχόλησαν τη φωτογραφική μου μηχανή με φόντο τις χιονούρες και την κορυφή. Τελικά ανέβηκα στον Κόρακα σε τρεις ώρες από τον Αθανάσιο Διάκο. “Έφερα τη ζωή μου ως εδώ” θέα από την κορυφή

Το σύννεφο έφθασε απειλητικά. Επιστροφή από τις Κοπρισιές. Γρήγορο κατέβασμα και μικρές στάσεις για φωτογραφίες. Η πηγή, στη μέση περίπου της διαδρομής από τις Κοπρισιές, είναι από τις πιο πλούσιες σε νερό των Βαρδουσίων στα 1800 μέτρα περίπου. Το νερό κατεβαίνει βουίζοντας. Με ξάφνιασε το χαμηλό πέταγμα της πέρδικας και των μικρών πουλιών της. Παλιότερα λέγαμε για τις διμούτσουνες οχιές. Και το μυαλό μου πήγαινε και σ’ αυτές, όλο και κάποια μπορεί να είναι στο δρόμο μου. Ευτυχώς δεν ήταν στην τύχη μου, γιατί θέμα τύχης είναι όλα τελικά. Ίσα που πρόλαβα να μαζέψω μερικές χεριές από το τσάι, που είχα δεί ανεβαίνοντας. Η βροχή ήταν απότομη αλλά όχι δυνατή. Φοβήθηκα και έφυγα τρέχοντας κατηφορίζοντας τις σάρες κάτω από το λόφο του Προφήτη Ηλία. Τα λείρια (Lilium Chalcedonicum - Λείριο το χαλκηδονικό), δύο κόκκινα πανέμορφα λουλούδια, ήταν η αιτία να σπάσω τη φωτογραφική μου μηχανή. Μου έπεσε στη μοναδική πέτρα. τα δύο λουλούδια (Lilium Chalcedonicum - Λείριο το χαλκηδονικό)

Έφυγα χωρίς να περιμένω τους φίλους από τον ΠΟΑ να κατέβουν. Η Βαρβάρα ακόμα με ψάχνει στο βουνό. Φοβήθηκε μήπως έφαγα τη βροχή και τους κεραυνούς ψηλά. Τελικά ήμουνα τυχερός γιατί η δυνατή μπόρα ήρθε όταν έφθασα στην Παύλιανη. Φαγητό με κεραυνούς και καταιγίδα.
Γι’ αυτές όλες τις μικρές συγκινήσεις και τα απρόσμενα, τις γρήγορες αποφάσεις και την κούραση, βουνό σε λατρεύω!

Στέφανος Σταμέλλος

Γιατί σκαρφαλώνουμε στα βουνά;

Τ. TOOLE
(από την ιστοσελίδα του ΕΟΣ Αθηνών)

Οι λόγοι για τους οποίους οι άνθρωποι σκαρφαλώνουν στα βουνά ήταν πάντοτε ένα μυστήριο. Για τον μη ορειβάτη είναι μια άσκοπη και χωρίς, νόημα δραστηριότητα. Μπορεί από την πολυθρόνα του να θαυμάσει ως ένα σημείο το θάρρος και την αντοχή του ορειβάτη, αλλά δεν λυπάται όταν αυτό το θάρρος έχει σαν αποτέλεσμα το θάνατο ή σοβαρό τραυματισμό. Απλά χαμογελάει μόνος του με την ευαρέσκεια αυτού που προείδε τις αναπόφευκτες συνέπειες και είχε τη λογική να μην ασχοληθεί με παρόμοιες δραστηριότητες.

Για τον ορειβάτη, ακόμη κι όταν κρέμεται πάνω από ένα ιλιγγιώδες κενό, οι λόγοι αποτελούν εξ ίσου ένα μυστήριο. Αν σταματούσε για μια στιγμή και επιχειρούσε μια λογική εξήγηση της έμμονης αυτής δραστηριότητας του, θ' αναγκαζόταν να συμφωνήσει με τον μη-ορειβάτη, ότι δεν εξυπηρετεί κανένα πρακτικό σκοπό. Η απάντηση ότι προσφέρει ευχάριστη άσκηση σε όμορφο περιβάλλον, δεν είναι εξήγηση, γιατί συχνά η δυσφορία ή ακόμα και η ταλαιπωρία, που νοιώθει κανείς, αντισταθμίζει με το παραπάνω ό,τι ευχάριστο μπορεί να υπήρξε και η ομορφιά είναι τις περισσότερες φορές κρυμμένη πίσω από ένα μονότονο γκρι, ή ακόμα μερικές φορές άσχημο βράχο ή πυκνή ομίχλη και δυνατή βροχή.

Λένε μερικές φορές ότι τα βουνά θέτουν μια πρόκληση στο περιπετειώδες πνεύμα του ανθρώπου. Ίσως να είναι αλήθεια, αλλά τότε και η πιο μονότονη και ανιαρή ζωή, μπορεί να είναι γεμάτη προκλήσεις. Ολόκληρη η ιστορία του ανθρώπινου γένους αποτελείται από την ανταπόκριση του ανθρώπου σε τέτοιες προκλήσεις. Και, λέγοντας ανθρώπου, εννοούμε τους κοινούς ανθρώπους, γιατί αυτοί είναι που κάνουν την ιστορία, όχι τους λεγόμενους «μεγάλους άντρες» οι οποίοι απλώς πλέουν με το ρεύμα και τυχαία λόγω θέσεως στο ρυάκι, συμβαίνει να αντανακλούν τις λαμπρότερες ακτίνες του ήλιου της προόδου.

Υπάρχει πρόκληση στο να βρει κανείς τη θέση του στην κοινωνία. Υπάρχει πρόκληση στο επάγγελμα που διαλέγει ν' ακολουθήσει. Υπάρχει πρόκληση στο να κρατήσει ενωμένη μια οικογένεια, ενάντια σε εξωτερικές δυνάμεις που απειλούν να τη διαλύσουν. Υπάρχει πρόκληση στο ν' αναθρέψει αυτή την οικογένεια, ώστε να κληρονομήσει και να βελτιώσει το μέλλον που αυτός προσπαθεί να δημιουργήσει. Υπάρχει πρόκληση σ' αυτές και πολλές άλλες δραστηριότητες παραπάνω από αρκετές για ν' απασχολήσουν και τους πιο περιπετειώδεις ανθρώπους για αρκετές ζωές, χωρίς να χρειαστεί να καταφύγουν στη δημιουργία νέων προκλήσεων που αλλιώς δεν θα υπήρχαν.

Όταν βλέπω τριγύρω τους φίλους μου και συζητάω μαζί τους αναγκάζομαι να συμπεράνω ότι δεν έχουν κανένα γνήσιο λόγο για τον οποίο να θέλουν να σκαρφαλώνουν στα βουνά και συχνά το κάνουν μόνο σαν αποτέλεσμα κάποιου τυχαίου γεγονότος.

Όταν σκέφτομαι μερικούς ανθρώπους, ειδικά, από τους οποίους πολλοί είναι ανάμεσα στους πιο έμπειρους ειδικούς του αθλήματος, συνειδητοποιώ ότι θα μπορούσαν εξ ίσου καλά να είχαν διαπρέψει στο ποδόσφαιρο, στο γκολφ, στο τένις, την ιστιοπλοΐα ή σε κάποιο άλλο, τελείως άσχετο, πεδίο δράσης.

Σε κάποια τέτοια στιγμή, είδαν μπροστά τους ένα λόφο ή ένα βράχο αντί για μια μπάλα, ένα γήπεδο γκολφ, μια ρακέτα του τένις ή ένα κότερο. Ξόδεψαν ενέργεια και το διασκέδασαν, με αποτέλεσμα να ξαναγυρίσουν για να επαναλάβουν την εμπειρία. Πολύ γρήγορα ήρθαν σ' επαφή με άλλους, που έκαναν το ίδιο και μέσα σε μερικές ώρες, ή πιθανόν και λεπτά, δημιουργήθηκαν καινούργιοι φίλοι: φίλοι, που είχαν μια πολύ πιο μεταδοτική σοβαρή συμπεριφορά προς το άθλημα τους.

Η επίδραση απλώθηκε γρήγορα και οι καινούργιοι βρέθηκαν μέλη μιας ανθίζουσας αδελφότητας, τόσο πολύ που έφτασαν να πιστεύουν ότι πάντα ήθελαν να γίνουν ορειβάτες
και ότι τίποτα άλλο δεν θα μπορούσε να τους έχει ικανοποιήσει. Από κει και πέρα, η πρόοδος τους θ' ακολουθούσε ένα σχέδιο που θα διέφερε από τον έναν στον άλλο, μόνο στις λεπτομέρειες του.

Γρήγορα θα μάθαιναν ότι οι αναβάσεις διέφεραν σε δυσκολία, από την εύκολη σαν σκάλα, μέχρι το πραγματικά αδύνατο και με τη γνώση αυτή θα ερχόταν η συνειδητοποίηση μιας έντονα ανταγωνιστικής ατμόσφαιρας, ένα κλίμα ανταγωνιστικότητας, όχι όπως ίσως θα περίμεναν μεταξύ ανθρώπου και βουνού, αλλά μεταξύ ανθρώπου και ανθρώπου, θα άρχιζαν να μετρούν την αξία του, όχι ανάλογα με το πόσο καλά έκαναν μια συγκεκριμένη διαδρομή, αλλά με σύγκριση των επιτυχιών τους μ' αυτές των άλλων.

Όσο κι αν σκαρφάλωναν, θα συνειδητοποιούσαν ότι πρέπει να φτάσουν ένα ορισμένο ψηλό επίπεδο ανταγωνιστικότητας και να το συντηρούν τακτικά, πριν γίνουν γενικά αποδεκτοί σαν κανονικά μέλη. Η αφοσίωση του θα μεγάλωνε μέχρι να φτάσουν το επίπεδο αυτό. Τότε, θα έβλεπαν μπροστά τους την επίλεκτη ομάδα που περιελάμβανε τους αναγνωρισμένους δασκάλους του αθλήματος: αυτούς που σταθερά ανέβαιναν στα πιο ψηλά επίπεδα, σε κομμάτια βράχου που φαίνονταν φυλαγμένα μόνο γι' αυτούς, θα ήταν τα ονόματα αυτών των λίγων που θα είχαν ακούσει σε συζητήσεις ή διάβασαν περιοδικά γιατί αυτοί πετύχαιναν εκεί που λίγοι επιχειρούσαν να πάνε ή ίσως εκεί που κανείς άλλος δεν είχε πετύχει πριν από αυτούς.

Ίσως θα προσπαθούσαν να μπουν στην ομάδα αυτή ή το πιθανότερο θα είχαν αναγνωρίσει το επίπεδο της σαν ανώτερο των δυνατοτήτων τους και θα αρκούνταν ικανοποιημένοι στο να ενισχύσουν τις ήδη κερδισμένες θέσεις τους. Όποια εκλογή κι αν έκαναν θα έφταναν στο δικό τους επίπεδο επιτυχίας, θα το κρατούσαν για ένα - δυο χρόνια και μετά θ' άρχιζαν να πέφτουν κάτω απ' αυτό, όπως οι ζωές τους θα έπαιρναν νέες διευθύνσεις και υποχρεώσεις.

Μπορεί να έκαναν μια προσπάθεια να κρατηθούν για λίγο ακόμα, αλλά θα το έβρισκαν όλο και πιο δύσκολο. Θα έβρισκαν τον εαυτό τους να σέρνεται αργά προς τη μέση ηλικία, ρίχνοντας ένα ακόμα πιο νοσταλγικό βλέμμα πίσω, σε μια σύντομη περίοδο της ζωής τους στην οποία γεύτηκαν μια γλυκιά ελευθερία, που όμως, δεν είχε καμιά σχέση με ό,τι επρόκειτο να συμβεί (αργότερα).

Κατά την περίοδο αυτή, η αναρρίχηση βράχων και βουνών φαίνονταν σαν αυτοσκοπός, αλλά το αναδρομικό βλέμμα της ωριμότητας θα έδειχνε αυτό που πραγματικά ήταν: μια σύντομη απόδραση από τις έγνοιες, ένα πρόσκαιρο διάλειμμα ανάμεσα στο άγχος της εφηβείας και τις ευθύνες της ενηλικίωσης, ένα ευχάριστο λιβάδι στο οποίο είχαν ξεμείνει και περιπλανηθεί άσκοπα μέχρι που το ρεύμα της ανθρωπότητας, που περνούσε τους τράβηξε πίσω, μέσα στο πλήθος.

Όμως, υπάρχουν μερικοί, ίσως όχι περισσότεροι από ένας - δυο σε κάθε γενιά, που δεν φαίνονται ν' ακολουθούν το σχέδιο. Δεν αφήνουν τον εαυτό τους ούτε να παρασυρθεί από το κεντρικό ρεύμα, ούτε να στριφογυρίζει στις δίνες, αλλά βλέπουν τη ζωή τους να προχωρεί σε μια κατεύθυνση της δικής τους επιλογής και διαλέγουν το δρόμο τους προσεκτικά από τη μια πέτρα που πατούν στην επόμενη. Μερικές φορές κολυμπούν στη μέση του ποταμού. Άλλοτε πλατσουρίζουν σε νερά λιμνάζοντα. Ποτέ, όμως, χωρίς σκοπό. Βλέπουν κάθε κίνηση να οδηγεί σ' ένα συγκεκριμένο στόχο, ο οποίος από τη στιγμή που θα επιτευχθεί, γρήγορα ξεχνιέται για χάρη του επόμενου. Οι στόχοι αυτοί, μπορεί φαινομενικά να έχουν σημασία μόνο για το ενδιαφερόμενο άτομο, αλλά όταν επιτευχθούν, αλλάζουν, αν και πολύ ελαφρά, την κατεύθυνση που ακολουθεί το πολύ νερό του ποταμού.
Νιώθω συχνά, ότι αν ένας αρκετά μεγάλος αριθμός ανθρώπων ήταν έτοιμος να ενεργήσει κατ' αυτόν τον τρόπο, τότε ίσως, να μπορούσε ν' αλλάξει κι ολόκληρη η πορεία του ποταμού.

Δείτε και προπαντός ακούστε

Playing For Change | Song Around The World "Stand By Me" from Concord Music Group on Vimeo.

Άγραφα - Ανάβαση στο Βουτσικάκι (2154μ) 21-22/2/2009

Όλα ήταν άσπρα και παγωμένα και το χιόνι κατέβαινε μέχρι τη λίμνη. Ήπιαμε έναν καφέ στον ωραίο ξενώνα και συνεχίσαμε για το καταφύγιο με τα πόδια, αφήνοντας τα αυτοκίνητα στην είσοδο του χωριού. Ο δρόμος Νεράιδα – Καταφύγιο είναι έξι χιλιόμετρα. Παγωνιά παντού.

Το Βουτσικάκι ανήκει στα Άγραφα και στην οροσειρά της νότιας Πίνδου. Δεσπόζει πάνω από τη Λίμνη Πλαστήρα, τη γνωστή τεχνητή λίμνη που το επίσημό της όνομα είναι λίμνη Ταυρωπού. Σχηματίστηκε το 1959 με την κατασκευή του φράγματος στον ποταμό Ταυρωπό ή Μέγδοβα, η δε ιδέα για την κατασκευή της αποδόθηκε μετέπειτα στον στρατιωτικό και πολιτικό Νικόλαο Πλαστήρα, απ’ τον οποίο πήρε και το όνομα.

Η Λίμνη Πλαστήρα είναι περίπου 20 χιλιόμετρα από την Καρδίτσα. Κάναμε από βόρεια το κύκλο της Λίμνης και ανεβήκαμε στη Νεράιδα, ένα όμορφο χωριό, στο οποίο παραθέριζε ο Νικόλαος Πλαστήρας. Η Νεράιδα είναι σε υψόμετρο 1150 μ. μέσα στα έλατα με μια καταπληκτική θέα προς τη λίμνη και το Θεσσαλικό κάμπο.

Τα έργα της ορεινής οδοποιίας συνεχίζονται. Έγινε η παράκαμψη της Νεράιδας και στρώθηκε με άσφαλτο η μισή διαδρομή μέχρι το καταφύγιο. Πάντα θα βρίσκουν το λόγο οι άνθρωποι να ρίχνουν άσφαλτο στα βουνά. Όσους και να ρωτήσεις το θεωρούν αυτονόητο. Προπαντός δεν λερώνονται τα πολύτιμα αυτοκίνητά τους.Εμείς με τα πόδια, αραιά, ανάλογα με τη διάθεση για εκτόνωση και διαφορετικές ταχύτητες. Ο καθένας στη μοναξιά του. Κι αν μέσα στην μοναξιά και την ερημιά, σου επιτεθούν οι λύκοι; “Οι λύκοι επιτίθενται σε ανθρώπους σπάνια και μόνον αν τους ξαφνιάσεις και αισθανθούν παγιδευμένοι”. Λύκε σε φοβάμαι, λύκε σ’ αγαπώ…

Το νέο “ορειβατικό καταφύγιο Αγράφων” βρίσκεται σε υψόμετρο 1.540 μ στην περιοχή "Καραμανώλη". Πέτρινο κτίριο με κεντρική θέρμανση, τζάκι, κουκέτες, κουβέρτες, κουζίνα, τουαλέτες,. άνετη τραπεζαρία, που μπορεί να φιλοξενήσει μέχρι 25 άτομα. Αυτή τη φορά γέμισε με το παραπάνω. Ακόμα και στο διάδρομο στήθηκαν κρεβάτια. Ήταν η σχολή ορειβασίας με τον Λάζαρο Μποτέλη, εκπαιδευτή ορειβασίας και αναρρίχησης, με 25 ορειβάτες από τη βόρεια Ελλάδα.
Παλιότερα θυμάμαι μόνο το παλιό ξύλινο καταφύγιο του Δασαρχείου Καρδίτσας. Τα πράγματα αλλάζουν. Τώρα, εκτός από το καινούργιο καταφύγιο, λειτουργεί και το καταφύγιο του Ορειβατικού Χιονοδρομικού Ομίλου Καρδίτσας με δυνατότητα φιλοξενίας 17 ατόμων, με στοιχειώδη εξοπλισμό και με αναφορές στο χιονοδρομικό κέντρο. Το μικρό χιονοδρομικό είναι το “κερασάκι στην τούρτα” για την “ανάπτυξη” της περιοχής. Η αλήθεια είναι ότι σίγουρα η λειτουργία του επιδοτείται. Τα έσοδά του δεν νομίζω να επαρκούν για τη φροντίδα και τη συντήρησή του. Τα περισσότερα έξοδα, αν δεν κάνω λάθος, τα αναλαμβάνει η νομαρχία ή η Αναπτυξιακή μέσα από διάφορα προγράμματα. Λένε ότι όλες οι επιχειρήσεις των χιονοδρομικών κέντρων στην Ελλάδα είναι ζημιογόνες… Γιατί να αποτελεί εξαίρεση;Μετά την νόστιμη μακαρονάδα με τις ειδικές σάλτσες της Λένας και της Ξανθής, ο ύπνος έπρεπε να είναι βαρύς. Αλλά αυτά τα ροχαλητάαααα… χαλάνε διαθέσεις. Τις ωτοασπίδες μου… το σιγαστήρα σου….Να βγώ έξω, να αλυχτήσω με τους λύκους…

Η πρωινή αναχώρηση ήταν “μέχρι εκεί που θα μπορέσουμε ή θα μας επιτρέψει το βουνό”. Για καλό και για κακό πήραμε και τη φωτογραφική μηχανή, αν χρειαστεί να σκηνοθετήσουμε μια κορυφή, για τους άπιστους. Αλλά να που το βουνό μας επέτρεψε κι αυτή τη φορά να σπαταλήσουμε λίγο από την ησυχία της κορυφής του. Να αγγίξουμε λίγο, απαλά, τις άκρες του και τις χιονισμένες του πλαγιές.

Σε αντίθεση με τις τόσες τεχνικές γιορτές, που κάποιοι εφευρίσκουν, αυτή η ανάβαση ήταν μια αληθινή γιορτή μέσα στη φύση. Ήταν τα ανεπανάληπτα παιχνίδια του χιονιού, τα κρύσταλλα που κρέμονταν από τα κλωνάρια, οι χιονόμπαλες των μικρών ελάτων… Ηδονοβλεψίες κι εμείς της χιονισμένης φύσης σε κοντινό πλάνο, γιατί η ομίχλη δεν άφηνε πολλά περιθώρια για μακριά. Σε μια ώρα ήμασταν στο μνημείο του ανεμοπτεριστή, που χάθηκε πριν λίγα χρόνια. Η “πλάτη” με τις δύο κορυφές, την Τέμπλα (1808 μ) και δεξιά την Πετσαλούδα (1824 μ) είναι μακρινάρι. Ευτυχώς, να λέμε την αλήθεια, που τα παιδιά της σχολής άνοιξαν το δρόμο το προηγούμενο απόγευμα. Αλλιώς μάλλον θα ήταν μια αποτυχημένη προσπάθεια. Το χιόνι ήταν πολύ. Σε πολλά σημεία πρέπει να περνούσε το ένα μέτρο.

Αρχίζουμε να κατεβαίνουμε για το διάσελο – ή σέλα όπως λέει ο Κωστής. Εδώ το χιόνι είναι λίγο, γιατί έχει δυνατούς ανέμους. Ευτυχώς δεν είχε αέρα, γιατί άντε να βρεις τα ίχνη. Στο μεταξύ το χιόνι άρχισε να πέφτει ψιλό και πυκνό “Πού πάω, πού πάμε σε τέτοιους καιρούς”; Αλλά γιατί να φοβηθούμε; Δεν ακολουθούμε τα χνάρια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, αλλά τα χνάρια φίλων ορειβατών σε μια ζεστή φιλική ατμόσφαιρα. Και δεν πρόκειται για καμιά “συνάντηση κορυφής” των 27 ηγετών της Ευρώπης, αλλά για μια “συνάντηση στην κορυφή” ενός φιλικού για μας βουνού.

Να και η κόψη! Προσέξτε εδώ. Από δω μην κοιτάτε. Ή είμαστε κορυφάκηδες ή δεν είμαστε… Υποσχεθήκαμε κορυφή…δεν σταματάμε εδώ. “Είμαστε Ρεαλιστές Επιδιώκουμε Το Αδύνατο! Ε.Ρ.Ε.Τ.Α” Να και η κορυφή! Δυστυχώς δεν έχουμε ορατότητα. Μόνο με τη φαντασία μας “βλέπουμε” τα γύρω βουνά. Βορειοδυτικά η Καζάρμα και νοτιοανατολικά το Μπορλέρο. Νοτιοδυτικά η Νιάλα …και μέσα στην μακαριότητά μας καμαρώνουμε ότι είμαστε οι μοναδικοί. Ήμασταν οι μοναδικοί στην κορυφή στο Βουτσικάκι για κείνη τη μέρα. Λίγο είναι;; Πόσες είναι οι μοναδικότητες που εξασφαλίζουμε κάθε μέρα;
Φωτογραφίες και ξανά κάτω. Γλιστράει τώρα…τι να τα κάνεις τα κραμπόν. Ξανά ανέβασμα μετά το διάσελο. Αμάν αυτή η ανηφόρα Τώρα το χιόνι πέφτει πιο πυκνό Καμιά φορά η επιστροφή γίνεται γλυκιά. Συνολική διάρκεια 5,5 ώρεςΧαιρετάμε το Βασίλη, τον υπεύθυνο του Καταφυγίου, και φεύγουμε γρήγορα με το φόβο του χιονιού. Μη μας κλείσει στη Νεράιδα και ποιος βάζει αλυσίδες Εδώ παπάς, εκεί παπάς, εδώ πατάς, εκεί πατάς, πόσες φορές μέτρησες τον πάγο κάνοντας σπαγγάτο…Χώρια το μάτιασμα του Δημήτρη. Μακριά από γαλανομάτη στο χιόνι και στον πάγο…

Μοναδικό τρέξιμο, προπόνηση στον παγωμένο δρόμο, πρώτη φορά το κάνω με σακίδιο και αθλητική …ορειβατική μπότα. Η σκέψη τρέχει το ίδιο με τα πόδια. Το Βουτσικάκι απέκτησε κι άλλους φίλους και θαυμαστές.

Στέφανος Σταμέλλος

ΛΟΥΤΡΑ ΘΕΡΜΟΠΥΛΩΝ ΠΡΟΣ ΚΑΛΛΙΔΡΟΜΟ 11.1.2009

Χρειάζεται πότε πότε καμιά μοναχική πορεία. Η επιλογή για το Καλλίδρομο έγινε για να υπάρχει η δυνατότητα γρήγορης επιστροφής και για να ολοκληρωθεί μια διαδρομή, που την έχουμε αφήσει στη μέση δύο φορές ως τώρα. Και αυτή τη φορά δυστυχώς έμεινε στη μέση. Είχα την ελπίδα ότι θα συναντήσω ή θα έριχνε χιόνι. Να το χαρώ λίγο. Αλλά δεν…. Γενικά δεν ήταν η καλύτερη μέρα για βουνό… Καιρός με ψιλόβρεχο, μούχλα και λάσπη, σύννεφα και ομίχλη ψηλότερα, με όχι και τόσο καλή ορατότητα.

Το μονοπάτι ξεκινάει από τα Λουτρά Θερμοπυλών. Δεν είναι σημαδεμένο. Ακολουθεί τον μαύρο πλαστικό σωλήνα του υδραγωγείου. Στην αρχή είναι χωματόδρομος, μετά γίνεται μονοπάτι μέσα στην πυκνή βλάστηση, έτοιμο να κλείσει, πλησιάζει στο ρέμα και το φαράγγι, ακολουθεί δύσκολη ανηφόρα μέσα σε κοτρώνες και βράχια στο πλάι του φαραγγιού και ξαναμπαίνει στο δάσος μέχρι να φθάσει στον δασικό δρόμο. Ο δασικός δρόμος έρχεται από ψηλά και εξυπηρετεί κατά κύριο λόγο τώρα τους κυνηγούς και τους λαθροϋλοτόμους.

Η βλάστηση είναι πλούσια, κυρίως με αειθαλή: Πικροδάφνες, κουμαριές, σχίνα, πουρνάρια, φιλίκια, αριές, ορισμένα πεύκα γύρω από τα θερμά, τα έλατα ψηλότερα, αναρριχόμενα αγράμπελη και κισσό, και πολλοί θάμνοι: κουνούκλες και ασφάκες, θυμάρια, άγρια χόρτα και όλων των ειδών τα βότανα: ρίγανη, άγριες μέντες, φουσκλούνια, φασκομηλιές, τσουκνίδες κά. Ψηλότερα βελανιδιές με το ιδιαίτερο χρώμα τους αυτή την εποχή, το καφέ. Μαζί με τα πλατάνια στις ρεματιές, είναι το μόνα σχεδόν φυλλοβόλα της περιοχής.Ανεβαίνοντας άκουσα τις πρώτες τουφεκιές, που βούιξαν τα ρέματα. Αναγκάστηκα να βγάλω τη σφυρίχτρα για να μη γίνω… αγριογούρουνο. Οι φωνές και τα χουχουτά που ακολούθησαν, μαζί με τις απανωτές τουφεκιές θύμιζαν “απάτσι”. Στην αρχή νόμισα ότι το σκότωσαν το αγριογούρουνο και πανηγυρίζουν. Μετά κατάλαβα ότι όλα αυτά ήταν στην τακτική για να “σηκώσουν” τα γουρούνια, που πιθανόν να κάνανε “λούφα”…Ο γνωστός άγριος πόλεμος των κυνηγών με τη φύση.

Βγαίνοντας στο δασικό δρόμο συνάντησα τον πρώτο πολεμιστή – κυνηγό, ο οποίος μου είπε ότι έχει πολλά καρτέρια στο δρόμο και άρα είναι επικίνδυνο να συνεχίσω. Συνέχισα λίγο προσεκτικά με τη σφυρίχτρα και με πολύ άγχος. Με τραβούσε η θέα του χιονιού ψηλά, αλλά και το όμορφο δάσος της βελανιδιάς με τα λίγα σκούρα καφέ φύλλα και η όμορφη θέα προς τον κάμπο και τον Μαλιακό, οι εκβολές του Σπερχειού, το Λιβάρι, οι δαντελωτές ακτές.Τα όμορφα δέντρα, όμορφα κόβονται…παράνομη υλοτομία;;

Βγήκα πάνω από το βράχο, ακριβώς πάνω από τις θερμές πηγές. Η θέα, λες και είσαι σε αεροπλάνο. Κάτω τα “έργα”. Ο ΠΑΘΕ, ο Ε65 και τα έργα του ΟΣΕ, που άλλαξαν την εικόνα της περιοχής και την ανακάτεψαν κυριολεκτικα. Το μνημείο του Λεωνίδα, τα εγκαταλελειμμένα πια ξενοδοχεία του ΕΟΤ και οι θερμές πηγές να αχνίζουν. Παραπέρα το χωριό Θερμοπύλες. Μια αίσθηση από “αρχαία σκουριά”, ο Λεωνίδας, ο Ξέρξης, ο Εφιάλτης… Όμως τελικά τη σκέψη μου την τράβηξε αυτό το “βάρβαρο”, που ζούσα γύρω μου. Δεν μπορούσα να ηρεμίσω, να χαρώ τις εικόνες, να απολαύσω το ελαφρύ θρόισμα των φύλλων, να ακούσω το βουητό του ρέματος - το τραγούδι των Αμαδρυάδων και σε κάθε περίπτωση να μου κάνει τη χάρη να πεταχτεί και κανένας κότσυφας.…Αναγκάστηκα να επιστρέψω. Έπρεπε να ρισκάρω πολύ να συνεχίσω, αφού σε κάθε στροφή είχαν καρτέρι. Ήμουνα σε ξένο έδαφος, σε εμπόλεμη ζώνη…

Γύρισα από τα ίδια. Στην επιστροφή έκανα και λίγο βοτανική. Λέω να κάνω σιγά σιγά τον βοτανικό μου κήπο με τα αντιπροσωπευτικά είδη της χλωρίδας μας. Κάτι θα καταφέρω…Τα γίδια μόνο μέσα στα ξενοδοχεία δεν μπήκαν… Έπιναν το ζεστό νερό μέσα από το φράχτη. "Το πίνουν γιατί είναι αλμυρό" μου λέει ο τσοπάνος... Δεν το ήξερα… Ζώα και άνθρωποι απολαμβάνουν τις θερμές πηγές, ο καθένας με τον τρόπο του…Να λοιπόν μια ακόμα χρήση του θερμού νερού, εκτός από τη γεωθερμία… Να ποτίζουμε τα ζώα μας

Στην εικόνα των σκουπιδιών στα Λουτρά θυμήθηκα το παρακάτω σχόλιο, που είχα βρει στο http://www.astrologicon.org και το είχα ξαναδημοσιεύσει:“Σκουπίδια, σκουριασμένα σίδερα, τσιμεντάρισμα κλπ, συνθέτουν την εικόνα της εγκατάλειψης του "έλαμωρετώραδενβαριέσαιναπούμ" που μας χαρακτηρίζει ως ραγιάδες.

Ντροπή στους δημότες της περιοχής........Δεν θα μπορούσε δηλαδή ο δήμος της περιοχής να είχε φτιάξει κάπως το μέρος;

Δεν θα ήταν όμορφο, τα νερά πριν χυθούν - χαθούν στην θάλασσα να έπεφταν σε μία (πετρόκτιστη) πισίνα, όπως γίνεται και με τα θερμά λουτρά της Αριδαίας;

Δεν θα ήταν όμορφο γύρω από την πισίνα αυτή να υπήρχαν φυτεμένα δένδρα, λίγο πιο πέρα από την πισίνα να υπήρχε κάποια καφετερία με τραπεζάκια και γενικά ένας όμορφος χώρος που και κόσμο να τραβάει, και χρήμα να αποφέρει στην περιοχή;

Δεν βαριέσαι σου λέει καημένε. Αυτά είναι για πολιτισμένους ανθρώπους.
Μήπως θα ήταν καλύτερα να το πάρει κάποια ξένη εταιρεία να το εκμεταλλευτεί, αφού εμείς είμαστε ανάξιοι, και να προσλάβει και μερικούς Έλληνες για κηπουρούς ή καθαρίστριες ...”

ΘΕΟΔΩΡΙΑΝΑ - ΚΑΤΑΦΙΔΙ (2393μ) 25 Οκτ - 28 Οκτ 2008

Στα Θεοδώριανα βρεθήκαμε ψάχνοντας για ξενώνα στην περιοχή των Τζουμέρκων. Ο Ευκλείδης και η Ειρήνη είχαν παρακαλέσει να συναντηθούμε σ' αυτή την περιοχή της Πίνδου. Το είχαν τάξει στον εαυτό τους. Για μας, ήμασταν η μικρή ορειβατική ομάδα των Οικολόγων Πράσινων. Τα Τζουμέρκα ανήκουν στην κεντρική Πίνδο και μαζί με την Κακαρδίτσα(2.469μ) αποτελούν τα Αθαμάνια όρη. Οι πιο γνωστές κορυφές τους είναι το Καταφίδι (Πυραμίδα, όπως τη λένε οι ντόπιοι) με υψόμετρο 2.393 μ και η Στρουγκούλα με 2.112 μ. Είναι η δεύτερη φορά που επισκεπτόμαστε τον ευρύτερο χώρο και μάλιστα αυτή την εποχή. Μια περιοχή που ανήκει κυρίως στο νομό Aρτας, αλλά και στους νομούς Ιωαννίνων και Τρικάλων.

Σχεδόν πάντα στέκομαι πραγματικά εντυπωσιασμένος μπροστά στο μοναδικό μεγαλείο των βουνών της πατρίδας μας. Η μοναδικότητα του καθένα αποτυπώνεται στη λεπτομέρεια. Και οι “λεπτομέρειες” στα Τζουμέρκα είναι πολλές. Οι μεγάλες ορθοπλαγιές, τα πλούσια νερά και οι καταρράκτες, τα όμορφα χωριά χωμένα μέσα στο πράσινο, και ειδικά τώρα το Φθινόπωρο τα γήινα χρώματα με τις αποχρώσεις του καφέ, του κίτρινου και του πράσινου, αλλά και οι χαμογελαστοί, ζεστοί και φιλόξενοι άνθρωποι.

Η ποικιλία και οι λεπτομέρειες επιβεβαιώνουν την αίσθηση της ομορφιάς με ελευθερία. Και όλα “μιλάνε”. Με γλέντι και χορό, με περηφάνια και καμάρι, με χαμόγελο και καλοσύνη, με ζεστασιά και φιλοξενία. Φύση και άνθρωποι “δικοί μας”, λες και είμαστε κάθε μέρα μαζί.

“Ό,τι ζεις στην έκσταση ποτέ δε θα μπορέσεις να το στερεώσεις σε λόγο. Όμως μάχου ακατάπαυτα να το στερεώσεις σε λόγο. Πολέμα με μύθους, με παρομοίωσες, με αλληγορίες, με κοινές και σπάνιες λέξες, με κραυγές και με ρίμες να του δώσεις σάρκα, να στερεώσει!” Λέει ο Καζαντζάκης στην ΑΣΚΗΤΙΚΗ. Αυτό ωστόσο δεν σημαίνει ότι μπορεί ο καθένας με ευκολία, και μάλιστα με κανόνες περιηγητικούς, να περιγράψει όλα αυτά. Πόσο μάλλον εγώ. Κι έχοντας μόνο την ορατή πλευρά των πραγμάτων…Όμως υποσχέθηκα… Αυτή δε την φορά δεν μπορώ να αποφύγω τις αναφορές στον Καζαντζάκη. Ο Ευκλείδης μας τον “έφερε” μαζί του από την Κρήτη. Πρέπει να τον τιμήσουμε.

Πώς πάμε.
Στα Θεοδώριανα μπορεί κανείς να πάει είτε από την Aρτα (84 χιλ), είτε από τα Γιάννενα, είτε από τα Τρίκαλα (85 χιλ). Εμείς ακολουθήσαμε την Εθνική Οδό Τρικάλων – Aρτας, περνώντας την Πύλη, και πριν την Ελάτη στρίψαμε αριστερά προς Στουρναρέικα – Βαθύρεμα - Μεσοχώρα. Περάσαμε το φράγμα της Μεσοχώρας και ο δρόμος μας έβαλε στις νέες σήραγγες. Βρεθήκαμε ξαφνικά στη διασταύρωση προς Νεράιδα - Θεοδώριανα και σε περίπου ένα χιλιόμετρο είδαμε την πινακίδα που οδηγεί αριστερά προς Θεοδώριανα Σε δύο χιλιόμετρα περάσαμε τη γέφυρα δίπλα απ' το παλιό μονότοξο γεφύρι και σε λίγο ήμασταν στο χωριό με τα περισσότερα νερά στην Ελλάδα, όπως θέλουν να υπερηφανεύονται οι ίδιοι οι κάτοικοι.

Στο χωριό
Το χωριό απλώνεται στην πλαγιά σε υψόμετρο από τα 900 έως 1100 μέτρα περίπου. Πέτρινα σπίτια, καλοδιατηρημένα, πλακόστρωτοι στενοί δρόμοι, πλακόστρωτη κεντρική πλατεία, τα δέντρα. Είχαμε “κλείσει” δωμάτια στον ξενώνα “ΑΛΩΝΙ” ψηλά στο χωριό, δίπλα στο παλιό αλώνι. Πολύ καλή θέα, ζεστό οικογενειακό και φιλικό περιβάλλον, καθαροί περιποιημένοι χώροι, διάθεση για εξυπηρέτηση από την Ελένη και το Χρήστο. Σπιτικό φαγητό, μαρούλια και ντοματάκια από τον κήπο, νόστιμες τηγανίτες και ο γλυκός τραχανάς της Ελένης με γάλα. Όλα υπέροχα, όπως λέει και η Ειρήνη.


Οι καταρράκτες
Φτάνοντας φύγαμε αμέσως για να προλάβουμε να απολαύσουμε μέρα τους καταρράκτες στη θέση “Σούδα”, δύο χιλιόμετρα, μισή ώρα περίπου με τα πόδια από το χωριό. Το μισό της διαδρομής είναι σε χωματόδρομο και το άλλο μισό περίπου σε μονοπάτι καλά διατηρημένο. Εντυπωσιακό το θέαμα των 28 μέτρων που πέφτει το νερό, με βουητό, στο ρέμα της Aσπρης Γκούρας και το θέαμα των κάθετων βράχων.

Το βράδυ στον ξενώνα
Επιστροφή για Βραδινό στον ξενώνα με τη συντροφιά της Ελένης. Η Ελένη, ακούραστη, θέλει να μας τα πει όλα για το χωριό της. Μαζί τραγουδήσαμε το τραγούδι της Κωστηλάτας “ψηλά στην Κωστηλάτα / στα κρύα τα νερά / χορεύουν τα κορίτσια / μαζί με τα παιδιά” Μας έκανε και μάθημα χορού, γιατί το τραγούδι αυτό χορεύεται στην πλατεία στο πανηγύρι σαν “ειδικός” χορός. Μας τραγούδησε και το τραγούδι που έγραψε η ίδια, και το τραγουδάει ο Κιτσάκης, το “ψηλά στα Θεοδώριανα / σιμά στην Κωστηλάτα / γεννήθηκε η αγάπη μου / ξανθιά γαλανομάτα” Μας εξήγησε πώς χορεύεται ο παραδοσιακός δικάγγελος και τρικάγγελος χορός στο πανηγύρι του 15Αύγουστου στην πλατεία του χωριού

Ιστορικά και άλλα
Με το Χρήστο συζητήσαμε για την ιστορία του χωριού και ιδιαίτερα για τη νεώτερη Για την κατοχή και το στρατηγείο των Εγγλέζων, τον βομβαρδισμό του χωριού από τους Γερμανούς και το θάνατο των έξι κοριτσιών που σκάλιζαν στα χωράφια, για τον Aρη με τους 800 μαχητές του ΕΛΑΣ που πέρασαν έναν ολόκληρο χειμώνα στο χωριό ονομάζοντας τα Θεοδώριανα “μικρό Καναδά”, για τον “καπεταν Παλιούρα” το δεξί χέρι του Aρη, που αυτοκτόνησε στις αρχές του εμφυλίου.

Μας είπε για τις 13.000 πρόβατα που ανεβαίνουν κάθε καλοκαίρι στις πλαγιές από τα χειμαδιά. Για τις εξήντα πηγές και το εργοστάσιο εμφιάλωσης, που πρόκειται να γίνει. Ιδιαίτερα μας μίλησε για τις προθέσεις και τις μεθοδεύσεις εταιρείας για κατασκευή δύο υδροηλεκτρικών εργοστασίων, για τις αντιδράσεις του χωριού και τον πολύ σημαντικό ρόλο του Συλλόγου “ΟΡΕΙΝΟΙ” σ' αυτόν τον αγώνα και γενικότερα στον αγώνα για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και την θεσμοθέτηση της ευρύτερης περιοχής των Τζουμέρκων ως Εθνικού Πάρκου.

Η ανάβαση στο Καταφίδι (Πυραμίδα)
Ξυπνήσαμε πρωί πρωί και ξεκινήσαμε την ανάβαση με ελαφριά συννεφιά και με το φόβο της βροχής, γιατί ψηλά τα σύννεφα σκέπαζαν τις κορυφές. Ακολουθήσαμε τον χωματόδρομο προς τον ξενώνα “ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ” και συνεχίσαμε με κατεύθυνση την Κωστηλάτα. Ο ξενώνας “ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ” έχει τρία δωμάτια και ταβέρνα. Υποτίθεται ότι έγινε καταφύγιο για ορειβάτες, αλλά ήταν μια κακή επιλογή. Λογικά έπρεπε να γίνει ψηλότερα προς την Κωστηλάτα… Απέναντι και χαμηλότερα το γήπεδο, που κατασκευάστηκε σε δύσκολο έδαφος με κατολισθήσεις. Ψηλότερα φαίνεται το μοναχικό έλατο με τα τεράστια κλωνάρια, στο οποίο φθάσαμε σε 50' περίπου κόβοντας τις τραβέρσες του δρόμου. Πολλές καρυδιές, κορομηλιές, ξινομηλιές, γκορτζιές, κρανιές, έλατα, κέδρα, κουτσουπιές, λίγες βελανιδιές, πουρνάρια και κερασιές, τα δέντρα.

Μονοπάτι δεν μπορέσαμε να βρούμε. Επιλέγουμε τη λύση του χωματόδρομου με κάποια κοψίματα. Είμαστε στα λιβάδια της Κάτω Κωστηλάτας. Η Κωστηλάτα έχει έκταση 10.000 στρεμμάτων περίπου, ανήκει στον Αναγκαστικό Συνεταιρισμό Ακινήτου Θεοδωριάνων και βόσκουν σ' αυτή περίπου 5.000 πρόβατα. Το μοναδικό κοπάδι που έμεινε πίσω ακόμα, και δεν έφυγε για τα χειμαδιά, είναι αυτό της Γιώτας με τα δύο σκυλιά. Φωνάξαμε μήπως μας ακούσει, αλλά άδικα. Όμως οφείλουμε κι από δω να την ευχαριστήσουμε για την πολύ νόστιμη παραδοσιακή χορτόπιτά της. Για μας μπαμπανέτσα ή μπλανό ή πλαστό ή μπατσαριά.

Γέλια, ανέκδοτα, πειράγματα, ιστορίες, η κούραση, το δέος, η απόλαυση, ανάκατα συναισθήματα. Συναντήσαμε μερικά κτηνοτροφικά σπίτια, στάνες και ποτίστρες σε όλη σχεδόν τη διαδρομή. Ο χωματόδρομος έχει πάθει μεγάλες ζημιές από την τελευταία νεροποντή. Έγινε μια μερική αποκατάσταση στο πρώτο τμήμα πριν την Κιάφα, ίσως για να φορτωθούν τα πρόβατα στα φορτηγά για τα χειμαδιά. Περνάμε την Κιάφα στα 1800 μ, συνεχίζουμε απέναντι στον Καλόγερο στα 1950 μ και μετά από ορισμένες τραβέρσες βρισκόμαστε περίπου στα 2250, κάτω από την κορυφή. Αφήνουμε το χωματόδρομο λίγο πριν το διάσελο και κάνουμε κάθετη ανάβαση βγαίνοντας στην κόψη με το απότομο προς την άλλη μεριά. Είμαστε σε ομίχλη και κάτω φαίνεται ένας ωκεανός τα σύννεφα και η …ψυχή στην κούλουρη. Τι σκέφτεσαι; πόσο φοβάσαι; Πεινάς και δεν το λες;

“Διαλέγω τον ανήφορο, γιατί κατά κει με σπρώχνει η καρδιά μου. «Απάνω! Απάνω! Απάνω!” φωνάζει η καρδιά μου, και την ακολουθώ μ' εμπιστοσύνη”.

“Αγάπα τον κίντυνο. Τι είναι το πιο δύσκολο; Αυτό θέλω! Ποιο δρόμο να πάρεις; Τον πιο κακοτράχαλον ανήφορο. Αυτόν παίρνω κι εγώ. Ακλούθα μου!” ΑΣΚΗΤΙΚΗ του Καζαντζάκη Τι είναι η ζωή; Ένα βουνό, ένα ανέβασμα και ένα κατέβασμα ή αυτό που λέει και ο Καζαντζάκης: “Ερχόμαστε από μια σκοτεινή άβυσσο• καταλήγουμε σε μια σκοτεινή άβυσσο• το μεταξύ φωτεινό διάστημα το λέμε Ζωή”.

Συνεχίζουμε στην κόψη. Ευτυχώς που δεν φυσάει. Στην κορυφή στα 2.393 μέτρα διαπιστώνουμε ότι είναι πράγματι “πυραμίδα”, γιατί οι πλευρές της είναι κάθετες. Η ορατότητα πολύ χαμηλή έως ελάχιστη. Τα καταφέραμε.

Επιστροφή από το ίδιο. Ομίχλη, κρύο, μυρωδιές βοτάνων, πού και πού το πέταγμα κάποιου πουλιού. Σ' όλη τη διαδρομή ένα δύο κοπάδια με πέρδικες. Σκελετοί ζώων διάσπαρτοι παντού. Θύματα της αρκούδας και του λύκου; Μάλλον οι αρρώστιες, που είναι αιτία για τις απώλειες, τη φύρα. Η ζημιά της μπουλντόζας στη συνέχεια του ορεινού ανάγλυφου είναι εμφανής, με άμεσο τον κίνδυνο να γίνουν οι δρόμοι χαντάκια. Γενική παρατήρηση: Δρόμοι παντού. Είμαστε στην εποχή της πολυτέλειας, της κακώς νοούμενης ανάπτυξης, του “τα θέλω όλα τώρα”. Δρόμοι υποτίθεται για τους κτηνοτρόφους, αλλά περισσότερο ίσως για τους κυνηγούς. Δεν υπάρχει πια απάτητο μέρος για τους κυνηγούς. Το σίγουρο είναι ότι πολλοί απ' αυτούς τους δρόμους θα εγκαταλειφθούν σύντομα, αφού προηγηθεί η μείωση της ορεινής κτηνοτροφίας και απαγορευτεί το κυνήγι στο Εθνικό Πάρκο, γιατί το θέλουμε εμείς οι οικολόγοι… που “πετάμε” μέχρι και αρκούδες, εκτός από φίδια και λύκους, τρομάρα μας…

Ήταν μια χαλαρή ανάβαση εννιά ωρών (5 ανάβαση, 4 κατάβαση) με πολλές στάσεις απολαμβάνοντας τη διαδρομή, μια και όλη η μέρα ήταν δική μας. Κανονικά ο χρόνος είναι κατά δύο ώρες τουλάχιστον λιγότερο. Η οικογενειακή ατμόσφαιρα του ξενώνα μας ξεκούραζε ακόμα και σα σκέψη κατά τη διάρκεια της επιστροφής.

Εκτός από την βελτίωση των δρόμων πρόσβασης στο χωριό (και από το Αθαμάνιο και από την Νεράιδα), η βασική μας παρατήρηση εξαντλείται στην βελτίωση των μονοπατιών. Είναι απαραίτητο για τους ορειβάτες να γίνει μια υποδειγματική σήμανση της ανάβασης στην Πυραμίδα, αλλά και των άλλων μονοπατιών γύρω από το χωριό. Είναι απαραίτητο, και για την νοικοκυρεμένη εικόνα του χωριού, να εκδοθεί ένα τουριστικό έντυπο και να μοιράζεται στους επισκέπτες δωρεάν με τον χάρτη της περιοχής, τα αξιοθέατα, τα μονοπάτια, την ιστορία κλπ Αυτό δεν είναι δύσκολο να γίνει και δεν απαιτούνται μεγάλες δαπάνες. Θέλουμε ήπια διαχείριση του περιβάλλοντος και ήπιες μορφές ανάπτυξης με όρους βιωσιμότητας. Προστατεύουμε τους φυσικούς πόρους, που είναι για την περιοχή το έδαφος, το νερό, το δάσος. “Προσέχουμε για να έχουμε”. Όχι στα Υδροηλεκτρικά, ναι στη θεσμοθέτηση του Εθνικού Πάρκου, όχι στο κυνήγι. Οι προτάσεις και οι παρατηρήσεις μας έχουν έναν στόχο: να υπηρετήσουν, να διορθώσουν και να αποδείξουν ότι οι ορεινοί όγκοι και τα χωριά μας έχουν ένα ελπιδοφόρο μέλλον.

Στέφανος Σταμέλλος
ορειβάτης, Λαμία

Τα πρώτα χιόνια στα βουνά. Η νέα ορειβατική περίοδος άρχισε καλά

Πολύ καλά ξεκίνησε η νέα ορειβατική περίοδος με χιόνια (δεν το περιμέναμε) στα βουνά μας! Δείτε τη χιονισμένη Λιάκουρα στον Παρνασσό. Μια ορειβασία γεμάτη εκπλήξεις από Κελάρια, Γεροντόβραχο, Λιάκουρα με πολύ ομίχλη και χιόνι.
Όσοι δεν προλάβατε να το χαρείτε, χάσατε!!
Το βουνό συνεχίζει να είναι για μας πεδίο ιδανικό, τόπος ανάτασης του σώματος και της ψυχής μας

ΑΘΩΣ (2.033μ) 23-26/7/2008 ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΡΙΩΝ ΗΜΕΡΩΝ ΣΤΟ ΑΓΙΟ ΟΡΟΣ

Ήταν μια ξαφνική πρόταση από τον Κώστα η επίσκεψη στον Άθω, στο Άγιο Όρος. Πολλές φορές είχε περάσει από τη σκέψη μου, αλλά ποτέ δεν υπήρξαν οι κατάλληλες προϋποθέσεις. Ο χρόνος, η καλή παρέα, οι καιρικές συνθήκες. Αυτή τη φορά υπήρχαν όλα, άρα δεν μπορούσα να αρνηθώ. Κι έτσι βρεθήκαμε η μικρή παρέα των τεσσάρων το βράδυ της Τετάρτης στη Θεσσαλονίκη, γιατί έπρεπε την επόμενη το πρωί να είμαστε στην Ουρανούπολη.

Δεν είμαι ίσως ο κατάλληλος να γράψω αυτά που πολλοί θα ήθελαν για το Όρος. Το Άγιο Όρος, ως λίκνο της ορθοδοξίας και ιερός τόπος για πολλούς. Η δική μας επίσκεψη ήταν περισσότερο ορειβατική και λιγότερο θρησκευτική. Πολλά πράγματα που θα διαβάσετε, δεν είναι απαραίτητο να εκφράζουν ακριβώς τις σκέψεις και τις απόψεις του γράφοντα, γιατί υπάρχουν και ορισμένα, που πρέπει να τα δει κανείς κάτω από το πρίσμα της φιλοξενίας, του σεβασμού στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της περιοχής και προπαντός να τα δει κάτω από το πρίσμα του τι αντιπροσωπεύει για πολλούς σήμερα η ορθόδοξη χριστιανική πίστη. Γίνεται προσπάθεια να μείνει το κείμενο μακριά από κρίσεις και προσωπικές απόψεις.

Το Όρος, πέρα από οτιδήποτε άλλο, έχει μια τεράστια πολιτισμική, ιστορική και γραμματειακή αξία, έναν αμύθητο πολιτιστικό και ιστορικό πλούτο και εκφράζει έναν άλλο κόσμο στην κυριολεξία. Έρχεται από το παρελθόν και προσπαθεί να κρατήσει το παρόν του σαν μια συνέχεια. Θεωρείται κέντρο του ορθόδοξου μοναχισμού και κέντρο διατήρησης και συντήρησης πλούσιου υλικού, μουσείο μοναδικού θησαυρού ελληνικής τέχνης και γραμμάτων.

Φθάσαμε στην Ουρανούπολη κατά τις 8.30 το πρωί και πήγαμε κατ’ ευθείαν να πάρουμε τα διαμονητήρια (κόστος 25 ευρώ το άτομο) Η επίσκεψη στο Aγιο Όρος επιτρέπεται όπως είναι γνωστό, σύμφωνα με τον Καταστατικό χάρτη, το Τυπικό της Μοναστικής Πολιτείας, μόνο στους άντρες. Στις γυναίκες δεν επιτρέπεται ούτε η προσέγγιση στις ακτές του Όρους. Οι Έλληνες επισκέπτες πρέπει να έχουν μαζί τους ταυτότητα και απαραιτήτως τα διαμονητήρια (Τηλέφωνο για έκδοση διαμονητηρίων 2310252575). Η δήλωση πρέπει να γίνει τουλάχιστον 2 μήνες πριν, καθώς και ο ακριβής αριθμός των επισκεπτών και των στοιχείων τους, και οι οποίοι δεν πρέπει να ξεπερνούν τους πέντε Οι αλλοδαποί επισκέπτες γίνονται δεκτοί σε περιορισμένο αριθμό ημερησίως, γύρω στους δέκα. Έτσι λένε τα χαρτιά

Φύγαμε με το μικρό φεριμπώτ “ΑΓΙΟΣ ΠΑΝΤΕΛΕΗΜΩΝ” στις 09.45 για τη Δάφνη (εισιτήριο 7 ευρώ το άτομο) Η πρώτη εμπειρία να ταξιδεύεις ανάμεσα μόνο σε άντρες, χωρίς την παρουσία του θηλυκού. Σκέψεις ανάκατες για το αλάτι της γης, το ένστικτο της αναπαραγωγής, το αφύσικο και τη φύση σε καταπίεση

Σε δύο ώρες περίπου φθάσαμε στη Δάφνη και αναχωρήσαμε με το “ΑΓΙΑ ΑΝΝΑ” (εισιτήριο 4,40 ευρώ) για τον προορισμό μας, τον Αρσανά (λιμανάκι) των Καυσοκαλυβίων. Από κει αρχίζει το περπάτημα στις 2.30 το μεσημέρι, ανεβαίνοντας ένα ανηφορικό μονοπάτι με καλντερίμι και σκαλιά. Η ζέστη στο ζενίθ…φορτωμένοι με τα σακίδια των 15 και 18 κιλών ο καθένας

Σε 25 λεπτά βγήκαμε στη σκήτη των Καυσοκαλυβίων και κατευθυνόμαστε στο αρχονταρίκι, στο Κυριακό, όπου είχαμε την πρώτη καλή φιλοξενία και μας προσφέρθηκε από τον μοναχό καφές, κουλούρι και νερό. Συνεχίζουμε το μονοπάτι. Ένα αρκετά ταλαιπωρημένο από τα μουλάρια - κι αυτά όλα αρσενικά - που με τη συνοδεία των αλβανών εργατών κουβαλάνε τα υλικά και τα τρόφιμα για τις απομακρυσμένες σκήτες και για τα έργα που γίνονται στην πλευρά αυτή του Όρους

Σε δύο ώρες περίπου φθάνουμε στον Αγιο Νείλο. Μια σκήτη με μερικές «καλύβες» - σπίτια μοναχών και βρύση με άφθονο νερό. Κατεβήκαμε στη σπηλιά όπου ασκήτεψε ο Άγιος Νείλος. Τα σκαλιά έχουν γίνει ωραία με πέτρα στο βράχο με φόντο το απέραντο γαλάζιο του Αγαίου. Βλέπουμε νοτιοανατολικά στο βάθος τα μικρά νησιά των ανατολικών Σποράδων και δεξιά τη χερσόνησο της Σιθωνίας. Η θέα είναι επιβλητική. Ανεβαίνοντας ξανά, βρεθήκαμε σε μια συκιά για ένα σύκο δροσερό, το φρούτο της εποχής.

Περνώντας τα μουλάρια, ακούστηκε η ρήση του προφήτη: κάποτε θα φθάσουν οι άνθρωποι να είναι φορτωμένοι σαν τα μουλάρια. Και να, εμείς τώρα έτσι φαντάζαμε. Φορτωμένοι όπως ήμασταν με τα σακίδια των 15 και 18 κιλών…

Διαπιστώνουμε πολύ γρήγορα τη δουλειά που κάνουν οι αλβανοί εργάτες στο Όρος. «Ο άγιος αλβανός». Στα μονοπάτια, στις ανακατασκευές και συντηρήσεις των μονοπατιών, των κτιρίων και των μονών γενικά. Και βέβαια με τη συνεισφορά της «αγίας ευρωπαικής ένωσης» και των ΚΠΣ

Φεύγουμε από τον Άγιο Νείλο στις 4.30, ντάλα ο ήλιος, για τη Μονή Μεγίστης Λαύρας. Το μονοπάτι ανηφορικό ανάμεσα σε πουρνάρια κατά το πλείστον και σχίνα. Περάσαμε τη σάρα με τις κοτρόνες και σε μία ώρα φθάνουμε στον αυχένα. Απέναντί μας ξεχωρίζουν αρκετά η Θάσος και η Λήμνος και κάτω, στο ακρωτήρι, η σκήτη του Τιμίου Προδρόμου, όπου και η Σπηλιά του Αγίου Αθανασίου του Αθωνίτη. Όπως μας είπε αργότερα ο ηγούμενος της Μεγίστης Λαύρας, είναι κλειδωμένη, γιατί κάηκε δύο φορές από τα κεριά, που τα αφήνουν αναμμένα οι προσκυνητές. Τώρα για να πάει κανείς πρέπει να πάρει το κλειδί από τον υπεύθυνο της σκήτης.

Η Σκήτη του Τιμίου Προδρόμου Μεγίστης Λαύρας είναι ρουμάνικη και απέχει γύρω στη μισή ώρα από την κυρίαρχη μονή. Είναι σε στυλ μοναστηριού. Στη θέση της ήταν μέχρι το 1854 Κελί του Τιμίου Προδρόμου με μοναχούς καταγόμενους από τη Χίο. Η Μεγίστη Λαύρα με έγγραφό της επέτρεψε τη μετατροπή του Κελιού σε Σκήτη. Με Πατριαρχικό Σιγίλιο το 1856 επί Πατριάρχου Κυρίλλου Ζ΄ τελικά επικυρώθηκε η ίδρυση και η κοινοβιακή οργάνωση της Σκήτης από Μολδαβούς μοναχούς. Εγκαινιάστηκε το 1866. Σήμερα εγκαταβιούν 25 μοναχοί Ρουμανικής καταγωγής. Το Κυριακό της Σκήτης είναι αφιερωμένο στη βάπτιση του Χριστού. Έχει μήκος 30 και ύψος 18 μέτρα. (πηγή el.wikipedia.org)

Κατηφορίζουμε ελαφρά το καλντερίμι μέσα στο πυκνό δάσος. Κάποια στιγμή το βρίσκουμε χαλασμένο, γιατί το κατάστρεψε η χιονοστιβάδα που κατέβηκε από τον Άθω και “κούρεψε” εντελώς τα δέντρα, γεμίζοντας με κορμούς το μονοπάτι. Ίχνη από αγριογούρουνα μας δείχνει ότι σε όλο το Όρος υπάρχουν αρκετά από αυτά, όπως είναι επόμενο, γιατί υπάρχει και πυκνό δάσος και αρκετή τροφή από τα αγριοκάστανα και τους βολβούς του δάσους.

Τηλεφωνεί ο καλόγερος στον συνάδελφό του στο άλλο μοναστήρι και τον καλεί για φαγητό. Έβγαλα ένα πουρναρόψαρο, του λέει, έλα να το φάμε…(ανέκδοτο;; του Κώστα)

Συναντάμε τον αμαξιτό δρόμο και περνάμε καμιά τρακοσαριά μέτρα τσιμέντο. Μια παραφωνία, που σχολιάστηκε αρνητικά από όλους μας. Αυτοκίνητα πηγαινοέρχονται, τα περισσότερα 4Χ4 τζιπ. Τελικά το αυτοκίνητο κατέκτησε και το Άγιο Όρος με αρκετές δυσάρεστες επιπτώσεις στο φυσικό τοπίο. Όλα τα μοναστήρια έχουν πια αυτοκινητόδρομο και αυτοκίνητα. Όπως μας είπε χαρακτηριστικά ο ηγούμενος της Μεγίστης Λαύρας, “εκεί που πριν λίγα χρόνια είχαμε ένα αυτοκίνητο για όλα τα μοναστήρια, τώρα έχουμε 4-5 το καθένα και πάλι δεν μας φτάνουν”. Οι μπουλντόζες, τα διάφορα σκαπτικά μηχανήματα και οι γερανοί είναι ακόμα σε πολλούς αρσανάδες ή κοντά στα μοναστήρια. Αυτοκίνητα, ηλεκτρικό ρεύμα, κινητά τηλέφωνα, και τώρα κομπιούτερς και Internet, η εισβολή της τεχνολογίας στο Όρος.

Η συντήρηση και η αναπαλαίωση των μοναστηριών επέβαλαν ίσως την παρουσία όλων αυτών των μηχανημάτων και επόμενα τη διάνοιξη των δρόμων. Ίσως σε πολλές περιπτώσεις θα μπορούσε να αποφευχθεί. Η συντήρηση θεωρείται αναγκαία και επιβεβλημένη. Σε ένα μεγάλο βαθμό έγινε. Όμως σε πολλά μοναστήρια συνεχίζεται με κονδύλια του Γ’ ΚΠΣ και θα συνεχιστεί και στο Δ’ ΚΠΣ, όπως μας τόνισε και ο ηγούμενος.

Η Μονή Μεγίστης Λαύρας

Φθάνουμε στη Μονή Μεγίστης Λαύρας, στον προορισμό μας, στις 6.30 ακριβώς, σε 4 ώρες απ’ τον Αρσανά των Καυσοκαλυβίων. Πλησιάζοντας μας συναρπάζει η εικόνα της επιβλητικής Μονής. Στο μυαλό μου έρχεται η ιστορία των 1000 και πάνω χρόνων της, που διάβασα στα διάφορα sites, με τις καλές και τις κακές της στιγμές, τους αγώνες με τους πειρατές. Δείγμα ο πύργος, ως το τελευταίο προπύργιο της άμυνας. Όπως είναι γνωστό το μεγαλύτερο κίνδυνο που αντιμετώπιζαν οι μονές, ήταν αυτός των πειρατών. Οι περισσότεροι κατακτητές σεβάστηκαν τον μοναχικό βίο και τα μοναστήρια. Και ειδικά του Αγίου Όρους, ήταν στο απυρόβλητο.

Γύρω από τη Μονή είναι αρκετές καλλιέργειες, κυρίως αμπέλια, ελιές, κηπευτικά της εποχής, ακόμα και θερμοκηπίου. Πηγαίνοντας στο Αρχονταρίκι, ο υπεύθυνος μας παροτρύνει να πάμε κατ’ ευθείαν στον εσπερινό, μετά στην Τράπεζα για φαγητό και στη συνέχεια να μας δείξει πού θα κοιμηθούμε. Αρχίζω να περιεργάζομαι τη Μονή. Εκτός από μένα, οι άλλοι είχαν επισκεφθεί πολλές φορές το Μοναστήρι. Άρα ο “περίεργος” ήμουνα εγώ. Τα κτίρια, ο πύργος, το Ηγουμενείο, ο ναός, η τράπεζα, το αρχονταρίκι, τα κελιά, τα τεράστια δέντρα.

Η λειτουργία του εσπερινού με την παρουσία των επισκεπτών και αρκετών μοναχών έγινε με τη γνωστή κατάνυξη. Για μένα ήταν εντυπωσιακό γιατί έμοιαζε με θεατρικό δρώμενο. Οι μοναχοί ανάμεσα στους προσκυνητές, να μπαινοβγαίνουν, να ανεβάζουν και να κατεβάζουν τα καντήλια, να σβήνουν τα κεριά, να σηκώνονται και να κάθονται στα στασίδια κρατώντας το κομποσκοίνι, να περνάνε και να ασπάζονται τις εικόνες. Στο τέλος, ανακοινώθηκε στους επισκέπτες ότι μπορούν, όσοι θέλουν, να προσκυνήσουν τα λείψανα των αγίων, που βρίσκονται στη Μονή. Η συνέχεια στην Τράπεζα για το φαγητό με την παρουσία του ηγουμένου, όλων των μοναχών και των επισκεπτών. Μερικές φορές μου ερχόταν στο μυαλό το “Όνομα του Ρόδου” του Ουμπέρτο Έκο και το αντίστοιχο ιταλικό μοναστήρι των Βενιδικτίνων, που περιγράφει ο συγγραφέας

Το νόστιμο φαγητό – φασουλάκια με κολοκυθάκια (τουρλού), ψωμί, σαλάτα ντομάτα, φέτα, κρασί, καρπούζι – ήταν σερβιρισμένο σε μαρμάρινα τραπέζια των 10 περίπου ατόμων. Κατά τη διάρκεια του φαγητού ένας μοναχός διάβαζε από τον άμβωνα αποσπάσματα από γραπτά Αγίων. Τελειώνοντας το φαγητό πήγαμε στο Αρχονταρίκι, όπου ενημερωθήκαμε για τον χώρο που θα κοιμηθούμε. Κρεβάτια σε δωμάτιο των 15 περίπου ατόμων με καθαρά σεντόνια, τουαλέτες και μπάνια κάτω και νιπτήρες χωρίς καθρέφτες.

Την άλλη μέρα το πρωί κατά τις 7.30 στον όρθρο. Το καμπανάκι χτύπησε κανονικά στις τέσσερεις. Πολλοί επισκέπτες πρέπει να πήγαν εκείνη την ώρα μαζί με τους μοναχούς για την λειτουργία του όρθρου. Υποψιάζομαι ότι οι μοναχοί έχουν ανάλογη “υπηρεσία” και ο καθένας έχει το ρόλο του στη διάρκεια της λειτουργίας. Ποιος θα έχει τον κεντρικό ρόλο, ποιοι τον ρόλο του ψάλτη, ποιοι θα ψάλουν το απολυτίκιο κλπ.

Μετά τον όρθρο, ακολούθησε η Τράπεζα. Είναι το κυρίως γεύμα – πιλάφι με γαριδόζουμο, σαλάτα αγγουροντομάτα, ελιές, παραδοσιακό ψωμί, πεπόνι, κρασί και γλυκό τυλιγμένο – πάλι με την παρουσία όλων, του ηγουμένου, των μοναχών και των επισκεπτών. Πάλι κατά τη διάρκεια του φαγητού ένας μοναχός διάβαζε κείμενα αγίων.

Αμέσως μετά επισκεφθήκαμε τον ηγούμενο στο ηγουμενείο. Ο ηγούμενος Πρόδρομος είναι απλός, ζεστός, δραστήριος και φιλόξενος. Με τρόπο μας ενημέρωσε για τις δραστηριότητες της Μονής, τα έργα συντήρησης, αλλά και γενικότερα απάντησε σε ερωτήσεις μας σχετικά με το Άγιο Όρος και τις μονές. Από τα είκοσι μοναστήρια στο Όρος, τα δεκαεννιά είναι μεν με το “παλιό” ημερολόγιο, αλλά δεν είναι “παλαιοημερολογίτικα”, άλλωστε ανήκουν στο Πατριαρχείο, το οποίο είναι με το “καινούργιο”. Παλαιοημερολογίτικο είναι μόνο η μονή Εσφιγμένου, οι μοναχοί του οποίου δεν αναγνωρίζουν τον Πατριαρχείο. Οι μονές δεν εισπράττουν τίποτα από τους επισκέπτες. Τα έσοδα από τα διαμονητήρια τα διαχειρίζεται η Κοινότητα του Όρους για τις δικές της υποχρεώσεις. Βέβαια η κάθε μονή έχει αρκετά έσοδα από τα μετόχια στη Χαλκιδική και αλλού στην Ελλάδα. Στο βιβλίο επισκεπτών της Μονής καταγράφονται περίπου 15.000 επισκέπτες το χρόνο. Πούτιν, Καραμανλής και άλλες προσωπικότητες της πολιτικής, όλοι από δω περάσανε και θα περάσουν…

Μου έκανε εντύπωση οι προσπάθειες που καταβάλουν στη Μονή για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών με τη μικρή υδροηλεκτρική μονάδα. Συγκεντρώνεται το νερό ψηλά σε μεγάλη υδατοδεξαμενή και από κει, με αγωγό και αρκετή κλίση, το νερό έρχεται στη μονάδα δίπλα στο μοναστήρι, όπου παράγεται το ρεύμα. Βέβαια τώρα το καλοκαίρι ενισχύεται και με τη γεννήτρια πετρελαίου.

Δεχθήκαμε τα δώρα και τις ευχές του ηγουμένου και αναχωρήσαμε κατά τις 11 και 15΄ με προορισμό την κορυφή του Άθω. Ξεκινάμε σχεδόν από μηδέν υψόμετρο για να φθάσουμε στις 7 το απόγευμα στα 2.033 μέτρα της κορυφής μετά από 8 ώρες περίπου. Φορτωθήκαμε για φαγητό ένα καρπούζι, ντομάτες, ελιές και ψωμί (ξερό, ό,τι απέμεινε από την Τράπεζα)

Η διαδρομή για την κορυφή

Η διαδρομή ξεκινάει νοτιοδυτικά προς Καυσοκαλύβια. Το τμήμα αυτό της δυτικής πλευράς του Όρους το λένε “έρημο”, γιατί δεν έχει αμαξιτούς δρόμους. Κι εδώ είναι και τα περίφημα “καρούλια”, τα ασκηταριά των μοναχών στο βράχο. Φθάνοντας στον αυχένα (μια ώρα περίπου από τη Μονή) παίρνουμε το μονοπάτι προς Αγία Άννα. διασχίζοντας το πυκνό δάσος με τις καστανιές, βελανιδιές, οξιές, σκλήθρα, αριές, πλατάνια στις ρεματιές. Μια μικρή ζούγκλα. Από άποψη χλωρίδας το Άγιο Όρος χαρακτηρίζεται για την πυκνή του βλάστηση. Αφθονούν σε μεγάλο βαθμό η καστανιά, η οξιά, η δρύς, το πουρνάρι, η κουμαριά κ. ά. καθώς και άπειρα πλήθη βοτάνων.

Σταματήσαμε στα Καλά Νερά. Μια πυκνοδασωμένη περιοχή με αρκετά νερά, όπου πριν 5-6 χρόνια, όπως λέει ο Κώστας, η χιονοστιβάδα “ξύρισε” κυριολεκτικά όλα τα δέντρα. Η αναδάσωση είναι πλέον πολύ πυκνή και πλούσια σε όλα τα είδη. Φάγαμε το καρπούζι, γεμίσαμε κρύο νερό, και συνεχίσαμε φθάνοντας, σε 4 ώρες από τη Μονή, στο Σταυρό, υψόμετρο 850 μέτρα περίπου. Είναι η διασταύρωση προς Κερασιά, Αγία Άννα και κορυφή. Έχει νερό με λάστιχο. Μέχρι εδώ μας ακολουθεί και το τηλεφωνικό καλώδιο, που σχεδόν έρπον συνεχίζει το δρόμο του για την Κερασιά.

Παίρνουμε ξανά το κακοτράχαλο ανηφορικό μονοπάτι στο πυκνό πουρναρόδασος. Το μονοπάτι βγαίνει στην αρχή λίγο ανοιχτά, αριστερά, με θέα τη Σιθωνία, τη Σκήτη της Αγίας Άννας και τη Μικρή Σκήτη και πιο πέρα τους αρσανάδες των Μονών Αγίου Παύλου, Αγίου Διονυσίου και Αγίου Γρηγορίου. Δεν φαίνονται οι μονές.

Λίγη στάση στην Καστανιά για ξεκούραση με τον ιδρώτα να στάζει, και φθάνουμε στην Παναγιά, στα 1500 μέτρα περίπου σε 2,5 ώρες από το Σταυρό. Εδώ εργάζεται ένα μεγάλο συνεργείο με αλβανούς μαστόρους για την ανακατασκευή της εκκλησίας. Κατασκευάζεται μεγάλος ναός με βοηθητικούς χώρους, που θα λειτουργεί και ως καταφύγιο. Εικόνα εργοταξίου. Είκοσι τέσσερεις μαστόροι και εργάτες. Παντού σκόρπια εργαλεία, υλικά και … μπόλικα σκουπίδια, πεταμένα στα πρανή. Ό,τι χειρότερο μπορούσα να δω σ’ αυτό το υψόμετρο.

Για την κορυφή, τα υπόλοιπα 500 περίπου μέτρα υψομετρική, είναι μια απότομη σχετικά ανάβαση στο γυμνό με πολλές τραβέρσες για φορτωμένα αρσενικά μουλάρια, όπως εμείς. Με τον Κώστα το κάναμε μια ανάσα σε μια ώρα ακριβώς με όλες τις τραβέρσες. Το έχει κάνει λέει ο Κώστας και 35 λεπτά χωρίς σακίδιο, και κόβοντας τις τραβέρσες. Τελικά Κώστα είσαι καλός ορειβάτης…

Στην κορυφή του Άθω

Φθάσαμε στην κορυφή κατά τις 7. Μαζί μας έφθασε και ένας Ρώσος, επισκέπτης του Όρους, με τον οποίο “συγκατοικήσαμε” το βράδυ μέσα στο ναΐσκο. Δεν ήξερε γρι ελληνικά ούτε αγγλικά. Άντε να συνεννοηθείς…Ξαναθυμηθήκαμε τα “σπασίμπα” και “νταβάρις” Λένε ότι το Όρος για τους Ρώσους είναι ό,τι τα Ιεροσόλυμα για τους άλλους ορθόδοξους ή η Μέκκα για τους Μωαμεθανούς… Αυτό σημαίνει ότι θα ανεβεί αρκετά η επισκεψιμότητά του τα επόμενα χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ταμπέλες στην Ουρανούπολη είναι στα ελληνικά και στα Ρώσικα…Άντε αυτά να τα έλεγες πριν 20 χρόνια...

Κι εδώ συνεργείο αλβανών για ανακατασκευή του μικρού ναού και για να γίνει μεγάλος και επιβλητικός. Επικίνδυνο… Ίσως δεν έπρεπε. Συνήθως στις κορυφές θέλουμε ένα μικρό και ταπεινό εκκλησάκι, χωρίς πολλά… Άλλωστε οι κορυφές δεν είναι να μένει κανείς πολύ. Χάνουν έτσι την αίγλη τους και τη γοητεία. Τα καταφύγια συνήθως γίνονται χαμηλότερα, όπως, ας πούμε, η Παναγιά. Συζητήσαμε με τους αλβανούς, οι οποίοι έρχονται 15 χρόνια οι περισσότεροι στο Όρος και έχουν συνεργαστεί με τα περισσότερα μοναστήρια και τις Σκήτες. Οι ίδιοι δηλώνουν μωαμεθανοί. Μια ειρηνική συνεργασία των δύο θρησκειών στο επίπεδο της μαστορικής και της τέχνης. Όλα γίνονται…

Θαυμάσαμε τη δύση του ηλίου πάνω από τη Χαλκιδική και τη σκιά του Άθω στο Αιγαίο. Απέραντο γαλάζιο. Από τα παράλια της Καβάλας, τη Θάσο και τη Λήμνο μέχρι τις Σποράδες, τον Όλυμπο και τον Κίσσαβο, τη Σιθωνία, την Αμουλιανή, τη Διώρυγα του Ξέρξη και το Παγγαίο. Ξαπλώσαμε σχετικά νωρίς με τους υπνόσακους στο κρύο τσιμέντο, αφού έξω φύσαγε και έκανε αρκετό κρύο. Προσέχαμε να μη χτυπήσουμε τον Ρώσο με τα πόδια μας. Και πώς να διαμαρτυρηθεί ο άνθρωπος. Τη νύχτα μπαινόβγαιναν 2-3 μολδαβοί μοναχοί με τους φακούς, ψάχνοντας κι αυτοί καμιά γωνιά να κοιμηθούν. Ήρθαν αργά…

Η Σκήτη της Αγίας Άννας

Το πρωί, αφού απολαύσαμε την ανατολή, φύγαμε κατά τις 7 στο κατηφορικό, δύσκολο για τα γόνατα, μονοπάτι. Στο Σταυρό πήραμε το μονοπάτι για την Αγία Άννα και μετά από ένα τέταρτο περίπου ξεκίνησε η απότομη κατηφόρα και τα σκαλιά. Βάλθηκε να τα μετράει ο Κώστας. Δεν τον ρώτησα πόσα τα έβγαλε. Φθάσαμε στην Σκήτη της Αγίας Άννας, ένα πανέμορφο μπαλκόνι πάνω από τη θάλασσα. Στο Κυριακό είχαμε την καλή φιλοξενία του λαϊκού, που υπηρετεί εθελοντικά τους επισκέπτες – τσίπουρο, λουκούμι, καφέ και νερό τα κεράσματά του.

Η Σκήτη της Αγίας Άννας βρίσκεται στη νοτιοδυτική πλευρά του Αγίου Όρους, μισή ώρα από τη Νέα Σκήτη και μια ώρα από τη Μονή Αγίου Παύλου. Το Κυριακό της είναι αφιερωμένο στην Θεοπρομήτορα Αγία Άννα. Το 1686 ο Ματθαίος, πνευματικός του βοεβόδα Σερμπάν Καντακουζηνού (1678-88) και κτήτορας του κελλιού Άγιος Γεώργιος στην Προβάτα, αφιερώνει στη Σκήτη το πόδι της Αγίας Άννας. Υπάγεται στη Μονή Μεγίστης Λαύρας
Η Μικρά Αγία Άννα βρίσκεται σε απόσταση 15 λεπτών από τη σκήτη. Αποτελείται από επτά καλύβες. Εδώ μόνασε ο μεγάλος υμνογράφος της Εκκλησίας Γεράσιμος ο Μικραγιαννανίτης. (πηγή el.wikipedia.org)

Συνεχίσαμε με τον Κώστα για τη Μονή Αγίου Παύλου, αφού συμφωνήσαμε με τον έτερο Κώστα και τον Βαγγέλη να συναντηθούμε στο καραβάκι αλλάζοντας το πρόγραμμά μας λόγω μικρού τραυματισμού του Κώστα. Το μονοπάτι συνεχίζει μέσα στο πουρναρόδασος με μπόλικη ζέστη αλλά με θέα τη θάλασσα.. Κακή εντύπωση ξανά τα σκουπίδια πεταμένα κοντά στον οικισμό στα απόκρημνα βράχια και μέσα στα πουρνάρια, δίπλα στο μονοπάτι. Γενικά υπάρχει θέμα με τα σκουπίδια στο Όρος. Στην κορυφή σκουπίδια, στην Παναγιά, στο Σταυρό γεμάτη η ξεραμένη ποτίστρα με σκουπίδια, στην Αγία Άννα ανεξέλεγκτη χωματερή …Μα και η «αγία μπουλντόζα» που έκανε τη δουλειά της φτιάχνοντας τους δρόμους για τα μοναστήρια, τα στείρα τα πέταξε κάνοντας μικρές σάρες πληγώνοντας το τοπίο.

Κάτω στη θάλασσα, εκτός από τα δύο καραβάκια, ταχύπλοα συνδέουν τις μονές με την Δάφνη και την Ουρανούπολη. Για να κλείσει κανείς θέση σ΄ αυτά πρέπει να τηλεφωνήσει έγκαιρα. Φθάσαμε στον αρσανά του Αγίου Παύλου σε 45 λεπτά περίπου, όπου και περιμέναμε το καραβάκι για την επιστροφή στη Δάφνη και Ουρανούπολη.

Μια όμορφη ορειβατική και πολιτιστική εμπειρία και μια απομυθοποίηση του Όρους. Είναι η εξαιρετική γεωγραφική θέση, είναι το άγριο και όμορφο τοπίο, η θέα του γαλάζιου και ο πλούτος των μονών, που σε κάνει να σκέφτεσαι την επόμενη επίσκεψη.

Στέφανος Σταμέλλος
http://www.e-ecology.gr

Βελούχι: Τσάι του βουνού

Το μάζεμα του τσαγιού στο Βελούχι είναι μια παλιά συνήθεια για όλους τους κατοίκους των παρατυμφρήστιων περιοχών. Στις πλαγιές του βουνού υπήρχε και υπάρχει άφθονο το τσάι. Είναι ένα αφέψημα για τους χειμερινούς κυρίως μήνες, απαραίτητο σε κάθε σπίτι των ορεινών αυτών χωριών. Με λίγη ζάχαρη, ανακουφίζει και στις περισσότερες των περιπτώσεων, με το ψωμί, "τριψάνα" όπως λέμε, ήταν και είναι ένα καλό πρωινό, ακόμα και βραδυνό...

Τσάι του βουνού
Το γνωστό τσάι του βουνού απαντάται σε όλα τα ελληνικά βουνά αλλά και σε χέρσους τόπους. Είναι πολύ διαδομένο και δημοφιλές ρόφημα στην Ελλάδα και απαντά σε αρκετά τοπικά είδη, όπως το τσάι του Παρνασσού ή τσάι του Βελουχιού, της Πελοπονήσου, του Αγίου Ορους και του Αιγαίου.
Ηδη από την αρχαιότητα ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε ως θεραπευτικό των πληγών και πιστεύεται ότι είναι ευεργητικό για τα αιμοφόρα αγγεία της καρδιάς.
Το τσάι του βουνού έχει πεπτικές , θερμαντικές, τονωτικές και αποτοξινωτικές ιδιότητες. Συνιστάται κατά των κρυολογημάτων, των ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος και του ουροποιητικού συστήματος. Οι θεραπευτικές του ιδιότητες βοηθούν ακόμη στην καταπολέμηση των παθήσεων των τριχοειδών αγγείων και της καρδιάς, χάρη στις λεγόμενες φλαβονοειδείς ουσίες που περιέχει. Τέλος, το αφέφημα με λεμόνι και μέλι είναι αντισηπτικό και μαλακώνει το λαιμό.

Sideritis raeseri: (Boiss & heldz.) Κοινώς λέγεται τσάι του Παρνασσού ή τσάι του Βελουχιού. Είναι πολυετής πόα, ύψους μέχρι 40 εκ. Ο βλαστός είναι λεπτός, χνοώδης, απλός και σπάνια διακλαδισμένος, λίγο ξυλώδης στη βάση. Τα κατώτερα φύλλα είναι έμμισχα και τα ανώτερα άμισχα λογχοειδή, λίγο πριονωτά με άσπρο χνούδι, και άνθη έντονα κίτρινα στις ακραίες ταξιανθίες. Ευδοκιμεί σε ορεινές περιοχές και σε χωράφια ασβεστούχα, πετρώδη, μέτριας γονιμότητας, ξηρικά.

Κοινό χαρακτηριστικό των ειδών αυτών αλλά και γενικά του γένους SideritisL. είναι ότι πρόκειται για φυτά ιδιαίτερα προσαρμοσμένα για να επιβιώνουν σε απόκρημνες βραχώδεις περιοχές με υψόμετρο άνω των 1000 μέτρων. Τα είδη αυτά είνα ιδιαίτερα ανθεκτικά στην ξηρασία και στις χαμηλές θερμοκρασίες. Δεν απαιτούν πλούσια εδάφη και προτιμούν θέσεις, με ελαφρό έδαφος όχι ιδιαίτερα βαθύ, όχι συνεκτικό, με άφθονο ήλιο. Συναντώνται ιδιαίτερα σε σχισμές βράχων, όπου ελάχιστα είδη φυτών θα μπορούσαν να επιβιώσουν(Γκόλιαρης 1984).

Από την ανάβαση στον Όλυμπο, 7,8 και 9 Ιουλίου 2008.

Διαδρομή: Από καταφύγιο "Κρεβάτια", Κόψη Μπαρμπαλά - οροπέδιο Μουσών - Μύτικας με διανυκτέρευση στο καταφύγιο "Κάκαλος"

Στο καταφύγιο "Κρεβάτια" κάναμε πολύωρη συζήτηση με τον υπεύθυνο του καταφυγίου, τον Βασίλη Μαμούρη, ο οποίος μας είπε πολλά για το Δίκτυο Μονοπατιών του Βορείου Ολύμπου.

Μας είπε για ένα 8σελιδο φυλλάδιο του δήμου Δίου, με τα μονοπάτια του βουνού, το οποίο ο δήμος ευελπιστεί να κυκλοφορήσει γρήγορα και να δοθεί έτσι ώθηση στον ορειβατικό τουρισμό της περιοχής. Πρόκειται για ένα δίκτυο μονοπατιών που θα ενώνει το καταφύγιο «Κρεβάτια» με την Πετρόστρουγκα. Αναφέρθηκε επίσης στην παράνομη υλοτομία και στο παράνομο κυνήγι αλλά και στην προβληματική συνύπαρξη ορειβατών και κυνηγών, στην αλόγιστη κατασκευή δρόμων στην πλευρά του βουνού που ανήκει στη Θεσσαλία. Αναφέρθηκε στην πρόσφατη ΗΜΕΡΙΔΑ που έγινε στο Λιτόχωρο και στην οποία δόθηκε η υπόσχεση από τον παριστάμενο Υφυπουργό Γεωργίας τον κ Κιλτίδη για την απομάκρυνση του στρατοπέδου και του πεδίου βολής, όπως επίσης να σταματήσει η όποια μεθόδευση για χιονοδρομικό Κέντρο στο Λειβαδάκι. Μαζί συζητήσαμε επίσης τους προβληματισμούς μας για τον τρόπο που διοργανώνεται το Olympus Marathon.

Τέλος μας έδωσε ένα σχεδιάγραμμα και το χάρτη του μονοπατιού, που ακολουθήσαμε στην επιστροφή.


Επιστροφή: Οροπέδιο Μουσών - Πετρόστρουγκα - Μαστορούλι - Παπά Αλώνι - Ρέμα Παπά - καταφύγιο "Κρεβάτια"

ΟΧΙ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΤΗ

ΟΧΙ ΜΕΤΑΛΛΕΙΑ ΣΤΗΝ ΟΙΤΗ

ΓΡΑΜΜΕΝΗ ΟΞΙΑ – ΔΙΑΣΧΙΣΗ ΒΑΡΔΟΥΣΙΩΝ – ΑΘ ΔΙΑΚΟΣ

“Επειδή η άνοιξη περνά και εμείς εδώ στην Αθήνα δεν την καταλαβαίνουμε …” έγραψε ένα φίλος για να δικαιολογήσει γιατί μας έστειλε τις φωτογραφίες από την όμορφη πορεία - διάσχιση Γραμμένη Οξιά (καταφύγιο) – Βαρδούσια – Αθανάσιος Διάκος. Να μια αλήθεια που χρειάζεται να τη μελετήσουμε. Γιατί τελικά δεν καταλαβαίνουμε την άνοιξη οι σύγχρονοι άνθρωποι – κάτοικοι των πόλεων; Πόσο σημαντικό είναι αυτό;

“Δεν υπάρχει ένα ειρηνικό μέρος στις πόλεις των λευκών ανθρώπων. Δεν υπάρχει τόπος όπου μπορείς ν' ακούσεις τα φύλλα που αναπτύσσονται την άνοιξη, ή το θρόισμα των φτερών κάποιου εντόμου. Αλλά μπορεί να γίνεται έτσι, γιατί είμαι άγριος και δεν καταλαβαίνω. Ο θόρυβος των πόλεων φαίνεται μόνο να προσβάλλει τα αυτιά. Και τι ενδιαφέρον υπάρχει πια στο να ζεις, αν δεν μπορείς να ακούσεις τη μοναχική κραυγή του κοκκινολαίμη ή τις συζητήσεις των βατράχων στα έλη τη νύχτα. Είμαι ένας ερυθρόδερμος και δεν καταλαβαίνω.” Από την απάντηση του Αρχηγού των Ινδιάνων του Σιάτλ στον πρόεδρο της Αμερικής

Βρεθήκαμε στο καταφύγιο της Γραμμένης Οξιάς στα 1740 μέτρα 48 φίλοι ορειβάτες. Σκοπός ν’ απολαύσουμε την άνοιξη ορειβατικά. Να νοιώσουμε λίγο “ερυθρόδερμοι”. Να ακούσουμε το αηδόνι το βράδυ και τον σπίνο το πρωί. Να ακούσουμε το θρόισμα της οξιάς και να απολαύσουμε το άρωμα των απίθανων λουλουδιών. Ορειβάτες από τον Πεζοπορικό Όμιλο Αθηνών (ΠΟΑ), τον ΕΟΣ Αθηνών κι εμείς …οι φίλοι της Βαρβάρας.

Η Γραμμένη Οξιά θεωρείται το μικρό αδελφάκι των ‘’γιγάντων’’ που την περιβάλλουν: Βαρδούσια, Γκιώνα και Βελούχι. Είναι ένα ενδιαφέρον βουνό με πυκνή δασοκάλυψη, ομαλές πλαγιές και εξαιρετική ομορφιά. Το δάσος της θεωρείται ως το νοτιότερο δάσος οξιάς στην Ευρώπη.

Το απόγευμα του Σαββάτου ανεβήκαμε στη Σαράνταινα (1923 μ), την κορυφή της Γραμμένης Οξιάς. Μια ώρα περίπου ανάβαση από το καταφύγιο και μία ώρα επιστροφή. Σύμφωνα με την παράδοση πήρε το όνομά της από τους σαράντα ανθρώπους, που πέθαναν κοντά στο σημείο αυτό, όταν, γυρίζοντας από γάμο στο χωριό Γραμμένη Οξιά, έπεσαν σε χιονοθύελλα

Οι ορέξεις ορισμένων για την…ανάπτυξη έφθασε ως τα δω. Το real estate “παίζει” παντού. “Προτείνουμε την δημιουργία χιονοδρομικού κέντρου στην περιοχή μεταξύ του ορειβατικού καταφυγίου Οξυάς και της κορυφής “Σαράνταινα”, στη βόρεια πλευρά της κορυφογραμμής όπου η χιονοκάλυψη είναι ισχυρή και μακράς διάρκειας.” Είναι ένα μικρό απόσπασμα από την εισήγηση στο Νομαρχιακό Συμβούλιο Φθιώτιδας τον Απρίλιο του 2006. Αυτό που ξέρουμε μέχρι τώρα είναι ότι το ΝΣ Φθιώτιδας προχωράει στη μελέτη για το χιονοδρομικό κέντρο…

Το καταφύγιο ανακαινίστηκε πριν λίγα χρόνια και η διαχείριση έχει ανατεθεί από την Ομοσπονδία στον Κλαουδάτο. Πριν την ανακαίνιση, η ευθύνη της διαχείρισης ανήκε στον ΕΟΣ Λαμίας, ο οποίος σήμερα κρατάει το καταφύγιο της Οίτης. Το καταφύγιο της Γραμμένης Οξιάς είναι το μόνο καταφύγιο στη Φθιώτιδα σε καλή κατάσταση. Δυστυχώς το καταφύγιο της Οίτης, αλλά περισσότερο του Καλλίδρομου, δεν είναι σε καλή κατάσταση. Αυτό μας επιτρέπει να μιλάμε για ορειβατική εγκατάλειψη των βουνών μας, σε αντίθεση με τη Φωκίδα, που διατηρεί δύο καταφύγια στα Βαρδούσια και ένα στη Γκιώνα. Δεν έχει σημασία σε ποιον ανήκει το κάθε καταφύγιο, γιατί τα βουνά ανήκουν σε όλους μας.

Μ’ αυτές τις σκέψεις και τις συζητήσεις και με τη νόστιμη μακαρονάδα του καταφυγίου, κύλησε όμορφα η βραδιά για να πάμε για ύπνο σχετικά νωρίς στη σκηνή μας. Γιατί το πρόγραμμα έχει αναχώρηση στις έξι, που σημαίνει εγερτήριο τουλάχιστον στις 5.30

Πράγματι στις 5.30 όλοι στο πόδι και αναχώρηση από τη διασταύρωση στο διάσελο στις 6 και 20’ Το μονοπάτι ξεκινάει με ανηφόρα, μέσα από τις αραιές οξιές στην αρχή και την πυκνή βλάστηση, με κατεύθυνση νοτιοανατολικά. Ανεβαίνουμε στην πρώτη κορυφή, η κορυφή 1713, απέναντι από το καταφύγιο. Συνολικά η διαδρομή έχει δεκατρία γεωγραφικά υψομετρικά, άρα δεκατρείς κορυφές.

Συνεχίζουμε στην κορυφογραμμή με κατεύθυνση νότια έχοντας μπροστά μας στο βάθος διαρκώς τον όγκο των Βαρδουσίων. Αριστερά και ανατολικά είναι ο Γουλινάς(1467μ) πάνω από τη Σπερχειάδα, λίγο πιο νότια η Οίτη (2152μ) και μακριά μας απέναντι η Όθρης. Βόρεια φαίνεται το περήφανο Βελούχι(2315μ) (εξού και το “Βελούχι μου περήφανο και Οξιά ζωγραφισμένη” των δημοτικών μας τραγουδιών) και λίγο δεξιότερα με δυσκολία ξεχωρίζουν οι ανατολικές κορυφές των Αγράφων. Νοτιοδυτικά και απέναντι το χωριό η Αρτοτίνα (1350μ) και δυτικά ξεχωρίζουν μερικά σπίτια του χωριού της Γραμμένης Οξιάς. Ο ορίζοντας δεν επιτρέπει πολλά πράγματα.

Οι αρχηγοί μας εναλλάσσονται στην κεφαλή της πορείας κρατώντας αργή την κίνηση για να μην σπάσει. Μετά την κορυφή 1713 πρέπει να προσέξει κανείς γιατί μπορεί να πάρει κατά λάθος την κορυφογραμμή νοτιοδυτικά, η οποία οδηγεί στο χωριό της Γραμμένης Οξιάς. Η πορεία ανεβαίνει και κατεβαίνει κρατώντας τη διαδρομή διαρκώς πάνω από τα 1600 μέτρα.

Περνάμε την κορυφή Πύργος, τα Παλούκια, την 1604 και την Πολεμίστρα, περνάμε τη Μηλιά (1784μ) και το Ομαλό στο πλάι, από δυτικά, ανεβαίνουμε την Τσελίκαινα έχοντας απέναντί μας και ανατολικά τα Ζερέλια των Μαρμάρων, το όμορφο οροπέδιο με τις λίμνες. Σε κάποιο διάσελο εκεί σκοτώθηκε στις 21 Ιούνη 1949 ο καπετάν Διαμαντής, διοικητής της ΙΙ Μεραρχίας του ΔΣΕ

Κατεβήκαμε να περάσουμε το Σινάνι (2054μ) από δεξιά, δυτικά, στα τυφλά χωρίς μονοπάτι μέσα στο πυκνό δάσος, κρατώντας όμως σταθερά το ύψος, σύμφωνα και με το GPS. Κάτω το Καρυώτικο ρέμα, οι πηγές του Εύηνου, και απέναντί μας οι κορυφές των Δυτικών Βαρδουσίων Πάνω Ψηλό(2160μ) και Κάτω Ψηλό(2220μ), Γιδοβούνι (2065μ), Πλάκα – Πυραμίδα(2247μ) και Αλογόραχη (2264μ), απόκρημνες και δύσβατες, που παραμένουν σχετικά άγνωστες για τον περισσότερο ορειβατικό κόσμο.

Ακριβώς κάτω από το Σινάνι συναντάμε τα πρώτα αμυδρά κόκκινα σημάδια και το μονοπάτι αρχίζει να ξεχωρίζει. Πέφτουμε πάνω στη στάνη και στην πρώτη βρύση - ποτίστρα. Από δω ξεκινάει ο δασικός δρόμος και τα δύσκολα. Γιατί η κούραση μετά από τόσες ώρες αλλά και η πορεία στο χαλίκι είναι ένας δύσκολος συνδυασμός για τον ορειβάτη. Ευτυχώς μόνο που ανανεώσαμε όλοι το νερό και γεμίσαμε τα παγούρια μας.

Συναντάμε το Ε4 που έρχεται από την Αρτοτίνα Είναι μπροστά και δεξιά το Τυροκομείο, πάνω ψηλά τα καταφύγια και οι Πόρτες και αριστερά το Βουνό της Χωμήριανης (2298μ). Περνάμε τον Σταυρό, τη διασταύρωση για τα καταφύγια, και κατηφορίζουμε για τον Προφήτη Ηλία με τη γνωστή σε όλους διαδρομή. Περνάμε τον Προφήτη Ηλία και ακολουθώντας το Ε4, να ο Αθανάσιος Διάκος! Τίποτα...

Η διαδρομή είναι στις 10 ώρες, 30 περίπου χιλιόμετρα, δεν έχει μεγάλες υψομετρικές διαφορές, αλλά πολλά σκαμπανεβάσματα, όπως λέει ο φίλος μου ο Νίκος ο vardousiomanis

Στέφανος Σταμέλλος

Φωτογραφίες από την ανάβαση στη Γκιώνα, 8.6.08

το αγριοκάτσικο της Γκιώνας

στην κορυφή

Οίτη: Καστανιά – κορυφή Αετός (1697μ)

18/5/2008

Αρκετοί είναι οι Σύλλογοι, ιδιαίτερα από την Αθήνα, που ενδιαφέρονται για μονοήμερες διαδρομές ορεινής πεζοπορίας, τέτοιες που να ταιριάζουν σε όλους, ακόμα και σε αρχάριους. Διαδρομές για νέους πεζοπόρους που θα ήθελαν να γνωρίσουν το βουνό, αλλά και για παλιούς, που τους ενδιαφέρει μια χαλαρή, ήπια πεζοπορία για αναψυχή και να βρεθούν κοντά στη φύση με φίλους συνοδοιπόρους. Η Οίτη προσφέρεται για τέτοιες διαδρομές, γιατί είναι ένα όμορφο και ήπιο βουνό και γιατί είναι στο κέντρο της Ελλάδας, κοντά στην Αθήνα και δίπλα στον άξονα της Εθνικής Οδού.

Η κορυφή Αετός είναι στα βορειοδυτικά της Οίτης με υψόμετρο 1697 μέτρα, η δε Καστανιά Υπάτης είναι ένα ορεινό χωριό μέσα στο πράσινο και είναι ένα από τα ψηλότερα της Οίτης, σε υψόμετρο 1040 μέτρα.

Με τον ΕΟΣ Σπάτων γνωριστήκαμε πριν κάποια χρόνια στα Βαρδούσια. Άνθρωποι με ανοιχτή καρδιά, με τα αστεία τους και με ένα απέραντο χαμόγελο Αυτή τη φορά ήρθαν φορτωμένοι με τις χαρούμενες διαθέσεις τους ζωγραφισμένες στα πρόσωπά τους. Φαίνεται ότι δεν τους απογοήτευσαν οι απανωτές στροφές από τα Λουτρά Υπάτης για Υπάτη, Καπνοχώρι, Μονή Αγάθωνος, Λυχνό και Καστανιά

Ξεκινάμε την ανάβαση από την εξοχική κατοικία, που συναντάμε στο δρόμο Καστανιάς - Νεοχωρίου, την οποία παρακάμπτουμε από αριστερά παίρνοντας το μονοπάτι. Αποφεύγουμε έτσι τα 1,2 περίπου χιλιόμετρα της ασφάλτου από την Καστανιά. Διαφορετικά θα πρέπει να ξεκινήσουμε από την πλατεία της Καστανιάς, όπου ακριβώς πάνω από το χωριό βρίσκουμε βρύση με άφθονο νερό και αμέσως μετά τη δεύτερη στροφή φεύγει ο δασικός χωματόδρομος για τον Εθνικό Δρυμό, για το καταφύγιο και τις Λιβαδειές. Αυτή είναι μια από τις δύο βασικές εισόδους του Εθνικού Δρυμού. Η ομάδα μας είναι 23μελής. 19 των Σπάτων και τέσσερις εμείς.

Ελάχιστα τα κόκκινα σημάδια της ορειβατικής σήμανσης. Όμως είναι αρκετές οι λευκές ταινίες του Μαραθώνιου της Οίτης, που γίνεται κάθε χρόνο τον Σεπτέμβριο. Ο Μαραθώνιος, που ξεκινάει από την Υπάτη, περνάει κάτω ακριβώς από τον Αετό κι ανεβαίνει στον Πύργο (2152μ), την ψηλότερη κορυφή της Οίτης, κατεβαίνει ξανά στην Υπάτη αφού ανεβαίνει στην Αλύκαινα (2051μ), στο Γρεβενό(2116μ) και περνάει από Λιβαδειές, Περδικόβρυση, Αμαλιόλακα, Αμαλιόβρυση και Ροδοκάλου.

Αμέτρητα τα λουλούδια, οι γλάστρες στον κήπο της φύσης. Πιο ενδιαφέρον έχουν αυτά που φυτρώνουν στο βράχο ή στο πουθενά. Βλέπεις τη δύναμη του σπόρου να φυτρώνει και να δίνει τόση ομορφιά από το τίποτα. Όσο πιο μικρό, τόσο και πιο όμορφο. Βρισκόμαστε εκτός Εθνικού Δρυμού. Τώρα που η ορεινή κτηνοτροφία αραιώνει στην Οίτη, θα μπορούσε η περιφερειακή ζώνη του Δρυμού να διευρυνθεί και να υπάρξει ένα καθεστώς μερικής προστασίας σε ό,τι αφορά την πανίδα και τη χλωρίδα. Η Ελλάδα συνολικά έχει πολύ μικρό ποσοστό προστατευόμενων δασικών εκτάσεων σε σχέση με άλλες χώρες, αν και διαθέτει την πιο πλούσια χλωρίδα. Ειδικά η Οίτη είναι μια εξαιρετική περίπτωση.

Στο 1,5 χιλιόμετρο περίπου, στις Κορομηλιές, συναντάμε την ποτίστρα, η οποία δεν έχει πάντα νερό γιατί η υδρομάστευση χρειάζεται συντήρηση. Η παρουσία της οχιάς στο δρόμο απασχόλησε για λίγο την ομάδα. Ήταν ακόμα επηρεασμένη από το κρύο της νύχτας και δεν είχε ανεβάσει τις άγριες διαθέσεις της. Περνάμε τη σάρα, όπου στις 12 Απριλίου 1936 χάθηκαν τα τρία κορίτσια από το Νεοχώρι. Κατέβαιναν για τον κάμπο και στην απότομη σάρα παρασύρθηκαν από χιονοστιβάδα καταλήγοντας στο βάθος του Παθενορέματος. Βγαίνουμε στην Πάθενα (1460 μ), όπου συναντάμε ξανά το δρόμο για το Νεοχώρι, ένα διάσελο με μοναδική θέα στα Βαρδούσια, τη Γκιώνα και τη Γραμμένη Οξιά.

Από το διάσελο της Πάθενας κινούμαστε νότια ακολουθώντας στην αρχή το δασικό δρόμο και στη συνέχεια το ανηφορικό μονοπάτι. Μπροστά μας το Ζηρέλι, το μικρό οροπέδιο, ακριβώς κάτω απ’ τον Αετό. Φτάνοντας κάτω από τον κώνο της κορυφής ανεβαίνουμε με σχετική δυσκολία προς το βράχο. Οι πιο τολμηροί θα δοκιμάσουν να ανεβούν στο βράχο, αλλά θέλει προσοχή, γιατί έχει αρκετά σαθρά. Μέχρι εδώ ο χρόνος (από το εξοχικό) είναι δύο ώρες περίπου χαλαρό περπάτημα. Από την Καστανιά, να προσθέσουμε μισή ώρα παραπάνω.

Από δω μπορούμε να συνεχίσουμε κατεβαίνοντας τον Αετό από δεξιά και με κατεύθυνση νοτιοδυτικά, συναντάμε τον δασικό δρόμο πάνω από τα Μνήματα, ένα οροπέδιο - λιβάδι. Περνάμε τη μικρή ράχη και κατηφορίζοντας συναντάμε τη βρύση, κάτω απ’ το δρόμο, η οποία ανακατασκευάστηκε το 2000 με δαπάνη του Νεοχωρίτη Γκιάτη Αναστασίου. Δεξιά και απέναντι το εκκλησάκι των Αγίων Αποστόλων, που πανηγυρίζει κάθε χρόνο στις 29 Ιουνίου, στη γιορτή της στρούγκας, συγκεντρώνοντας τους κατοίκους του Νεοχωρίου και όχι μόνο. Είμαστε χαμηλά κάτω από το Βλίτο, στα δεξιά μας ορθώνεται ο στιβαρός όγκος του Ζαμπιοτσούμαρου, ενώ στα ριζά του κυλάει το ρέμα και παράλληλα το αυλάκι, που φέρνει το νερό χαμηλότερα, στα νεοχωρίτικα κήπια. Συνολικός χρόνος μέχρι εδώ τρεις ώρες.

Η επιστροφή γίνεται από το ίδιο. Χρόνος επιστροφής δύο ώρες περίπου. Συνολικός χρόνος πέντε ώρες.

68η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση στην Οίτη ενστάσεις και προτάσεις

Η 68η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας - Αναρρίχησης (Ε.Ο.Ο.Α.), όπως πληροφορηθήκαμε, θα γίνει φέτος στην Οίτη στις 19 και 20 Ιουλίου. Κάθε χρόνο οι ορειβάτες όλης της Ελλάδας την ημέρα της γιορτής του προστάτη τους Προφήτη Ηλία συναντιούνται σε κάποια κορυφή της Ελλάδας. Φέτος αποφασίστηκε να γίνει στην Οίτη με ευθύνη της Ομοσπονδίας και διοργανωτή τον ΕΟΣ Λαμίας. Η Συνάντηση λέγεται ότι θα γίνει στις Λιβαδειές, στο γνωστό σε όλους μας οροπέδιο, στον Πυρήνα του Εθνικού Δρυμού. Επειδή δεν βγήκε ακόμα κάποια επίσημη ανακοίνωση, σπεύδουμε να προλάβουμε ορισμένα πράγματα σε ό,τι αφορά το βουνό της Οίτης και τον Εθνικό Δρυμό

Ο Κανονισμός Λειτουργίας του Εθνικού Δρυμού (Υ.Α.164467/2731/9-7-1985, Φ.Ε.Κ. 458 Β/85) αναφέρει, εκτός των άλλων: «Η παραμονή επιτρέπεται από την ανατολή μέχρι τη δύση του ηλίου. Εξαιρούνται τα μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου που μπορούν να διανυκτερεύουν στο ιδιωτικό τους οίκημα»(εννοεί εδώ το καταφύγιο του ΕΟΣ Λαμίας, στη θέση “Τράπεζα”) Επίσης αναφέρει ότι «κατά την παραμονή στο Δρυμό δεν επιτρέπεται:
- Η στάθμευση σε χώρους άλλους από τους ειδικούς χώρους στάθμευσης αυτοκινήτων ή τις ειδικές διαπλατύνσεις των δρόμων
- Η κατασκήνωση με οποιαδήποτε μορφή (τροχόσπιτα, σκηνές κλπ) στον πυρήνα του Δρυμού»

Με μια απλή εκτίμηση, σύμφωνα με τις προηγούμενες Συναντήσεις και τις ιδανικές συνθήκες της Οίτης (στο κέντρο της Ελλάδας, πάνω στον άξονα της Εθνικής Οδού, 3 ώρες από Αθήνα και 4 από Θεσσαλονίκη), ο αριθμός των ορειβατών, που θα έρθουν, μπορεί να ξεπεράσει και τις δύο χιλιάδες. Αναλογιστείτε τι μπορεί να σημαίνει αυτό σε αυτοκίνητα, σκηνές, φωτιές, σκόνη, θόρυβο κλπ. Παραθέτουμε εδώ μια αναφορά του ΕΟΣ Πάτρας, ο οποίος ήταν ο διοργανωτής της 66ης Συνάντησης στο Παναχαικό. «Το Σάββατο το απόγευμα πλήθος ορειβατών ανέβαινε για την Π.Ο.Σ. Άλλοι με αυτοκίνητα, με μίνι τύπου λεωφορεία, με μηχανάκια και ποδήλατα ακολούθησαν το δρόμο ως το καταφύγιο. Πάνω στο βουνό οι υπεύθυνοι διοργανωτές με ασύρματους επικοινωνούσαν μεταξύ τους και κατεύθυναν τον κόσμο, που ερχόταν ως αργά το βράδυ, για το σημείο που έπρεπε να κατασκηνώσουν.»

Διαφωνώντας γενικά με τον θεσμό των Πανελλήνιων Ορειβατικών Συναντήσεων στο βουνό και για να προλάβουμε ορισμένα παρατράγουδα, λέμε ότι πρέπει να σκεφθούν οι διοργανωτές, αν θα πρέπει να γίνει η Συνάντηση στις Λιβαδειές. Θα μπορούσε να γίνει έξω από τα όρια του Δρυμού, για παράδειγμα στον Αετό ή στο Λουπάκι ή ακόμα και στην Καταβόθρα. Αν τελικά αποφασιστεί να γίνει στις Λιβαδειές θα πρέπει:
- Να μην γίνει η ανάβαση με αυτοκίνητα Τα αυτοκίνητα να μείνουν έξω απ’ τον ΕΔ
- Να μην υπάρξει ούτε μία φωτιά στο βουνό, ακόμα και έξω από τον Δρυμό.
- Να μην λειτουργήσουν μεγαφωνικές εγκαταστάσεις και γεννήτριες
- Να ληφθούν αυστηρά μέτρα τήρησης του Κανονισμού Λειτουργίας σε ό,τι αφορά την πανίδα και τη χλωρίδα, τη ρύπανση, το θόρυβο και τους χώρους κατασκήνωσης
Σε κάθε περίπτωση η ευθύνη ανήκει σε όλους και ιδιαίτερα στις δασικές υπηρεσίες και στον Φορέα Διαχείρισης του ΕΔ και φυσικά στους διοργανωτές της Συνάντησης

Στέφανος Σταμέλλος
Ορειβάτης, μέλος των Οικολόγων Πράσινων

Το Διεθνές Ορειβατικό Μονοπάτι Ε4

Το Διεθνές Ορειβατικό Μονοπάτι Ε4 κινδυνεύει, όπως γράφτηκε σε αρκετά ορειβατικά έντυπα, από τους επιπόλαιους οδηγούς των 4Χ4, που θεωρούν ότι όλα είναι για ισοπέδωση, αρκεί η ρόδα τους να τα πατάει. Σε πολλά σημεία όμως το Μονοπάτι κινδυνεύει να χαθεί ή γίνεται δύσκολο αναγνωρίσιμο, όπως για παράδειγμα στον Παρνασσό, από το 51 προς το Γερολέκα. Επίσης στην Ευρυτανία, στην περιοχή της Άμπλιανης, η σήμανση έχει περιοριστεί, ιδιαίτερα η μεταλλική. Σ' αυτό βοηθάνε και οι "φίλοι" μας οι κυνηγοί, που τα βάζουν στο σημάδι. Δείτε την πρόσφατη φωτογραφία...

Βαρδούσια: Κοπρισιές - Κόρακας (2495 μ)

Σαββατοκύριακο 19/4 - 20/4/2008
Ένα βουνό. Για ν’ ανεβεί. Να ανανεώσει τη σχέση του με τη φύση. Να επιβεβαιώσει τη δυνατότητα ότι μπορεί. Να ανεβάσει σφυγμούς και να ιδρώσει. Να αθληθεί. Να ξεφύγει από την καθημερινότητα. Ν’ αγγίξει τα όριά του και, αν είναι δυνατόν, να τα ξεπεράσει λίγο. Να απολαύσει το γλυκοχάραμα, τον καθαρό και ευωδιαστό αέρα. Αυτά, μαζί με την ψυχική και σωματική του ισορροπία, τη γλυκιά και αγνή συντροφιά, είναι τα ελάχιστα ίσως που ζητάει ο απλός ορειβάτης. Αυτόν, που συναντάμε συνήθως στις κυριακάτικες εξορμήσεις. Λέμε ο «απλός» γιατί υπάρχει και ο «σύνθετος», αυτός που επιδιώκει την κατάκτηση μιας κάποιας ψηλής κορυφής, που επιδιώκει την περιπέτεια, τον αγώνα, τον καλό αγώνα και την ολοκλήρωση. Ο καθένας βέβαια έχει τη δική του απάντηση στο «τι είναι η ορειβασία» για τον ίδιο. Συνήθως οι απαντήσεις έχουν μικρές αποκλίσεις. Τότε λέμε ότι «η ομάδα έδεσε»!.

Ήμασταν μια «δεμένη» ομάδα των δώδεκα «απλών» ορειβατών, που ξέραμε τι θέλουμε. Η επικοινωνία έγινε δύο μέρες πριν. Πάντα τελευταία στιγμή, που σημαίνει ότι είμαστε σε ετοιμότητα και το ζητάει η ψυχή μας. Άντε τώρα να ήταν τίποτα δύσκολοι, «τώρα που μας το λες, κι εγώ θέλω μια βδομάδα να το προγραμματίσω» κλπ. Φέξε μου και γλίστρησα!.

Κατασκηνώσαμε το Σάββατο το απόγευμα στον Προφήτη Ηλία, πάνω από τον Αθανάσιο Διάκο, στα 1460 μέτρα περίπου. Οι περισσότεροι ανέβηκαν με τα αυτοκίνητα. Με τον Χρίστο, τον μικρό, προτιμήσαμε να το ανεβούμε με τα πόδια ακολουθώντας το μονοπάτι. Μια γρήγορη ανάβαση τελικά, χωρίς σακίδια, είναι 45 λεπτά μόνο. Για την ιστορία τα ονόματα (τα μικρά, για τα προσωπικά δεδομένα. Άντε να ζητήσεις από όλους την άδεια δημοσιοποίησης του ονόματός τους, δεν ξέρεις πώς θα το πάρει…): Αγγελική, Αλέκα, Βάσω, Δήμητρα, Άλκης, Άρης, Αποστόλης, Δημήτρης, Νίκος, Στέφανος, Χρίστος και ο Χρίστος ο μεγάλος. Πολλές οι απουσίες, αδικαιολόγητες και δικαιολογημένες. Οι απόντες ξέρουν τι χάνουν. Αυτή η εποχή είναι από τις καλύτερες για το βουνό. Τα χιόνια λειώνουν, τα νερά τρέχουν, λουλούδια παντού, τα πιο εντυπωσιακά χρώματα, οι ευωδιές, τα πουλιά, ο κούκος, η φύση σε πλήρη ανασυγκρότηση αναγεννιέται.

Το απόβραδο επισκεφτήκαμε το κεφαλόβρυσο, λίγο πιο πέρα, όπου είναι και η υδρομάστευση για την ύδρευση του χωριού. Το νερό ξεπηδάει από το βράχο. Όπως κατεβαίνει από το βουνό, σε κάποιο σημείο χάνεται και βγαίνει ξανά με εντυπωσιακό τρόπο, με πίδακα αφρίζοντας και με το γνωστό θόρυβο, συνεχίζει το κατέβασμά του για τον Μόρνο.

Ξεκινήσαμε το πρωί στις 8 ακολουθώντας το Ε4, προς τα καταφύγια. Μετά τα 500 μέτρα περίπου και πριν το μνήμα του «κυνηγού», ανεβαίνουμε στη ράχη ακολουθώντας το μονοπάτι, που σύμφωνα με το χάρτη, είναι η διαδρομή «Κοπρισιές - Κόρακας». Συνεχίζουμε νοτιοδυτικά και με λίγες τραβέρσες ανεβαίνουμε σχετικά εύκολα στο πρώτο οροπέδιο. Η εικόνα είναι εκπληκτική. Έχουμε μπροστά μας το βραχώδες ανάγλυφο. Δεξιά είναι το «Πλάι του Γκιώνη», που καταλήγει στην απότομη κορυφή 2.413 μ, αριστερά τα χαμηλότερα βράχια και στο βάθος, ψηλά, η κορυφή του Κόρακα στα 2495 μ. Μπροστά μας το γνωστό λούκι με αρκετή κλίση, που συνήθως το συναντάμε παγωμένο, γιατί δεν το βλέπει ο ήλιος όλη τη μέρα. Μπαίνουμε στο χιόνι και τραβερσάρουμε προς το βράχο για να μη φορέσουμε κραμπόν. Ο Δημήτρης και η Αλέκα προτίμησαν την ασφάλεια του παγωμένου χιονιού με τα κραμπόν. «Αντρίκια» ανάβαση, λέει...

Ανεβαίνουμε με προσοχή το βράχο, γιατί είναι αρκετά εκτεθειμένος, και φθάνουμε στο δεύτερο οροπέδιο. Εδώ το χιόνι είναι περισσότερο, αλλά εύκολο. Διασχίζουμε το λούκι κι ανεβαίνουμε κάνοντας το τελευταίο δύσκολο χιονισμένο κομμάτι με αρκετή κλίση. Ευτυχώς το χιόνι μας κρατάει καλά χωρίς κραμπόν. Μπροστά μας και αριστερά είναι η κορυφή του Κόρακα και δεξιά το Πλάι του Γκιώνη.

Βγαίνουμε στο Μέγα Κάμπο και χωρίς να το πολυκαταλάβουμε είμαστε κάτω από τον Κόρακα συναντώντας το μονοπάτι, που έρχεται από τις Πόρτες. Φθάσαμε στην κορυφή σε 3,30 ώρες. Είναι μια όμορφη μέρα και η θέα από την κορυφή του Κόρακα μας αποζημιώνει.

Η επιστροφή έγινε από την ίδια διαδρομή. Η σκέψη για τις Πόρτες απορρίφθηκε γρήγορα, γιατί χωρίς κραμπόν ήταν επικίνδυνο. Για να επιστρέψουμε από το Ασανσέρ, δεν βόλευε να ξανανεβούμε στον Προφήτη Ηλία, που είχαμε τα αυτοκίνητα. Οι μικρότεροι της παρέας καταχάρηκαν το κατέβασμα στο χιόνι με τσουλήθρες και βουτιές. Συνολική διάρκεια 6 ώρες (3,30 ανάβαση, 2,30 κατάβαση)

Άλλη φορά πρέπει να παραγγέλνουμε τα φασόλια, δεν τα βρίσκεις στις ταβέρνες των χωριών. Όχι ότι δεν φάγαμε, αλλά λέμε…Το κόκκινο κρασί δεν λείπει ποτέ. Δεν μπορώ να καταλάβω αυτούς που πίνουν μπύρα.


Στέφανος Σταμέλλος

Έγινε σήμερα ο 1ος Ορεινός Αγώνας Τρεξίματος "Ανοπαία Ατραπός"

Με μεγάλη επιτυχία έγινε σήμερα ο 1ος Ορεινός Αγώνας Τρεξίματος "Ανοπαία Ατραπός" (το Μονοπάτι του Εφιάλτη)στο Καλλίδρομο. 142 αθλητές από όλη την Ελλάδα που πήραν μέρος έμεινα ενθουσιασμένοι τόσο από την όμορφη διαδρομή, όσο και από τη διοργάνωση του αγώνα. Δείτε ορισμένες φωτογραφίες σαν μια πρώτη δημοσίευση του αγώνα. Θα ακολουθήσει αναλυτικότερη παρουσίαση τόσο των αποτελεσμάτων όσο και των λεπτομερειών του αγώνα





Η γραμματεία του αγώνα

1ος Ορεινός Αγώνας "Ανοπαία Ατραπός" στον Καλλίδρομο

13 Απριλίου 2008

Ο Σύλλογος Αθλημάτων Μεγάλης Διάρκειας «Τραχίνα», προκηρύσσει τον 1ο Ορεινό Αγώνα Τρεξίματος 16χλμ. με την ονομασία «Ανοπαία Ατραπός». Ο αγώνας θα γίνει την Κυριακή 13 Απριλίου σε μονοπάτια του ελατοσκέπαστου όρους Καλλίδρομο. Η διαδρομή είναι ιστορική καθώς είναι αυτή που χρησιμοποίησε ο Εφιάλτης για να οδηγήσει τους Πέρσες πίσω από τις Θερμοπύλες.

Δηλώσεις συμμετοχών

Η δήλωση συμμετοχής θα γίνεται ηλεκτρονικά στο trachina.runners@gmail.com ή στα τηλέφωνα 6932271106 και 6932352546 μέχρι την Πέμπτη 10/04/08.

Η γραμματεία του αγώνα θα είναι στο άγαλμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες, όπου θα είναι και ο τερματισμός. Οι αθλητές που θα συμμετέχουν θα πρέπει να συγκεντρωθούν στον ίδιο χώρο. Εκεί υπάρχει αρκετός χώρος για τη στάθμευση των οχημάτων. Με λεωφορείο του συλλόγου θα μεταφερθούν στο σημείο της εκκίνησης η οποία θα δοθεί στις 11:00. Τα δρομολόγια των λεωφορείων θα ανακοινωθούν την Παρασκευή 11/04/08 με νέα ανακοίνωση στο διαδίκτυο.


Περιγραφή διαδρομής.

Το συνολικό μήκος της διαδρομής είναι 16χλμ. από τα οποία το 80% είναι μονοπάτια και το 20% δασικοί δρόμοι. (Το αρχικό μήκος της, σύμφωνα με την πρώτη ανακοίνωση, θα ήταν 21χλμ. Τελικά προκειμένου ο αγώνας να είναι καθαρά ορεινού τύπου αλλά και απόλυτα ταυτισμένος με την ιστορική διαδρομή αφαιρέθηκαν τμήματα δασικών δρόμων.) Η συνολική θετική υψομετρική είναι 510μ.

Η εκκίνηση του αγώνα θα γίνει σε υψόμετρο 630μ. δίπλα από την Ι.Μ. Δαμάστας. Αρχικά η διαδρομή κινείται για 2,1χλμ. σε δασικό δρόμο και στη συνέχεια σε μονοπάτι. Κερδίζει γρήγορα ύψος οπότε το μονοπάτι ελίσσεται ανάμεσα σε έλατα και φτάνει σε υψόμετρο 980μ. Εκεί ξανασυναντά δασικό δρόμο και λιβάδια.. Για 1χλμ. η διαδρομή κινείται σε δασικούς δρόμους και διέρχεται από το ψηλότερο σημείο της τα 1060μ. Από εδώ ξεκινά μια συνεχή κατηφόρα με μικρά μόνο ανεβάσματα. Το τοπίο είναι πανέμορφο καθώς ολόκληρη η διαδρομή είναι μέσα σε δάσος με έλατα, πεύκα αλλά και πολλά άλλα είδη φυτών και δέντρων. Μάλιστα υπάρχουν και αρκετές εποχικές λιμνούλες. Η κατάληξη του αγώνα θα είναι στο άγαλμα του Λεωνίδα στις Θερμοπύλες.

Στη διαδρομή θα υπάρχουν τρεις (3) σταθμοί ανεφοδιασμού με νερό ή ισοτονικό. Έτσι θα υπάρχει πλήρης κάλυψη και δεν θα είναι υποχρεωμένοι οι αθλητές να έχουν εφόδια μαζί τους. Απαραίτητο θεωρείται να χρησιμοποιούν ειδικό εξοπλισμό (π.χ. παπούτσια) κατάλληλα για αγώνες βουνού.

Η διαδρομή είναι πλήρως σηματοδοτημένη ώστε να είναι εύκολη η αναγνώρισή της ακόμα και από αρχάριους. Η σήμανση έγινε με κορδέλες λευκού – κόκκινου χρώματος. Βέβαια υπάρχει και μόνιμη σήμανση από άσπρα – κόκκινα μεταλλικά πλαίσια.

Για την ασφάλεια των αθλητών θα υπάρχει ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ και ιδιώτης γιατρός μέλος του συλλόγου. Επίσης σε αρκετά σημεία του μονοπατιού προσεγγίζουν οχήματα ώστε να είναι άμεση η βοήθεια σε οποιαδήποτε περίπτωση.

Φωτογραφίες από τη διαδρομή υπάρχουν ήδη στο διαδίκτυο.

Ο σύλλογος «Τραχίνα» σας καλεί να τρέξετε αυτή την ιστορική διαδρομή μέσα στο πανέμορφο δάσος του Καλλιδρόμου. Εμείς θα φροντίσουμε να έχετε ένα ασφαλή και ευχάριστο αγώνα.

Παρνασσός, από το 51 χιλ προς το Γερολέκα (Κυριακή, 2/3/2008)

Η ορειβασία, πέρα από τόσα άλλα, είναι και ένα συγκρουσιακό πεδίο, γιατί πρέπει να συγκρουστείς με την πρωινή ραστώνη, με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις τις κοινωνικές, τις επαγγελματικές αλλά και τις οικογενειακές (πάς…, που πάς, γιατί πάς, με ποιους πας). Πρέπει να συγκρουστείς και με τις δυνάμεις σου, τις φοβίες σου πιθανόν και τις ελλείψεις σου (γι’ αυτούς που μας καταλαβαίνουν και για τον Κώστα που δεν ξύπνησε, για να είναι στις 7 το πρωί στο σημείο αναχώρησης…) Εξελίσσεται όμως σε ένα γαλήνιο και συναρπαστικό πεδίο όπου οι ορειβάτες, όταν βρίσκονται στην “ορειβατική νιρβάνα” μακριά από οτιδήποτε καθημερινό, απολαμβάνουν τη φύση και το βουνό με τις αισθήσεις τους σε πλήρη ετοιμότητα και δράση. Υπάρχει λοιπόν και η “ορειβατική νιρβάνα”

Ο Νίκος και ο Αποστόλης μας περίμεναν στο 51 χιλ, όπου είχαν κατασκηνώσει από το προηγούμενο βράδυ. Ο στόχος ήταν να “διερευνήσουμε” το μονοπάτι και να σιγουρέψουμε τη διαδρομή, που έχει στο πρόγραμμά του ο ΕΠΟΣ Φυλής, από το “51” στην κορυφή “Γερολέκας” του Παρνασσού. Εμείς το είδαμε σαν αφορμή να κάνουμε το τμήμα αυτό του Ε4, το οποίο ερχόμενο από τη Γκιώνα, περνάει από το ‘’51’’, περνάει και από τον Επτάλοφο και καταλήγει στις Φαιδριάδες Πέτρες, έξω από τους Δελφούς σε μια συνολική πορεία 15 ωρών περίπου.

Ο δυτικός Παρνασσός
Ο Παρνασσός στα δυτικά – βορειοδυτικά ενώνεται με την Γκιώνα στο διάσελο του “51”, σε περίπου 850 μέτρα υψόμετρο. Το “51” είναι το 51ο χιλιόμετρο του δρόμου Λαμίας – Μπράλου - Αμφισσας, όπου βρίσκονται οι κύριες εγκαταστάσεις της εταιρείας, η οποία εκμεταλλεύεται τον βωξίτη και “κατατρώει” το βουνό. Είναι η θέση «Σουλούμες» με τη διασταύρωση και το δρόμο για τη Βίνιανη από τη μια μεριά, προς τις εγκαταστάσεις, και από την άλλη το δασικό δρόμο, απ’ όπου συνεχίζει το μονοπάτι Ε4.

Ο δυτικός Παρνασσός, ομαλός και δασωμένος, περιβάλλεται από απότομες πλαγιές και γκρεμούς στα νότια και δυτικά. H ψηλότερη κορυφή του, ο Γερολέκας, φτάνει τα 1.714 μέτρα, ενώ δεκάδες άλλες μικρότερες, ανάμεσα στις οποίες παρεμβάλλονται μικρά οροπέδια και καταβόθρες, δημιουργούν ένα λαβυρινθώδες ανάγλυφο.

Ο Εθνικός Δρυμός Παρνασσού, που ιδρύθηκε το 1938 με μια έκταση περίπου 35.000 στρεμμάτων, βρίσκεται κυρίως στο δυτικό συγκρότημα του βουνού και εποπτεύεται από το δασαρχείο Άμφισσας. Φιλοξενεί όλα τα είδη των μικρών θηλαστικών ζώων της ελληνικής υπαίθρου, αρκετά αγριογούρουνα και πολλά είδη μικρών πουλιών και μια σπάνια χλωρίδα. Μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι γυμνές κορφές, όπου φυτρώνουν τα περισσότερα σπάνια και ενδημικά φυτά του βουνού, ενώ στις ορθοπλαγιές της νότιας πλευράς του φωλιάζουν ορισμένα είδη αρπακτικών πουλιών.
“Κ’οι βράχοι είναι τα κάστρα μου, τα ελάτια είν’ ο στρατός μου,
και τα πουλιά μου είν’ ο λαός, κ’ οι αϊτοί μου οι πολεμάρχοι…”
(από το ποίημα του Κωστή Παλαμά “Παρνασσός”

Η διαδρομή
Το πρώτο κομμάτι της διαδρομής κινείται μέσα σε πυκνό δάσος. Από το “51” ξεκινάμε ακολουθώντας το δασικό δρόμο νοτιοανατολικά. Στα διακόσια μέτρα περίπου ανεβαίνουμε μέσα στο καταπληκτικό πευκόδασος, το οποίο πρέπει να είναι από δεντροφύτευση. Να τονίσουμε ότι η σηματοδότηση δεν είναι καλή και θέλει αρκετή προσπάθεια να βρει κανείς τα ταμπελάκια του Ε4 ή τα κιτρινόμαυρα σημάδια. Ταλαιπωρηθήκαμε αρκετά για να βρούμε το μονοπάτι, το οποίο φαίνεται να εγκαταλείπεται. Ελίσσεται στην αρχή ανάμεσα στα πεύκα και στα πουρνάρια και στη συνέχεια στις βελανιδιές και τα κέδρα, που ανακατεύονται με τα έλατα. Για αρκετή ώρα δεν φαίνεται να παίρνουμε ύψος. Ανεβοκατεβαίνουμε αρκετές φορές και σε κάποια σημεία το χάνουμε. “Απλωθείτε και ψάξτε. Τώρα ανοίγουμε!” Το μάθαμε το παιχνίδι. Και τώρα πού πάω; Το βρήκα! Έχει κι αυτό την ομορφιά του. “Σε ανέβαινα, σε κατέβαινα, ουρανό φορτωμένος για τις ανάγκες μου”

Συναντάμε το δασικό δρόμο που ανεβαίνει από το Δροσοχώρι (Κολοβάτα), τον οποίο διασχίζουμε κάθετα ανηφορίζοντας και φθάνουμε στις πρώτες λάκες. Μπροστά μας το υδραγωγείο με τα κιτρινόμαυρα σημάδια, συνεχίζουμε αριστερά με κατεύθυνση νοτιοανατολική, περνάμε την μικρή καλύβα, ανεβοκατεβαίνουμε, και συναντάμε τον άλλο δασικό δρόμο που έρχεται από το χωριό Βάργιανη. Ακολουθούμε τα σημάδια και ανεβαίνουμε σχεδόν κάθετα με κατεύθυνση νότια φθάνοντας στο οροπέδιο με τις καρυδιές και τις μικρές λίμνες, όπου συναντάμε ξανά το δασικό δρόμο, τον οποίο πρέπει να συνεχίσουμε για το Ε4. Ο συνολικός χρόνος, με τις καθυστερήσεις για ψάξιμο, μέχρι εδώ, τέσσερεις ώρες. Αρκετός χρόνος… Μακριά μπροστά μας φαντάζει ο Γερολέκας. Αποφασίζουμε να επιστρέψουμε και να αφήσουμε για άλλη φορά την ανάβαση στην κορυφή. Ο Γερολέκας δεν φεύγει. “Το ξέρω ότι ήσουν και πριν γεννηθώ”.

Η διάρκεια της επιστροφής είναι τρεις ώρες. Στείλαμε τις τρεις κοπέλες κατευθείαν στη Βάριανη από το δασικό δρόμο. Ο χρόνος τους ήταν μία ώρα και τρία τέταρτα. Όλοι μαζί καταλήξαμε στην ταβέρνα της Αργυρούλας, δίπλα στις πανέμορφες βρύσες της Βάριανης

συνεχίζουμε αναρριχητικά...

Συνεχίζουμε την εξερεύνηση των αναρριχητικών μας διαθέσεων
Καθαρίζουμε το μονοπάτι για τις πίστες
Ο αέρας δεν κρύβεται, φαίνεται
Ο δάσκαλος ατενίζει με αισιοδοξία το μέλλον με φόντο την Οίτη

Καλλίδρομο: Μονή Δαμάστας – Παλαιοπαναγιά – Χαλικόβρυση – Καταφύγιο, επιστροφή από Ελευθεροχώρι (24/2/08)

“Να μεθύσω με βουνό…” Αναρωτιέμαι αν μπορεί η παραπάνω έκφραση να διατυπωθεί δίχως να χρειάζεται εσείς, που μας διαβάζετε, να κάνετε έναν συγκεκριμένο μορφασμό, αυτό ίσως της ειρωνείας ή της βαρεμάρας. Συλλαμβάνω τον εαυτό μου να προσπαθεί να μειώσει λίγο τις εικόνες, για να μην παρεξηγηθεί και θεωρηθεί υπερβολικός. Όμως μεταφέρω την άποψη μια φίλης, που συμμετείχε στην πορεία “Τι όμορφη μέρα, τι όμορφο βουνό! Το αγάπησα αυτό το μέρος, είναι πλούσιο και ήρεμο, φιλόξενο, είναι αδύνατο να βαρεθείς, αφού αλλάζει όψη κάθε τόσο! θα ήθελα όταν πάμε πάλι να περπατήσουμε ως την κορυφή, να χαζέψουμε τον κόσμο αλλιώτικο!”

Η μέρα ήταν μια επιβεβαίωση του ορειβατικού ενδιαφέροντος νέων ανθρώπων να γνωρίσουν το Καλλίδρομο. Όμορφη, ζεστή, με έναν καταγάλανο ουρανό. Ήταν επίσης ο Ορειβατικός Σύλλογος της Φυλής (ΕΠΟΣ ΦΥΛΗΣ) με ένα γεμάτο λεωφορείο με συντριπτική την πλειοψηφία των νέων. Ύμνος στην ορειβατική διάθεση για εναλλακτικές εμπειρίες στη φύση.

Η ανάβαση ξεκινάει από τη Μονή Δαμάστας, διακόσια μέτρα περίπου πριν το Μοναστήρι, σε υψόμετρο 580 μέτρα. Η Μονή της Δαμάστας βρίσκεται στην κατάφυτη πλαγιά του Καλλιδρόμου που έχει θέα προς την κοιλάδα του Σπερχειού. Το μοναστήρι έχει ιστορική σημασία καθώς συνδέεται με τον αγωνιστή της Επανάστασης του 1821 Ιωάννη Δυοβουνιώτη, που δαπάνησε για την τοιχογράφηση του καθολικού.

Εδώ είναι και η αρχή του «Μονοπατιού του Εφιάλτη», μια πανελλήνια πορεία που γίνεται κάθε χρόνο, τον Μάιο, από τον ΕΟΣ Λαμίας και που καταλήγει στις Θερμοπύλες. Αρχίζουμε ομαλά σε δασικό δρόμο διασχίζοντας το πυκνό δάσος βελανιδιάς. Τα δέντρα είναι σχετικά χαμηλά, γιατί γίνεται συχνή εκμετάλλευση του δάσους για την παραγωγή κάρβουνου. Μετά από μερικές τραβέρσες ακολουθούμε τα κόκκινα σημάδια ανατολικά και μπαίνουμε πια στο ελατόδασος, ενώ έχουμε αρχίσει να περπατάμε στο χιόνι. Ανηφορίζουμε στο μονοπάτι και σε μισή ώρα περίπου βρισκόμαστε στο πρώτο πλάτωμα. Σ’ αυτό το πλάτωμα ανέβαιναν οι κάτοικοι της Ανθήλης για «θερινή διαβίωση» για να αποφύγουν την ελονοσία και τα κουνούπια. Έχει μια καταπληκτική θέα στον κάμπο του Σπερχειού και τον Μαλιακό. Είναι ένα μπαλκόνι.

Νά’ τοι ξανά μπροστά μας οι κυνηγοί με τις φόρμες παραλλαγής…! Οι φωνές μας για το παράνομο κυνήγι στο χιόνι τους υποχρέωσαν να απομακρυνθούν με τρόπο.

Η συνέχεια μέσα στα έλατα με κατεύθυνση νοτιοανατολική, ακολουθώντας τα σημάδια. Η μικρή μισοπαγωμένη λίμνη ανάμεσα στα δέντρα και το χιονισμένο τοπίο, ευκαιρία για στάση και φωτογραφίες. Συζήτηση για ιστορικά θέματα. Και η σκέψη μας «χάνεται» για λίγο στα βάθη των αιώνων και στο πόσο οι ιστορικές αναφορές σήμερα είναι αυθεντικές ή έχουν υποστεί τις αλλοιώσεις των διαφόρων σκοπιμοτήτων και συμφερόντων. Να και το ερώτημα που διατυπώθηκε: “πού φυλάσσονται τα πρωτότυπα των ιστορικών πηγών; Υπάρχουν άραγε;”

Περνάμε το ρέμα με τους αναβαθμούς, που είχε κατασκευάσει το δασαρχείο. Έργα ορεινής υδρονομίας απαραίτητα για τη συγκράτηση των φερτών, τη μείωση της στερεοπαροχής και τα πλημμυρικά φαινόμενα χαμηλότερα. Μπροστά μας είναι τα λιβάδια της Παλιοπαναγιάς. Αφήνουμε τα σημάδια του “Εφιάλτη” –όχι, εμείς δεν θα προδώσουμε- και συνεχίζουμε νότια και νοτιοδυτικά τον δασικό δρόμο με κατεύθυνση, μπροστά μας, την καμένη κορυφή, όπου, σαν σκιάχτρο, φαντάζει το Πυροφυλάκιο. Έμεινε μνημείο στην κορυφή του καμένου λόφου μετά την πυρκαγιά, που έγινε πριν από δέκα περίπου χρόνια. Μια πυρκαγιά, που ξεκίνησε πολύ κοντά στο Μπράλλο και με τη βοήθεια του δυνατού ανέμου έκαψε χιλιάδες στρέμματα ελατοδάσους, περνώντας τελικά και πάνω από τη Λίμνη.

Προσπάθησα να εξηγήσω τι σήμαινε πριν μερικές δεκαετίες η πρόληψη με τους πυροφύλακες και τα πυροφυλάκια σε κάθε βουνό. Ακόμα τότε η δασοπροστασία έγερνε προς την πρόληψη. Όταν ήρθαν τα αεροπλάνα και οι διάφοροι “κομάντος” της καταστολής, ξεχάστηκε η πρόληψη και εμφανίστηκαν τα συμφέροντα, που μας “καίνε” την ψυχή κάθε καλοκαίρι.

Το χιόνι ανέβαινε όσο ανεβαίναμε κι εμείς. Τώρα περνάει τους 40 πόντους. Ίχνη παντού, κυρίως από αλεπούδες, αγριογούρουνα και ελάχιστα από λαγούς. Πολλοί συνοδοιπόροι μας είχαν ακούσει για κάποια λίμνη. Και ρωτούσαν διαρκώς: “θα δούμε τη λίμνη;” “Όλα τα εξαιρετικά πράγματα είναι και δύσκολα και σπάνια” έλεγε ο Σπινόζα.
Το πρόβλημα όμως είναι να βρεις πού αφήνουμε το δασικό δρόμο ν’ ανεβούμε για την Χαλικόβρυση. Δεν υπάρχει κανένα σημάδι. Τελικά βρέθηκε. Πρέπει να θυμάται κανείς ότι στόχος είναι ο αυχένας μετά το πυροφυλάκιο. Η Χαλικόβρυση δεν έχει πια νερό για τους ορειβάτες. Από την υδρομάστευση δεν περισσεύει νερό, γιατί πρέπει να πηγαίνει για ύδρευση στις Θερμοπύλες. Αν δεν είναι έτσι, κάποιος πρέπει να πει στο Δασαρχείο να συντηρήσει την ποτίστρα και τη βρύση. Είναι κρίμα.

Πάντως η ανακάλυψη της σηματοδότησης των ορεινών μονοπατιών λύνει πολλά προβλήματα. Περνάμε τον αυχένα και κατηφορίζουμε ακολουθώντας τα ορειβατικά σημάδια με κατεύθυνση τώρα νοτιοδυτική. Πριν το οροπέδιο της Νεβρόπολης, που είναι η Λίμνη, στρίβουμε δεξιά και ανεβαίνουμε στο Καταφύγιο, το οποίο βρίσκεται σε υψόμετρο 1030 μέτρων. Σταματήσαμε για ανασυγκρότηση της ομάδας και ελαφριά ξεκούραση. Το καταφύγιο είναι κλειστό. Ανήκει στην Ομοσπονδία Φίλων Υπαίθρου και είναι δυστυχώς εγκαταλειμμένο.

Φεύγουμεεε… Σε εφτά λεφτά, να ετοιμαστούμε! η απάντηση. Έτσι αυθόρμητα. Γιατί εφτά και όχι δέκα; Και η φιλοσοφική προσέγγιση του αριθμού εφτά (7), έδωσε την ευκαιρία στον μαθηματικό της παρέας να μας θυμίσει τους Πυθαγόρειους, κατά τους οποίους ο αριθμός επτά είναι «αμήτωρ» μια και δεν είναι γινόμενο παραγόντων. Είναι επίσης το σύμβολο της τελειότητας, γιατί είναι το άθροισμα του τρία (3) και του τέσσερα (4) που εκφράζουν τα δύο τέλεια σχήματα, το ισόπλευρο τρίγωνο και το τετράγωνο κλπ κλπ.

Συνεχίσαμε από το μονοπάτι χωρίς να κατεβούμε στη Λίμνη, για να μην χάσουμε χρόνο. Σε ένα τέταρτο, κατά τον Χρήστο έπρεπε να φθάσουμε στη βρύση και το εξοχικό του Φούρλα. Κι αυτό έγινε σε τρία τέταρτα. Ποτέ λοιπόν μην εμπιστεύεσαι ορειβάτες και κυνηγούς. Στο μεταξύ τα χειμερινά υλικά, το χιόνι, η λάσπη, το νερό άρχισαν να ανακατεύονται στα πόδια μας. Φτάνουμε στο Ελευθεροχώρι Το Ελευθεροχώρι είναι σε υψόμετρο 850 μέτρα, μέσα στα έλατα. Η θέα από το χωριό είναι πανέμορφη, τόσο προς τον κάμπο της Αμφίκλειας όσο και προς τις βουνοκορφές της Οίτης και της Γκιώνας, την κοιλάδα του Σπερχειού και τον Μαλιακό κόλπο.

Περνώντας την κατασκήνωση αφήνουμε το δρόμο και συνεχίζουμε βορειοανατολικά στο μονοπάτι κάτω από το νεκροταφείο κατηφορίζοντας προς τη Μονή Δαμάστας. Ένα μονοπάτι εντυπωσιακό, ζούγκλα η βλάστηση, και με συνεχή θέα τη Λαμία και την κοιλάδα του Σπερχειού. Τα παλιά τοιχία δείχνουν ότι παλιότερα περνούσαν φορτωμένα ζώα και συνέδεε το χωριό, και την πλευρά αυτή του βουνού, με τη Λαμία. Θέλει συντήρηση και βελτίωση, γιατί κοντεύει να κλείσει. Η κατάληξη είναι στο Μοναστήρι, όπου αρκετοί από μας τίμησαν το νόστιμο λουκούμι.
Αλλά “τέτοιο λουλούδι σαν το δικό σου δεν είδα πουθενά όπου κι αν κοίταξα.. θησαυρούς είναι γεμάτο αυτό το βουνό!”

Αναρρίχηση... μια "άλλη παράσταση"

Η αναρρίχηση είναι μια άλλη "παράσταση", το ίδιο ερωτική και έντονη. Είσαι εσύ αντιμέτωπος με τον εαυτό σου και με τις δυσκολίες του βράχου. Μια πρώτη εμπειρία με την Αγγελική, και δάσκαλο τον Λουκά, σε αναρριχητικό πεδίο για αρχάριους, κοντά στη Λαμία. Η συνέχεια ...στο επόμενο επεισόδιο

Στο κυνήγι της χειμερινής αναρρίχησης

Από τότε που ασχολήθηκα με την ορειβασία με γοήτευσε το χειμερινό βουνό. Το χιόνι και ο πάγος δίνουν μια άλλη μορφή στα ελληνικά βουνά. Τα κάνουν να μοιάζουν με τους μόνιμα χιονισμένους όγκους των Ιμαλάϊων. Τα κάνουν πιο δυσπρόσιτα σε εμάς. Γι’ αυτό και πάντα ήθελα να ανεβαίνω τα βουνά μας με χειμερινές συνθήκες. Μάλιστα κατά την ανάβαση όσο μεγάλωνε η κλίση του εδάφους η δυσκολία αυξανόταν και η πρόκληση γινόταν πιο μεγάλη.

Έτσι γνωρίστηκα και με τον «κάθετο κόσμο». Την αναρρίχηση! Εκεί που δε μπορούσα να ανέβω μόνο με τα πόδια έπρεπε να χρησιμοποιήσω και τα χέρια. Νέα πρόκληση. Φυσικά νέες ιδέες μπήκαν στο μυαλό μου. Η κατάκτηση κάθε απόκρημνης κορφής, κάθε βελόνας και κάθε πύργου (βλέπε Μετέωρα). Σίγουρα μερικά από τα πιο όμορφα βουνά του πλανήτη χρειάζονται αναρρίχηση. Ενδεικτικά αναφέρω το Ama Dablam, το Matterhorn και το K2!

Καλά όλα αυτά αλλά τι σας ενδιαφέρουν εσάς? Σίγουρα η προσωπική μου προσέγγιση για τα βουνά σας είναι αδιάφορη. Αυτό όμως που δεν σας είναι αδιάφορο είναι η αλλαγή του κλίματος. Εμείς οι ορειβάτες τη βιώνουμε συνεχώς. Όχι δεν γράφω για να σας θυμίσω αυτά που είδη ξέρετε. Ούτε για να σας στεναχωρήσω. Γράφω απλά γιατί αναπολώ τις ωραίες εκείνες ημέρες που σκαρφαλώναμε στην Ελλάδα παγωμένα λούκια και παγοκαταρράκτες. Μη φανταστεί κανείς ότι σήμερα δεν σκαρφαλώνουμε χειμερινά. Σκαρφαλώνουμε αλλά..........!

Να μερικά πράγματα που πρέπει να κάνει κάποιος για να σκαρφαλώσει χειμώνα αρκετές διαδρομές στην Ελλάδα:
1. Να κρατήσει την άδειά του ολόκληρη για το χειμώνα
2. Να είναι όλα τα ΣΚ από Δεκέμβρη μέχρι Απρίλη στο βουνό.
3. Να οδηγεί αδιάκοπα από βουνό σε βουνό μέχρι να βρει κατάλληλες συνθήκες πάγου.
4. Να κάνει ευχέλαιο.
5. Να περιμένει να ξαναρθεί η παγετονική περίοδος.
6. Να πάει στις Άλπεις!

Το προηγούμενο ΣΚ βρέθηκα στα Βαρδούσια. Μάλιστα είχα και πελάτες. Ήθελαν λέει να σκαρφαλώσουμε την ΕΤ. «Παιδιά μη σας πάρω τα λεφτά άδικα. Το χιόνι είναι σούπα ακόμα..» τους είπα.. Τελικά ο καιρός χάλασε και δεν δοκιμάσαμε να σκαρφαλώσουμε τη «σούπα». Αυτό το ΣΚ με ξαναπήραν τηλέφωνο για να πάμε Γεροντόβραχο. Τελικά τους έπεισα πως δεν υπάρχει πάγος. Πώς να παγώσει το χιόνι? Χρειάζεται λιακάδα την ημέρα και παγωνιά τη νύχτα. Εμείς όμως έχουμε μόνο το πρώτο. Δε βαριέσαι μπορεί να «κάνει συνθήκες» αργότερα. Άσε που οι Άλπεις δεν είναι και πολύ μακριά!

Λουκάς Πρατήλας
http://www.natureinaction.gr/index.php?go=1&lang=gr

Ανεβαίνοντας στην Καρίτσα της Οίτης (10.02.08)

Ήταν μια μοναχική και μοναδική ανάβαση στην Οίτη, μέχρι το οροπέδιο της Καρίτσας. Στόχος το χιόνι. Το περπάτημα στην ολόλευκη παρθένα φύση. Δεν ξέρω τι με τραβάει σ’ αυτή την ιδέα. Μικρός στο χωριό, στην εξοχή, ξυπνούσα πρωί πρωί, σχεδόν νύχτα, και περπατούσα με τις ώρες στο δάσος με τις βελανιδιές, στο λόγγο. Είναι μια άλλη αίσθηση ν’ ακούς στην πρωινή ησυχία τα βήματά σου να τρίζουν στο χιόνι, να βλέπεις τα πρώτα πετάγματα των πουλιών και ν’ ακούς τα πρωινά τους κελαηδήματα. Να βλέπεις τα γυμνά δέντρα, με όσο χιόνι μπορούν να κρατήσουν, και τα φουντωτά κέδρα, άσπρες μπάλες ανάμεσα στις πυκνές βελανιδιές. Πού και πού τα ίχνη της αλεπούς και του λαγού. Αυτά μικρός, στην ηλικία των 8 και 10 χρόνων.

Πιο καλή η μοναξιά, που λέει και το λαϊκό άσμα, λοιπόν, ακόμα και σήμερα. Σήμερα γιατί μπορείς να νοσταλγήσεις χωρίς όρια, μπορείς να αναστενάξεις χωρίς να σε πειράξει κανένας, να φωνάξεις, να πέσεις και να σηκωθείς, χωρίς την αίσθηση ότι σε μαλώνουν που δεν προσέχεις, να "φορτσάρεις" στον χιονισμένο ανήφορο χωρίς να έχεις την έννοια αν σ’ ακολουθούν οι άλλοι. Πολλά χωρίς, πολλά μπορείς...

Προσπαθούσα να φανταστώ τα αγριογούρουνα κρυμμένα στο πυκνό δάσος. Πουρνάρια, φιλίκια, κουμαριές, σχίνα, βελανιδιές, κέδρα, έλατα ψηλότερα. Πού να κρύβονται τώρα με το χιόνι; Λένε ότι βγαίνουν μόνο τη νύχτα. Τί να κάνουν, αλήθεια, με το φόβο που έχουν πάρει απ’ τις τουφεκιές… Άλλαξε συνήθειες και η φύση. Είναι όπως η σημερινή νεολαία. Βγαίνει μετά τις δώδεκα τη νύχτα “κυνηγημένη” από τις καταπιεστικές ιδιοτροπίες των μεγάλων.

Ναί, η μοναξιά έχει τους δικούς της νόμους. Σου επιτρέπει να φαντάζεσαι. Το μυαλό φεύγει. Προπαντός νοιώθεις πως είσαι μικρό παιδί. Έχεις την κρυφή ελπίδα να πεταχτεί ο λύκος, το αγριογούρουνο, η αλεπού, η αρκούδα - η αρκούδα της Οίτης, αυτή που όλοι λένε ότι είδαν, εκτός από μένα, να μπήκε άραγε στη χειμέρια νάρκη; - και να προλάβεις να ανοίξεις τη φωτογραφική μηχανή…


Απότομη ανάβαση, ιδανική για προπόνηση, με μια ανάσα. Η Καρίτσα είναι στα 1000 μέτρα υψόμετρο περίπου. Σταμάτημα μόνο για τις λίγες φωτογραφίες. Μετά από μισή ώρα ανάβασης έρχονται οι πρώτες νιφάδες χιονιού. Το έστρωσε λίγο πριν τη λάκα, όπου συναντάμε το μονοπάτι, που έρχεται από τις Μεξιάτες. Γενικά το μονοπάτι κοντεύει να κλείσει. Δύσκολα θα το βρει όποιος δεν το ξέρει, παρά την παλιά σήμανση με κίτρινους και κόκκινους κύκλους, η οποία όμως σήμανση χάνεται σιγά σιγά.
Κάτω στις παρυφές ο αιώνιος πόλεμος του ανθρώπου με τη φύση συνεχίζεται. Οι κυνηγοί με τις ριπές τους και τις ομοβροντίες τους “αγωνίζονται” να μην τους "ξεφύγει" ούτε ένας εχθρός. Τα έρ’μα τα πουλάκια... Δύσκολο να αποφύγεις τον εκνευρισμό, γιατί είναι όλα τόσο κοντά σε ευθεία, που υποψιάζεσαι πως το κάνουν επίτηδες. Σκεφτόμουνα την εποχή της χούντας στα χωριά. Μια Κυριακή τουλάχιστον το μήνα είχαν τη βολή των ΤΕΑ. Άκουγες όλη τη μέρα τον πόλεμο. Μάλλον για ξεσκούριασμα των γκράδων το έκαναν, και για να ανεβάσουν το εθνικό φρόνημα των εθνοφρουρών απέναντι στον εσωτερικό εχθρό! Έτσι κι εδώ. Πόλεμος για το τίποτα ή για εκτόνωση της μανίας...Κακά τα ψέματα, ο φόβος μη σε πάρουν τα σκάγια και σε περάσουν και για "θήραμα" υπάρχει. Στο μεταξύ σωρός τα φυσίγγια στο χώμα. Αυτές οι τουφεκιές κι αυτά τα φυσίγγια αντιπροσωπεύουν τον αέναο, αιώνιο πόλεμο του ανθρώπου με τη φύση. Να τα ίχνη της αγέλης των αγριογούρουνων! Λες να βγουν μπροστά μου; Θα προλάβω να τα φωτογραφίσω;

Κουραστικό κατέβασμα στο κακοτράχαλο μονοπάτι, ιδανικό για όσους θέλουν να "σκοτώσουν" τα γόνατά τους. Μικρά γρήγορα βήματα και τα μπατόν σε ετοιμότητα για κάθε ενδεχόμενο ανισορροπίας. Αυτή τη φορά κρατώ τις κουμαριές και τα αγριογούρουνα, το φαράγγι του Καμαριώτη και την καταπληκτική θέα στον κάμπο του Σπερχειού, το Μαλιακό και τον “λιθαροσωρό” της Λαμίας απέναντι, με τα χωριά της, αλλά και το χιονισμένο οροπέδιο της Καρίτσας. Τελικά χρόνος ανάβασης 1 και 40’ και κατάβασης 50 λεπτά. Συνολικός χρόνος 2,5 ώρες

Δίπλα ακριβώς, στο φαράγγι του Καμαριώτη, έκοβαν την πίτα τους οι καταρριχητές, οι "φαραγγάδες". Δεν το ήξερα να τους επισκεφθώ. Συναντηθήκαμε στο καφέ στα Λουτρά Υπάτης. Είκοσι πέντε νέοι άνθρωποι που ανέδειξαν τα φαράγγια της Οίτης τα τελευταία 7 - 8 χρόνια. Την άλλη φορά, μου λέει ο Γιώργος, θα σε πάρουμε μαζί μας. Άλλο πάλι τούτο… Ο Γιώργος Ανδρέου έχει εκδόσει ένα θαυμάσιο βιβλίο με τίτλο "50 Φαράγγια στην Κεντρική Ελλάδα" σε τρεις γλώσσες. Είναι το πρώτο βιβλίο που εκδίδεται για τα Ελληνικά Φαράγγια. Από τα πενήντα φαράγγια, που περιέχονται στο βιβλίο, τα δέκα είναι στην Οίτη και μάλιστα τα πιο σημαντικά.

Ανάβρα - Λίμνη Μενδενίτσας, επιστροφή

Η Ανάβρα Μώλου είναι μισή ώρα από τη Λαμία. Είναι ένα ημιορεινό χωριό με θέα προς τη θάλασσα. Εκτός από τις παραδοσιακές ταβέρνες, τα καφενεία και το Ορειβατικό Καταφύγιο, που μπορεί να επισκεφτεί κανείς, κάνοντας μια βόλτα κατά μήκος του χωριού έχει μια εντυπωσιακή θέα προς το Μαλιακό Κόλπο, καθώς το χωριό βρίσκεται ακριβώς απέναντι από τη μύτη της Βόρειας Εύβοιας. Επίσης μπορεί να επισκεφθεί τα απομεινάρια της αρχαίας Ακρόπολης και τον αρχαιολογικό της χώρο, στην οποία έχουν γίνει ανασκαφές με ευρήματα.

Μέσα από το χωριό ανεβαίνουμε με κατεύθυνση νοτιοδυτική. Φθάνουμε στο ξέφωτο, σε μια ραχούλα, και συνεχίζουμε δυτικά, λίγο κατηφορικά προς τη Λαμία και πάνω από το χωριό Θερμοπύλες. Το μονοπάτι μέσα στο πυκνό δάσος διακρίνεται με δυσκολία. Φωτογραφίζουμε τα ίχνη από τους αρχαίους τάφους (;) και συνεχίζουμε ανηφορίζοντας και συναντάμε το δασικό δρόμο που ανεβαίνει από τη Δρακοσπηλιά. Τον εγκαταλείπουμε με κατεύθυνση νότια τραβερσάροντας ελαφρά, περνάμε την ποτίστρα με τη βρύση και συναντάμε τον παλιό δασικό δρόμο, που ενώνει το Ελευθεροχώρι με τη Μενδενίτσα. Είναι το ψηλότερο σημείο της διαδρομής, περίπου 1100 μέτρα

Κατηφορίζουμε και είμαστε σε λίγα λεπτά στην πανέμορφη λίμνη της Μενδενίτσας, την Παλιοσουβάλα, όπως τη λένε, σε ένα εντυπωσιακό τοπίο, στα 1000 περίπου μέτρα υψόμετρο. Η λίμνη κρατάει την παγωμένη κρούστα της, που την κάνει ακόμα πιο όμορφη αντανακλώντας τις ακτίνες του ήλιου. Κρατάει νερό μέχρι τον Μάιο και στη συνέχεια "αξιοποιείται" σαν βοσκότοπος. Παρατηρήσαμε ότι κατασκευάστηκε ένα πρόχειρο χωμάτινο ανάχωμα στην έξοδο του φυσικού αυλακιού, που παροχέτευε το νερό, ανατολικά, ίσως με τη μορφή φράγματος. Πιθανόν μ' αυτό να αυξηθεί η ποσότητα του νερού της λίμνης.

Η συνέχεια είναι στον δασικό δρόμο. Περνάμε την Παλιοπαναγιά, ένα εξωκλήσι που πανηγυρίζει το Δεκαπενταύγουστο, ακολουθώντας την ταμπέλα προς "ΑΝΑΒΡΑ" και αφήνοντας δεξιά το δρόμο για την Μενδενίτσα. Από δω περάσαμε πέρυσι το καλοκαίρι, όταν κάναμε τα 14 χιλιόμετρα Αγώνα Ορεινού Τρεξίματος της Μενδενίτσας. Αφήνουμε αριστερά μας το καταφύγιο, κάτω από το Περδικοβούνι, και φθάνουμε στην Ανάβρα μετά από 4,5 περίπου ώρες διανύοντας περίπου 20 χιλιόμετρα διαδρομή, σύμφωνα με το GPS.

Η πλευρά αυτή του Καλλιδρόμου χαρακτηρίζεται από την πλούσια μικτή της βλάστηση, γιατί δέχεται την επίδραση του ήπιου κλίματος του Μαλιακού. Τα πεύκα, τα έλατα, οι βελανιδιές, τα πουρνάρια, τα κέδρα, τα σχίνα και κάθε λογής θάμνοι είναι τα βασικά στοιχεία της χλωρίδας. Συναντήσαμε αρκετές στάνες και ποτίστρες στη διαδρομή, που δείχνει ότι η κτηνοτροφία εξακολουθεί να υφίσταται ως απασχόληση των λίγων κατοίκων.

Τα αρχαιολογικά "ίχνη" επιβεβαιώνουν πως η περιοχή έχει σημαντικές ιστορικές αναφορές και ενδιαφέρον. Μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε ανάμεσα στις Θερμοπύλες και την Μενδενίτσα, δύο περιοχές με έντονη ιστορική διαδρομή από την αρχαιότητα μέχρι τα τελευταία χρόνια. Τα νερά "κατεβαίνουν" στα ρέματα και έχει αρκετές πηγές. Αρκετά επίσης τα ίχνη άγριων ζώων στο λίγο χιόνι, αλλά και τα ίχνη των αγριογούρουνων, που έχουν βαλθεί να σκαλίζουν τη γη.

Γκιώνα από Μνήματα, 3 Φλεβάρη

Η Γκιώνα είναι το πέμπτο ψηλότερο βουνό της Ελλάδας (2510 μέτρα) Για την κορυφή έχει τρεις βασικές προσβάσεις. Τη νότια, από το Φαράγγι της Ρεκάς και τη Βίνιανη Φωκίδας, τη βορειοδυτική από το Λαζόρεμα και την Συκιά, και την πιο γνωστή, τη βορειοανατολική, από τα Μνήματα και την Καλοσκοπή (ή Κουκουβίστα, φωλιά του Κούκου, σλάβικο όνομα).

Μνήματα: Στην τοποθεσία αυτή έγινε φοβερή μάχη με τον Ομέρ Βρυώνη. Οι Ντρεμισιώτες, οι Αγοριανίτες και οι Κουκουβιστιανοί αγωνιστές με επικεφαλής τον Γκούρα και το χωριανό μας Παπαντριά διέλυσαν τις στρατιές των Τούρκων και έθαψαν εκεί τους νεκρούς τους. Τα στοιχεία είναι από το βιβλίο του Φ.Λευκαδίτη, ΚΑΛΟΣΚΟΠΗ το μπαλκόνι της Ρούμελης (υπάρχει στη λαογραφική έκθεση)

Κυριακή 3 Φεβρουαρίου, εννιά η ώρα το πρωί. Ερχόμαστε από τη Λαμία. Χιόνι αρκετό και παγωμένο, από την Καλοσκοπή σχεδόν. Ο δρόμος καθαρίστηκε άσχημα και εντελώς πρόχειρα, μάλλον από φορτωτή. Το ΡΕΝΩ έγινε "jeep" για την περίπτωση και σταματήσαμε λίγο πριν τα Μνήματα, γιατί δεν πήγαινε άλλο. Η συνέχεια χαλαρή και όμορφη, γιατί όμορφη ήταν η μέρα, αλλά και η μικρή μας παρέα. Στην αρχή ακολουθήσαμε τον δασικό δρόμο με 2-3 κοψίματα. Περάσαμε την ποτίστρα, πρώτη φορά που τη βλέπουμε στεγνή. Ούτε το διπλανό ρέμα είχε νερό. Τί να υποθέσει κανείς, μάλλον οι καιρικές συνθήκες.

Στην έναρξη του μονοπατιού οι καινούργιες ταμπέλες δείχνουν τη διαδρομή: "ΓΚΙΩΝΑ" "ΒΑΘΕΙΑ ΛΑΚΑ". Αρχίζουν οι μικρές τραβέρσες στο απότομο κουραστικό ανέβασμα. Αφήνουμε τα τελευταία έλατα και μετά παίρνουμε διαγώνια διασχίζοντας το ανοιχτό κατάλευκο ανάγλυφο με φόντο την Πυραμίδα, έχοντας αριστερά μας τον όγκο της Πλατυβούνας. Το δρόμο είχε ανοίξει πριν από μας η Σχολή του Base Camp με τον Παναγιώτη Κοτρωνάρο, που τους συναντήσαμε στη Βαθειά Λάκα να κάνουν τα τελευταία μαθήματα. Είχαν κάνει πρωινό ανέβασμα στην Πυραμίδα

Φτάνοντας στη Βαθειά Λάκα σταματήσαμε για τις σχετικές φωτογραφίες και να απολαύσουμε το μεγαλείο της Πυραμίδας, που ξεδιπλώνεται μπροστά μας. Αυτό το μέρος είναι ένας από τους πιο αγαπημένους προορισμούς των ελλήνων ορειβατών, για αναρρίχηση, για χειμερινή κατασκήνωση στο χιόνι, για μαθήματα αρχαρίων.


Ο στόχος ήταν η κορυφή, αλλά ελάχιστα μέτρα πριν το διάσελο το παγωμένο χιόνι δεν μας άφησε να συνεχίσουμε χωρίς κραμπόν και, δυστυχώς, άλλη μια φορά η κορυφή απομακρύνθηκε...Το παν στο βουνό είναι να ξέρεις πότε γυρίζεις πίσω. Ειδικά όταν έχεις μαζί σου νέα παιδιά, που δεν πρέπει να απογοητευτούν. Θέλουμε την παρέα τους και την άλλη φορά. Οι μικροί κύκλοι της ορειβασίας επαναλαμβάνονται, όταν δεν σπάνε βίαια. Κι εμείς θέλουμε να τους επαναλάβουμε πολλές φορές...

Ήταν μια θαυμάσια πορεία στο χιόνι, έξι ώρες περίπου, που έκλεισε με τη φασουλάδα και το κόκκινο κρασί στην Άνω Παύλιανη.

Βελούχι, κορυφή, από τα Καγγέλια (2315 μ)

Το Σάββατο 26 Γενάρη ανεβήκαμε με τον Δημήτρη στην κορυφή στο Βελούχι (2315 μ) Πήγαμε από τη βορειοανατολική πλευρά του βουνού αφήνοντας το αυτοκίνητο λίγο μετά το Βράχο, προς την Αγία Τριάδα. Ξεκινήσαμε από την άσφαλτο φορώντας τα κραμπόν κάθετα στο παγωμένο χιόνι μέχρι την κορυφογραμμή, λίγο πιο ψηλά από το πέρασμα στα Καγγέλια και το διάσελο. Ανεβαίνοντας περάσαμε δίπλα από την πηγή (άμπλας) και τις τραβέρσες του παλιού μονοπατιού, από το οποίο περνούσαν όλοι όσοι από τα χωριά της βορινής πλευράς του Βελουχιού ήθελαν να επισκεφτούν την πρωτεύουσα, κυρίως από τους σημερινούς Δήμους Κτημενίων και Φουρνάς.

Η πρόσβαση στο Καρπενήσι από τα χωριά αυτά γίνονταν από τέσσερεις δρόμους. Από τα Βαρκά και το Κόκκινο Διάσελο, πάνω από τους Δομιανούς, αν είχε πολύ χιόνι, από τις Λάκρισες, το καλοκαίρι, πάνω από την Αγία Τριάδα, από τα Καγγέλια όλες τις εποχές, εκτός αν είχε πολύ χιόνι, και από το Βράχο και τους Αγίους Αποστόλους, πάνω από το Μαυρίλο, σαν μια πιο εύκολη αλλά μακρινή διαδρομή. Από τα Καγγέλια περνούσαμε σχεδόν κάθε Σαββατοκύριακο, μαθητές στο Γυμνάσιο στο Καρπενήσι. Η διαδρομή ήταν "παντός καιρού", 4 ώρες απ' τα Πετράλωνα. Με χιόνια και βροχές, χαλάζι και αστραπές κι αέρα "εκατό" μποφόρ.

Ο καθένας μας έχει και μια δύσκολη εμπειρία να διηγηθεί από τα "έρ'μα" τα Καγγέλια. Με παγωμένο χιόνι, θυμάμαι, περνούσαμε σαν τις κοτούλες, με το φόβο ότι μπορεί και να βυθιστούμε, όχι τόσο να μη γλιστρίσουμε. Ποιος το περίμενε ότι μετά από τόσα χρόνια θα παριστάναμε τους ατρόμητους με τα κραμπόν και το πιολέ...

Η πιο τραυματική εμπειρία ήταν, όταν για πρώτη φορά έπρεπε να πάω στο Καρπενήσι, 12 χρονών παλικάρι, για την πρώτη τάξη του Γυμνασίου. Φορούσα σκαρπίνια από τα δέματα του Ερυθρού Σταυρού για τους σεισμόπληκτους. Ήταν μικρά, με μύτη και πεταλάκια από κάτω, για να μην χαλάει η δερμάτινη σόλα! Σακατεύτηκαν τα πόδια μου τόσες ώρες πεζοπορία κουβαλώντας μαζί μου τις πέτρες του μονοπατιού. Σαν τώρα το θυμάμαι. Άλλη μια φορά, Σάββατο, πηγαίναμε στο χωριό και λίγο πριν τα Καγγέλια μας πιάνει ένα χαλάζι με αστραπές στα τελευταία έλατα, πριν το αλπικό. Να πέφτουν οι αστραπές δίπλα μας και εμείς, σαν τα κυνηγημένα ζώα, να κρύβουμε τα κεφάλια μας κάτω από τους ξερούς κορμούς, καμένους απο τα αστροπελέκια, για να αποφύγουμε, όχι τις αστραπές, αλλά το χαλάζι. Μικρά παιδιά γεμάτα νιάτα. Οι αναμνήσεις όμως έρχονται γλυκά και σε κρατάνε βουβό στο δύσκολο ανέβασμα στο παγωμένο. Να μείνω λίγο παραπίσω να γλυκοπικρονοσταλγήσω τα χρόνια εκείνα; Τα δάκρια είναι απ' τον αέρα ή απ΄τη θύμιση;

Συνεχίσαμε για την κορυφή ακολουθώντας περίπου τη γνωστή χάραξη του μονοπατιού. Ο δυνατός αέρας για ένα μεγάλο διάστημα μας ταλαιπώρησε αρκετά, αλλά το χιόνι ήταν ιδανικό για ανέβασμα, με τα κραμπόν να πιάνουν άνετα. Καταπληκτική μέρα με αρκετά καθαρό ορίζοντα, μας αντάμειψε τα μέγιστα. Η φωτογραφική μηχανή δυστυχώς δεν "δούλεψε" λόγω μπαταρίας.
Η βόρεια πλευρά του Βελουχιού, παλαιότερη φωτογραφία

Επιστρέφοντας προτιμήσαμε να επισκεφθούμε τα όμορφα παρατυμφρήστια χωριά της ορεινής Δυτικής Φθιώτιδας. Κατεβήκαμε στο Νεοχώρι ακολουθώντας το χωματόδρομο από τον Προφήτη Ηλία. Στη συνέχεια Μαυρίλο, Μερκάδα και Μεγάλη Κάψη. Είχα πολλά χρόνια να κάνω τη διαδρομή. Τα χωριά αυτά είναι από τα ομορφότερα της ορεινής Φθιώτιδας, μέσα στο πράσινο, με τις καστανιές, τα έλατα, τις βελανιδιές, τις καρυδιές και τις κερασιές. Αυτή την εποχή επικρατεί το γκρίζοκίτρινο χειμωνιάτικο χρώμα των φύλλων και των γυμνών δέντρων με το βαθύ πράσινο του έλατου, και με φόντο το ολόασπρο Βελούχι.

Σταματήσαμε στο ΣΑΛΕ ΛΕΛΟΥΔΑ στην Μερκάδα, που είναι πάνω στον ομώνυμο λόφο, με την ευρύχωρη ξύλινη βεράντα του μπροστά από το καθιστικό. Έχει μια πανοραμική θέα στα γύρω βουνά, στην κοιλάδα του Σπερχειού και "στα μονοπάτια του Αχιλλέα", όπως μας είπε ο υπεύθυνος του καταστήματος, ο Ηλίας Κιούσης, γιατί η ευρύτερη περιοχή θεωρείται ότι είναι η πατρίδα του Αχιλλέα, του ήρωα του Τρωικού Πολέμου. Παραδοσιακό πλούσιο φαγητό και κρασί ήταν ό,τι έπρεπε για την γλυκιά κούραση της χειμωνιάτικης ανάβασης.

Αλκυονίδες μέρες ακόμα, η κλιματική αλλαγή ή το "πεντάμορφο" Βελούχι θέλει να μας καλοπιάνει;

Η ορειβατική ομάδα των Οικολόγων Πράσινων στον Παρνασσό(20.01.2008)

Την Κυριακή 20 Γενάρη η ορειβατική ομάδα των Οικολόγων Πράσινων της Λαμίας είχε μια θαυμάσια εμπειρία στο χιόνι. Το πρόγραμμα ήταν να κάνουμε Παρνασσό από Φτερόλακα για την κορυφή Λιάκουρα. Ο καιρός ήταν θαυμάσιος, το χιόνι πολύ, αλλά ήταν μαλακό και βούλιαζε. Έτσι η πορεία έγινε δύσκολη γεμάτη εκπλήξεις, ειδικά για τις Αγγελική, Θωμαή και Ξανθή, που ήταν η πρώτη τους φορά στο πολύ χιόνι

Ο Αλκης είχε μαζί του τα ορειβατικά σκι και μας άφησε νωρίς κάνοντας τη δική του διαδρομή.

Τελικά η ομάδα σταμάτησε κάτω από την κορυφή, στο διάσελο, γιατί κουράστηκαν κάποιοι και δεν έπρεπε να σπάσει... Οι φωτογραφίες και το video κατέγραψαν με τον καλύτερο τρόπο αυτή τη θαυμάσια πορεία

Δίρφη, ένα υπέροχο βουνό στην Κεντρική Εύβοια (1743μ)Καταχείμωνο, 12 και 13 Γενάρη

Με εμπιστοσύνη στη συντροφικότητα και την παρέα, είπαμε να ικανοποιήσουμε τις ορειβατικές μας ανάγκες αυτή τη φορά στο υπέροχο βουνό της Εύβοιας, την Δίρφη

Η μικρή μας παρέα έφθασε αργά το απόγευμα του Σαββάτου στο καταφύγιο, αφού ακολουθήσαμε μια δαιδαλώδη διαδρομή, από λάθος μάλλον επιλογή μετά τη Χαλκίδα. Χωριά, χωράφια, χωράφια και χωριά. Περάσαμε τη Στενή, το τελευταίο χωριό σε υψόμετρο 450 μέτρων κάτω από την κορυφή και πριν το καταφύγιο. Ένα χωριό μέσα στη ρεματιά με πολλά νερά και πλατάνια. Στενή και στενότητα δρόμου, παρκαρίσματος, κυκλοφορίας των πεζών και των οχημάτων.

Οι πρώτες διαπιστώσεις για την περιοχή. Δάσος πλούσιο, μικτό, με καστανιές, πεύκα, έλατα, βελανιδιές, πλατάνια, οξιές σε βασική σύνθεση, και πουρνάρια, σχίνα, χαμηλότερα, αλλά και άπειρα τα βότανα. Χρώματα γήινα, απαλά, το καφέ–κίτρινο σε όλες τις αποχρώσεις, το βαθύ πράσινο, το γκρίζο και ψηλά το λευκό του χιονιού. Δρόμοι, παντού δρόμοι, το λάθος της απληστίας μας και της άνευ όρων πίστης στο αυτοκίνητο. Ο ύμνος του νεοέλληνα, «πιστεύω εις έναν θεόν, το αυτοκίνητο, jeep κατά το πλείστον, 4Χ4»

ΤΟ ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ
Ένα σύγχρονο καταφύγιο πρόσφατα ανακαινισμένο, με 40 περίπου κρεβάτια σε υψόμετρο 1120 μέτρα. Φαγητό μακαρόνια με κιμά και φασουλάδα, ό,τι πρέπει για την ανάβαση της επόμενης μέρας. Φέραμε κρασί κόκκινο από την Ευρυτανία, σπιτικό, με τη γεύση του φράουλου, χωρίς πολλές απαιτήσεις να καταγραφεί ως το καλύτερο. Αλλωστε αυτό δεν το επιτρέπει το πλαστικό της προσωρινής συσκευασίας και το κουβάλημα. Ανεβασμένες οι διαθέσεις της παρέας δίπλα στο αναμμένο τζάκι, το μάτι να παίζει στις φιγούρες και τα κάδρα στον τοίχο, στις ανθρώπινες φιγούρες, που περνάνε και έρχονται, νεανικές ως επί το πλείστον.

Ο ομαδικός ύπνος στο καταφύγιο ποτέ δεν με ενέπνευσε. Είκοσι άτομα στον ίδιο θάλαμο, ούτε στο στρατό. Πολλές φορές αναζήτησα τη μακαριότητα για να ελευθερωθώ, αλλά δεν…Τα ζόρικα του ύπνου δεν ξεπερνιούνται. Με αποτέλεσμα το καρούμπαλο στο κεφάλι από τις απρόσεκτες νυχτερινές κινήσεις του δευτέρου ορόφου. Αρχηγέ δεν με ασφάλισες. Αν πάθαινα τίποτα, ποιος θα με πλήρωνε;;

Έξι το πρωί και η αυλαία ανοίγει με το θεατρικό δρώμενο να ξετυλίγει τις πρώτες σκηνές στα τριώροφα κρεβάτια του θαλάμου μας. Ανάμεσα στο μισοσκόταδο και στα ροχαλητά, κινητά να χτυπάνε εγερτήριο, σιγανές φωνές, προσεκτικές κινήσεις, ακόμα και άτσαλοι θόρυβοι. Μισοξυπνητές κουβέντες, άγουρες, στα άγρια χαράματα.

Εφτά παρά τέταρτο αναχώρησε η πρώτη εκπαιδευτική ομάδα της Σχολής του Βριλησιακού. Μαζί τους δοκίμασα την έξοδο. Πρωί της Κυριακής, ώρα εφτά και τέσσερα, καταγραμμένη στην φωτογραφική μηχανή, η ανατολή να ζεσταίνει με τα θαμπά της κιτρινοκόκκινα χρώματα τον ορίζοντα πάνω από το Ξηροβούνι. Μια ανείπωτη ομορφιά. Από τις στιγμές που πραγματικά σε ανεβάζουν

ΚΥΝΗΓΙ
Δεν μπορώ να μην το σημειώσω, περισσότερο γιατί μου χάλασαν τη διάθεση και την ομορφιά της στιγμής. Ναι, οι κυνηγοί, χαμηλότερα στα πεδινά, πρωί πρωί με το γλυκοχάραμα. Σε κάθε δευτερόλεπτο πέντε τουλάχιστον τουφεκιές, απογοητεύτηκα μετρώντας. Μόλις τα πουλιά ξυπνούν, δεν προλαβαίνουν να πετάξουν για την πρώτη τους πρωινή τροφή. Ξέρεις τι είναι, μόλις ξυπνάς, να σε παραμονεύει ο χάρος;; πριν δεις το πρώτο φως; Να λες, ποτέ να μην ξυπνήσω; Δεν θα ’πρεπε αλήθεια να απαγορευτεί το κυνήγι τουλάχιστον τις πρωινές αυτές ώρες, που πάνε ν’ ανοίξουν τα φτερά τους, και τις βραδυνές ώρες, όταν πάνε να κουρνιάσουν, να ξεκουραστούν βρε παιδί μου; Το δικαίωμα στη ζωή, τα δικαιώματα των πουλιών, πρέπει να γίνει νόμος του κράτους! Δημόσια διαπόμπευση τους χρειάζεται. Σας παρακαλώ βγάλτε τους την κουκούλα, τους εκτελεστές, τους δολοφόνους, τους χωρίς ίχνος συναισθήματα. Βγάλτε τους “γυμνούς” στις εφημερίδες και τα κανάλια. Γιατί μας αφορά και μας η πανίδα αυτού του τόπου. Έχουμε δικαίωμα!

Η ΑΝΑΧΩΡΗΣΗ
Αγανακτισμένος -δήθεν- για την καθυστέρηση φεύγεις μπροστά, στο ρόλο του αρχηγού, οκτώ και μισή ακριβώς. Αμήχανα ακολουθούμε μέσα στην πρωινή γιορτή του βουνού, ανεβάζουμε τη διάθεση με τη συζήτηση, φλύαρα και ατάκτως ειρημένα λόγια, καταληψίες του μονοπατιού με έκδηλες τις διαθέσεις και τις φοβίες. Το μάτι φεύγει στους εικαστικούς παράδεισους της φύσης. Εικόνες και νοήματα, πέρα από κάθε τι καθημερινό. Αμέτρητα μικρά και μεγάλα κάδρα γεννούν συναισθήματα και ιδέες, σκέψεις και καταστάσεις. Και μετά η σιωπή. Ο καθένας στη μοναξιά του. Ανεβαίνεις κουβαλώντας τη σκιά σου. Την κούρασή σου. Το “φούσκωμά” σου. Το σακίδιό σου, που όλο και βαραίνει, λες και τα ρούχα, το νερό, το λίγο φαγητό αυξάνουν τον όγκο και το βάρος, ανατρέποντας το νόμο της βαρύτητας. Μπορεί να τα βαραίνει κι ο χρόνος. Ακόμα κι εδώ ο χρόνος μετράει αλλιώς!

Να γείρω παράμερα να περάσεις, βιαστικός, που δείχνεις ότι “μπορείς”. Περνάς και καμαρώνεις. “Μπράβο μου”, λες από μέσα σου. Λες δεν το ακούω; Όλοι ίδιοι είμαστε στο βουνό…

Απότομη ανάβαση. Περπατάμε στο γυμνό της κόψης, πολλές πέτρες, πού και πού το παγωμένο χιόνι. Βγαίνουμε ψηλά, πάνω από τη μέση της διαδρομής και το χιόνι αρχίζει. Ακούγονται οι πρώτες διαμαρτυρίες και οι φόβοι πολλαπλασιάζονται. Δεν θα φορέσουμε κραμπόν;

Χαιρόσουνα τις ανταύγειες στο παγωμένο χιόνι, τα κρύσταλλα, τα γεωμετρικά σχήματα των παγωμένων κόκκων. Τρυφερά τα αγκάλιαζες με το μάτι, προσπαθούσες να αποφύγεις να τα πατήσεις, μην τα χαλάσεις. Άραγε αυτά δεν έχουν ψυχή; Ποιος θα μας το πει;

ΣΤΗΝ ΚΟΡΥΦΗ
Οι κρατήρες στην κορυφή και η μυρωδιά θειαφιού στις πέτρες, δηλώνει ότι το βουνό είναι ηφαιστιογενές. Έτσι λένε ξεκίνησαν όλα. Έπειτα ήρθαν οι αγέρηδες και οι γδαρτές βροχές, τα χιόνια και οι παγωνιές, οι καυτές καλοκαιρινές μέρες. Τελευταίοι ήρθαν οι άνθρωποι, που τ’ αχνάρια τους είναι πολύ ορατά πια από μακριά. Οι αμαξιτοί δρόμοι πλησιάζουν στο διάσελο, περίπου στα 1200 μέτρα υψόμετρο. Τα έργα της μπουλντόζας παντού…

Τουρτουρίζεις σα γύφτος στον σιγανό κρύο αεράκι της κορυφής. Αδιαφορείς ή κάνεις πως αδιαφορείς, γιατί θέλεις να απολαύσεις. Υποκρίνεσαι πως δεν τρέχει τίποτα, αλλά θέλει πολύ υπομονή. Όλα γύρω σε αποζημιώνουν. Κράτα γερά στη μνήμη σου αυτές τις εικόνες. Ο Παρνασσός και ο Ελικώνας, η Πάρνηθα και η Πεντέλη, ο Ευβοικός και πέρα ανατολικά το Αιγαίο. Είσαι ψηλά για τα δεδομένα της περιοχής.

Δίπλα μας τα παιδιά της σχολής να κάνουν το μάθημα στο παγωμένο χιόνι. Κραμπόν και πιολέ. Σε πλήρη εξάρτηση. Να πέσουν τα κορμιά. Να δουλέψουν τα πιολέ. Να ανεβούν οι αδρεναλίνες. Να ακουστούν τα επιφωνήματα και τα μπράβο. Γύρνα, φρένο, σταμάτα, μπράβο! Τα κατάφερες. Καλή τύχη! Αλλά να μη σου τύχει εκείνη η ώρα. Πόσοι από μας θα έχουν τη δυνατότητα να αντιδράσουν ψύχραιμα και αστραπιαία στις οδηγίες των δασκάλων…

Είμαστε όλοι ορειβάτες; Θα ήταν λάθος να μην επανεξετάζουμε το θέμα κάθε στιγμή. Η ορειβασία δεν γεννήθηκε χθες, ιστορείται από αιώνες και οφείλουμε να ακολουθούμε τις αρχές της. Τα ασφαλή, επίσημα, μονοπάτια της Δίρφυς, του κάθε βουνού, μας περιμένουν. Εμπνευσμένα, ιδανικά τοπία. Τίποτα πιο ακίνδυνα, γι’ αυτούς που ακολουθούνε τις αρχές.

Δύσκολη η απότομη κατάβαση για όσους δεν εννοούν να καταλάβουν ότι κατεβαίνουμε “χορεύοντας” ανάλαφρα με μικρά βήματα και τα μάτια παντού. Προσέχουμε τους απότομους κραδασμούς να μη χαλάσουμε τα αμορτισέρ και ποτέ δεν εκθέτουμε τα γόνατά μας στους βράχους! Μπορεί να τα πληγώσουμε…ή να χαλάσουμε τους βράχους. Συνήθως συμβαίνει το πρώτο.

ΚΑΙ ΣΤΟ ΤΕΛΟΣ
Στενή – Στρόπωνες – Μετόχι. Δέκα φορές το είπες. Πάμε Χιλιαδού; Παραλία Χιλιαδούς 18 χιλιόμετρα από τη διασταύρωση. Πολλά τα τροχόσπιτα. Πολλά και τα ίχνη της ανθρώπινης πλεονεξίας – η μπουλντόζα. Απλωτή παραλία με άμμο και βότσαλα κάθε μεγέθους. Σπηλιές, άγρια βλάστηση και η ποταμιά που κατεβάζει τα πλατάνια ως την άκρη της θάλασσας Στο τέλος της βόρειας πλευράς της παραλίας, η παραλία των γυμνιστών. Τα βράχια ριγμένα στη θάλασσα. Σχήματα και φαντασία στον ορίζοντα Ο απέραντος κόσμος του νερού, ήρεμη η θάλασσα της φαντασίας. Ο ορίζοντας των ανθρώπινων αδυναμιών. Εδώ θα ξανά’ ρθουμε!

Στέφανος Σταμέλλος

Εγκαταλειμμένο το Καταφύγιο του Καλλιδρόμου

Πάντα είχαμε στις συζητήσεις μας το καταφύγιο του Καλλίδρομου. Είναι το πιο κοντινό καταφύγιο για μας τους Λαμιώτες. Στο Ελευθεροχώρι με αυτοκίνητο μπορεί κανείς να πάει σε μισή ώρα και για να φθάσει στο καταφύγιο και στη Λίμνη θα κάνει ακόμα μια ώρα, εννοείται με τα πόδια. Αν βέβαια χρησιμοποιήσει αυτοκίνητο, που δεν το συνιστούμε, θα πάει σε 10 λεπτά από το Ελευθεροχώρι.

Αποφασίσαμε σήμερα με τη Βάσω να πάμε να το καθαρίσουμε, γιατί το Σάββατοκύριακο έχουμε να φιλοξενήσουμε φίλους βιοκαλλιεργητές από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Είναι δική τους παράκληση να φιλοξενηθούν σε καταφύγιο.

Η εικόνα που συναντήσαμε ήταν απογοητευτική. Η εγκατάλειψη σε όλο της το μεγαλείο. Βέβαια ο κύριος, που έχει τα κλειδιά στο χωριό, μας είπε ότι δεν είναι σε λειτουργία... αλλά δεν περιμέναμε τέτοια κατάσταση. Σκόνη παντού, ίχνη ποντικιών, οι σοβάδες στο ταβάνι να κρέμονται, μούχλα στα στρώματα και στις κουβέρτες, κουβέρτες φαγωμένες από τα ποντίκια, η κουζίνα σε άθλια κατάσταση, παντού οι αράχνες, τζάμια σπασμένα, το τζάκι γεμάτο με στάχτες και σκουπίδια, δεν συζητάμε για τις τουαλέτες. Ξύλα δεν υπάρχουν, ούτε οι λάμπες λειτουργούν. Το φουσκωμένο ταβάνι δείχνει ότι η στέγη έχει πρόβλημα με σπασμένα κεραμίδια και πρέπει να βάζει υγρασία.

Προσπαθήσαμε να το καθαρίσουμε, βγάλαμε έξω τα στρώματα και τις καρέκλες και καθαρίσαμε το ταβάνι από τους πεσμένους σοβάδες, το τζάκι, το σαλόνι. Οριακά λέμε να φιλοξενήσουμε τους φίλους, αν βέβαια εξασφαλίσουμε τα ξύλα και δούμε και τις άλλες ελλείψεις. Υποτίθεται θα φέρουν υπνόσακκους, γιατί οι κουβέρτες και τα μαξιλάρια δεν είναι για χρήση.

Το συμπέρασμα, και γιατί γράφω αυτά εδώ. Κάτι πρέπει να γίνει! Είναι κρίμα για το βουνό και γι' αυτούς που το αγαπάνε, για τα γύρω χωριά και ιδιαίτερα το Παλαιοχώρι, στο οποίο ανήκει γεωγραφικά η περιοχή, αλλά και για μας τους Λαμιώτες, να μην μπορούμε να το χαρούμε και να το αξιοποιήσουμε. Όποιος Σύλλογος και όποια Ομοσπονδία έχει, υποτίθεται, την ιδιοκτησία, δεν πρέπει να αφήσει να γίνει ερείπιο το καταφύγιο και να απαξιωθεί. Λέμε υποτίθεται ότι έχει την ιδιοκτησία, γιατί το βουνό ανήκει σε όλους μας. Αν κάποιοι έκαναν την προσπάθεια και το έφτιαξαν, κάποιοι άλλοι τους έκαναν την παραχώρηση του δασικού χώρου με ειδικούς όρους και προυποθέσεις. Αν οι όροι και οι προυποθέσεις δεν υφίστανται πλέον, κάτι πρέπει να γίνει...

Στέφανος Σταμέλλος

Καλλίδρομο, Πηγές Θερμοπυλών ανεβαίνοντας μέσα από το φαράγγι

Ανάμεσα στις παρυφές της Οίτης και τις ακτές του Μαλιακού, βρίσκεται ο στενωπός του Καλλιδρομίου όρους, που εκτείνεται από την Θεσσαλία ως την Λοκρίδα. Εκεί υπάρχει μία στενή λωρίδα γης, τα στενά, από όπου εκρέουν θερμές πηγές θειούχων υδάτων σε πετρώδες έδαφος, εξ ου και το όνομα Θερμοπύλες: Ετυμολογικά, η ονομασία σημαίνει Θερμές Πύλες, πέρασμα όμοιο με πύλη. [Στράβων]. Οι ιαματικές πηγές των Θερμοπυλών ήταν αφιερωμένες στον Ηρακλή και μάλιστα στην περιοχή υπήρχαν ιερό και βωμός αφιερωμένα στον ήρωα.

Οι μέρες του Δεκέμβρη, με τα λίγα σύννεφα και τον ήλιο να μπαινοβγαίνει, είναι οι καλύτερες για χαλαρές ήπιες πεζοπορείες. Σου επιτρέπουν να χαζολογήσεις και να απολαύσεις τις λεπτομέρειες, ακόμα και να μυρίσεις τα βότανα. Οι Θερμοπύλες εκτός από την ιστορική μάχη κατά των Περσών και τη θυσία των Ελλήνων με επικεφαλής τον Λεωνίδα, είναι γνωστές και για τα θαυμάσια ιαματικά νερά. Η ευρύτερη δε περιοχή του Καλλιδρόμου έχει πολλές εκπλήξεις για τους επισκπέπτες.

Στη μάχη των Θερμοπυλών, 480 π.Χ., ο επικεφαλής των ελληνικών στρατευμάτων, βασιλιάς των Σπαρτιατών, Λεωνίδας με 300 στρατιώτες από τη Σπάρτη, 700 από τις Θεσπιές και 5000 από άλλες περιοχές, αντιμετώπισε τον κατά πολύ μεγαλύτερο αριθμητικά περσικό στρατό του Βασιλιά Ξέρξη, σύμφωνα με τον ιστορικό Ηρόδοτο

Η ΔΙΑΔΡΟΜΗ
Ξεκινάμε αφήνοντας τα αυτοκίνητα στις πηγές, δίπλα στην Τροχαία. Στα πρώτα 200 μέτρα περίπου βαδίζουμε πάνω σε αγροτικό δρόμο. Αφήνουμε στο πλάι την τσιμεντένια δεξαμενή και στη συνέχεια ακολουθούμε αριστερά το μονοπάτι, που περνάει και ο αγωγός του υδραγωγείου. Ο σωλήνας σε πολλά σημεία είναι ορατός. Ανηφορικό στην αρχή και μετά ίσιο, ανάμεσα στην πυκνή βλάστηση, το μονοπάτι, μας οδηγεί στην κοίτη του χειμμάρου και στην αρχή του φαραγγιού, που οι πηγές του ξεκινάνε ψηλά από τη ράχη, πάνω από το Καταφύγιο. Μεγάλες πέτρες, κατακρημνισμένες από τα βράχια, δυσκολεύουν σε ορισμένα σημεία το ανέβασμα, γιατί αρχίζουμε και ανεβαίνουμε στο αριστερό πλάι του φαραγγιού, ακολουθώντας το σωλήνα. Το μονοπάτι αλλού ξεχωρίζει, αλλού όχι. Τελικά γίνεται ομαλό, ανηφορικό, ανάμεσα στα δέντρα, στα οποία τώρα προστέθηκαν τα έλατα και οι βελανιδιές. Αφήνουμε χαμηλά το φαράγγι και μετά από μερικές τραβέρσες συναντάμε τον αγροτικό χωματόδρομο.

Βλάστηση πυκνή από σχίνα, στην αρχή και πεύκα, πουρνάρια, φιλίκια, αριές, κέδρα, πικροδάφνες, πλατάνια και κουμαριές. Κουμαριές με τους κόκκινους ώριμους καρπούς, να φτιάξεις μαρμελάδα επιτόπου! Έλατα και βελανιδιές στη συνέχεια, τα σκληρά "τσερνόκια", που έχει πολλά το νοτιοδυτικό Καλλίδρομο. Και πολλά άλλα αρωματικά βότανα, φουσκλούνια, ρίγανες, άγριες μέντες, κουνούκλες, ασφάκες, σπάρτα και χιλιάδες άγνωστα για μας φυτά και θάμνοι. Ένας απέραντος βοτανικός κήπος.

Ο αγροτικός χωματόδρομος οδηγεί ψηλά στο "Παλιομονάστηρο", και στη συνέχεια από τη Χαλικόβρυση στη Μενδενίτσα, αφού ενώνεται με τους άλλους δρόμους, που έρχονται από το Παλαιοχώρι και το Ελευθεροχώρι και συναντιούνται στη Λίμνη. Εμείς δεν συνεχίσαμε προς το βουνό. Ακολουθήσαμε δεξιά το δρόμο, περάσαμε το ρέμα με τα πλατάνια και το εγκατελειμένο τροχόσπιτο και βγήκαμε απέναντι, προς τη Μονή Δαμάστας. Κατηφορίζοντας μπήκαμε στα σταροχώραφα, μέσα από τα οποία, με τη βοήθεια και των κυνηγών(!), βρήκαμε το μονοπάτι που μας έβγαλε ξανά στην αρχή του φαραγγιού κάνοντας τον κύκλο. Περάσαμε με κάποια δυσκολία το ρέμα και συναντήσαμε το αρχικό μονοπάτι μέσα στην πυκνή βλάστηση, που μας οδηγεί στις Θερμές Πηγές.

ΟΙ ΠΗΓΕΣ
Το λάθος μας ήταν που δεν πήραμε μαζί μας μαγιό να απολαύσουμε το ζεστό μπάνιο στις πηγές. Κάτι που κάνουν άνθρωποι από όλη την Ελλάδα και από πολλές χώρες, και αναρωτιέμαι, πού τις έχουν μάθει. Πρέπει όμως να πούμε ότι η εικόνα της εγκατάλειψης δεν μας τιμά. Ο χωματόδρομος γεμάτος λακούβες και λάσπες, παντού σκουπίδια, καμιά υποδομή για τους λουόμενους και κανένα ίχνος υπεύθυνης διαχείρισης. Ο δήμος Λαμίας, στον οποίο ανήκει γεωγραφικά η περιοχή, έχει ευθύνες και πρέπει να αναλάβει πρωτοβουλίες. Τα Ελληνικά Τουριστικά Ακίνητα, στα οποία υποτίθεται ανήκει ο χώρος, δεν "καίγονται" για ό,τι αντικρύζει ο επισκέπτης, ο οποίος δεν είναι υποχρεωμένος να ξέρει και τα ιδιοκτησιακά! Εκτός κι αν είναι συνειδητή απόφαση να απαξιωθεί πλήρως η περιοχή και να οδηγηθεί στα χέρια κέποιου έξυπνου ιδιώτη, ο οποίος θα εκμεταλλευτεί τον πλούτο με ελάχιστες επενδύσεις, και θα θησαυρίσει. Γιατί το σίγουρο είναι ότι θα βάλει εισιτήριο και όλα θα πληρώνονται. Οπότε όλοι αυτοί που έρχονται με τόση ευκολία να κάνουν τα ιαματικά τους στο φυσικό πλούτο του ζεστού νερού, θα το σκεφτούν να ξανάρθουν... ιδιαίτερα οι ηλικιωμένοι, που τα έχουν και περισσότερη ανάγκη. Και αναφερόμαστε και στα Ψωρονέρια, που εδώ η ευθύνη είναι στο Δήμο Γοργοποτάμου, στον οποίο ανήκει και η περιοχή. Τα πράγματα έχουν επείγοντα χαρακτήρα, αν σκεφθούμε ότι στην περιοχή πρόκειται να κατασκευαστεί το Μουσείο των Θερμοπυλών, οπότε προβλέπεται να αυξηθούν οι επισκέπτες και στα ιαματικά.

Θα επαναλάβω ακόμα μια φορά ότι το Καλλίδρομο πρέπει να χαρακτηριστεί Εθνικό Πάρκο - προστατευόμενη περιοχή, με ειδικά επιτρεπόμενες δραστηριότητες και ήπιες οικοτουριστικές δράσεις με άξονα τον πλούτο των Θερμών Πηγών, την ιστορία της περιοχής και την βιοποικιλότητα

ΤΟ ΜΟΝΟΠΑΤΙ ΤΩΝ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΩΝ ΣΤΟ ΦΑΡΑΓΓΙ ΤΟΥ ΑΣΩΠΟΥ

Κυριακή 2 του Δεκέμβρη και ήταν η προγραμματισμένη από καιρό πεζοπορία στο Μονοπάτι των Σιδηροδρομικών με τον ΕΟΣ Σπάτων - με είχαν βάλει και στο πρόγραμμά τους αρχηγό...Η μέρα ήταν θαυμάσια, τύχη κι αυτή, αλλά και η διάθεση όλων, να ξεχειλίζει.

Λίγα για το Μονοπάτι των Σιδηροδρομικών
Αν γίνει ποτέ η σήραγγα Καλλιδρόμου και η νέα χάραξη της Σιδηροδρομικής Γραμμής, τότε ένα από τα ωραιότερα τμήματα της διαδρομής του τραίνου θα εγκαταλειφθεί. Είναι το τμήμα Κ. Τιθορέας – Λιανοκλαδίου, που κατά ένα μεγάλο μέρος το τραίνο περνάει μέσα από τις γαλαρίες και παίζει κρυφτό μπαινοβγαίνοντας σαν φίδι στις τρύπες. Οι γαλαρίες αυτές, αξίζει να αναφερθεί, κατασκευάστηκαν στις αρχές του προηγούμενου αιώνα με τις μεθόδους και τα μέσα της εποχής.

Η πρόσβαση στο τμήμα της γραμμής μεταξύ των Σταθμών Ασωπού και Τραχήνας γίνεται μόνο με τα πόδια. Την εποχή που κατασκευάστηκε η σιδηροδρομική γραμμή, η μεταφορά των υλικών και των εργατών γίνονταν με τα ζώα και, ειδικά στο τμήμα αυτό, χρειάστηκε να γίνει ειδικός δρόμος – μονοπάτι, παράλληλος με τη γραμμή. Αυτό έμεινε με το όνομα “Μονοπάτι των Σιδηροδρομικών”

Αξίζει να κάνει κανείς αυτή τη διαδρομή για να απολαύσει το τοπίο, την αγριάδα της φύσης, τις σπηλιές και το φαράγγι του Ασωπού και να θαυμάσει τις γέφυρες και τα πέτρινα αρχιτεκτονικά της γραμμής στα στόμια των γαλαριών και των μικρών ρεμάτων. Η σύγκριση με το σήμερα προκαλεί μελαγχολία και απογοήτευση. Τα τσιμεντένια κατασκευάσματα των νεοελλήνων δεν έχουν καμιά σχέση με την αρχιτεκτονική της πέτρας και το μεράκι του έλληνα στις αρχές του προηγούμενου αιώνα. Τα εγκαίνια της σήραγγας του Μπράλου, της μεγαλύτερης σήραγγας του αρχικού σιδηροδρομικού δικτύου μήκους 2.120 μέτρων, έγιναν τον Απρίλιο του 1904. Γενικά η περιοχή θεωρείται ως μία από τις περιοχές με ιδιαίτερο φυσικό κάλλος στην Ελλάδα. Το κύριο χαρακτηριστικό της είναι πως το τοπίο παραμένει σχεδόν αναλλοίωτο, αφού δεν υπάρχει οδικό δίκτυο, παρά μόνο η σιδηροδρομική γραμμή που το διασχίζει.

Πώς μπορούμε να φθάσουμε
Αμέσως μετά το χωριό Θερμοπύλες και το άγαλμα του Λεωνίδα ερχόμενοι από την Αθήνα, και μετά τη διασταύρωση για Μπράλλο, στρίβουμε αριστερά προς Δαμάστα και Ηράκλεια. Στο χωριό Ηράκλεια και στη διασταύρωση της παλιάς Εθνικής Οδού Λαμίας – Αθήνας, στρίβουμε αριστερά προς το Μπράλλο και σταματάμε πριν τη γέφυρα του Ασωπού, όπου αφήνουμε τα αυτοκίνητα. Η απόσταση από την Αθήνα είναι περίπου 210 χιλιόμετρα

Ξεκινάμε ακολουθώντας δεξιά τον αγροτικό δρόμο και ανεβαίνουμε περνώντας δίπλα από τους στάβλους. Στα 1000 μέτρα περίπου εγκαταλείπουμε τον αυτοκινητόδρομο και παίρνουμε το μονοπάτι, αριστερά, παράλληλα με το φαράγγι, όπως άλλωστε μας δείχνει και η ταμπέλα του Ορειβατικού Συλλόγου Λαμίας. Το μονοπάτι είναι σχετικά εύκολο, εκτός από κάποια σημεία, που χρειάζονται λίγη προσοχή. Στη διαδρομή έχει κανείς την ευκαιρία να απολαύσει το απότομο φαράγγι, τα απόκρημνα βράχια αλλά και την πλούσια χλωρίδα από πουρνάρια, φιλίκια, σχίνα, κουμαριές, κουτσουπιές, αγριοσυκιές αλλά και πολλές κουνούκλες, φουσκλούνια, μέντες, κατσικορίγανη και πάρα πολλά είδη λουλουδιών

Μετά από δύο περίπου ώρες φθάνουμε στο Σταθμό του Ασωπού, απ’ όπου μπορούμε ή να επιστρέψουμε από την ίδια διαδρομή ή να συνεχίσουμε ανεβαίνοντας στην Παύλιανη (σε δύο ώρες περίπου) και να επιστρέψουμε με ΤΑΞΙ ή να ανέβουμε στο Δέλφινο κι από κει, παίρνοντας το μονοπάτι ανάμεσα στο Δέλφινο και τα Δυό Βουνά, να κατεβούμε στο χωριό Βαρδάτες. Τη λύση να γυρίσει κανείς μέσα από τη γραμμή δεν τη συνιστούμε, γιατί είναι επικίνδυνο. Πρέπει να ξέρει ποια ώρα ακριβώς περνούν τα τραίνα και να μπορέσει να αποφύγει να συναντηθεί μαζί τους μέσα στις σήραγγες. Νερό δυστυχώς δεν υπάρχει στη διαδρομή, γι’ αυτό είναι σκόπιμο να υπάρχει η ανάλογη φροντίδα.

Μετά το Σταθμό Ασωπού είναι σήραγγα 350 περίπου μέτρων που καταλήγει στη γέφυρα του Ασωπού, πάνω απ’ το φαράγγι του Ντούνου, το οποίο κατεβαίνει από την Παύλιανη, η γέφυρα της Παπαδιάς, μήκους 352 μέτρων και στη συνέχεια η μεγάλη σήραγγα του Μπράλου. Η περιοχή κατά τη διάρκεια της Κατοχής συγκέντρωσε το ενδιαφέρον των ανταρτών με τις απανωτές ανατινάξεις των γεφυρών, εκτός της Γέφυρας του Γοργοποτάμου, και την υποχρέωση της φύλαξης μέχρι και τα τελευταία χρόνια με στρατιωτική φρουρά. Τα στρατιωτικά φυλάκια υπάρχουν και σήμερα. Το Φαράγγι του Ασωπού είναι γνωστό και ως πέρασμα του Εφιάλτη, αφού απ’ αυτή την περιοχή ο Εφιάλτης οδήγησε τους Πέρσες στα νώτα των Σπαρτιατών, που είχαν παραταχθεί στις Θερμοπύλες.

Πρέπει να τονιστεί επίσης ότι έχει ιδιαίτερο αρχαιολογικό ενδιαφέρον, γιατί κοντά βρίσκονται η αρχαία Ηράκλεια, η Τραχήνα, η Σιδερόπορτα και ο Κούβελος της Παύλιανης, όπου υπάρχει και Βυζαντινό Κάστρο. Μάλιστα λέγεται ότι το 1997, που έγιναν οι κατολισθήσεις στην περιοχή του Ασωπού και σταμάτησε για ένα μήνα η λειτουργία της γραμμής, βρέθηκαν στο σημείο της κατολίσθησης τέσσερεις τάφοι, απ’ τους οποίους οι δύο ανέπαφοι, που όμως λεηλατήθηκαν σε χρόνο αστραπή …

Ελπίζουμε ότι ο Δήμος Γοργοποτάμου και ο ΟΣΕ θα φροντίσουν να αναδειχθεί η περιοχή και το Μονοπάτι, και να γίνει επισκέψιμη για τους περιπατητές. Είναι δύο ώρες από την Αθήνα και τόσο κοντά στη Λαμία και στη Εθνική Οδό. Άμεσα όμως χρειάζονται κάποια έργα συντήρησης και σε κάποια σημεία να γίνουν ξύλινοι προστατευτικοί φράχτες αλλά και καλύτερη σήμανση. Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι είναι αυτοί που το περπατούν. Έρχονται Ορειβατικοί Σύλλογοι από όλη την Ελλάδα, ακόμα και μαθητές από τα Λύκεια της περιοχής, γιατί αποτελεί πράγματι ένα πολύ καλό μάθημα περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Στέφανος Σταμέλλος

Σαββατοκύριακο στο Περτούλι, Νεραιδοχώρι, ανάβαση στη Μαρόσα

Το Σαββατοκύριακο η μικρή ομάδα μας "έδρασε" στην πανέμορφη περιοχή του Περτουλίου και ανεβήκαμε στην Μαρόσα. Κατασκηνώσαμε κάτω από το Νεραιδοχώρι, απέναντι από το ποτάμι σ' ένα ξέφωτο, μέσα στα έλατα. Το βράδυ του Σαββάτου με τα πόδια περπατώντας στον δασικό δρόμο δίπλα στο ποτάμι, επισκεφθήκαμε την Πύρρα για φαγητό και η επιστροφή έγινε το ίδιο με τα πόδια με το φως της πανσελήνου. Ήταν μια καταπληκτική βραδιά. Τα πλούσια νερά, οι σκιές, το πράσινο και η πλούσια βλάστηση, δημιουργούσαν μια εντυπωσιακή σύνθεση.

Το κρύο απείλησε μεν τον βραδυνό μας ύπνο, αλλά όμως τα καταφέραμε. Το πρωί η πάχνη σκέπαζε τις σκηνές μας και τη γύρω περιοχή.

Η ανάβαση είναι σχετικά εύκολη (3 ώρες ανάβαση και 2,5 κατάβαση ο συνολικός χρόνος) στην αρχή πάνω στον δασικό δρόμο με κατεύθυνση τις δύο κεραίες της κινητής τηλεφωνίας, και στη συνέχεια στο γυμνό, πότε σε μονοπάτι και πότε όχι. Οι κορυφές είναι τρεις: Πρώτη η Λουπάτα 2.066 μέτρα (ανατολικά), στη συνέχεια (μεσαία) η Μαρόσα 2.022 μέτρα και τέλος το Αυγό 2.148 μέτρα, που είναι και η ψηλότερη. Αποφασίσαμε να επιλέξουμε ανεβαίνοντας, ποια κορυφή θα έχει την τιμή να μας υποδεχθεί. Και ήταν τελικά η Μαρόσα

Αναρωτιόμασταν για τους μεγάλους πασσάλους που συναντούσαμε σε όλη σχεδόν τη διαδρομή. Δυστυχώς κι εδώ χτύπησε ο δαίμονας της ανάπτυξης "δια του Χιονδρομικού"! Σχεδιάζουν λένε να φτιάξουν κι εδώ χιονοδρομικό και ετοιμάζουν να βελτιώσουν το δρόμο απέναντι από το Νεραιδοχώρι! Ελπίζουμε η καθυστέρηση αυτή να τους δώσει την ευκαιρία να το ξανασκεφτούν. Από την άλλη, πιστεύουμε πως είναι δύσκολο οι Αυστριακοί να έρθουν να επενδύσουν σε μια αποτυχημένη προσπάθεια.

http://www.dimosaithikon.gr/neraidoxori_gr.asp?tpage=neraidoxori

ΣΜΟΛΙΚΑΣ 28/10/2006

Αφιερωμένο στους αναπτυξιολάγνους των νομαρχιών

Αφιερωμένο σ' αυτούς που θέλουν να κάνουν νέα χιονοδρομικά κέντρα στα βουνά μας. Ένα απόσπασμα από τον Εφιάλτη της Περσεφόνης σε στίχους του Νίκου Γκάτσου και μουσική του Μάνου Χατζιδάκη

Εκεί που φύτρωνε φλισκούνι κι άγρια μέντα
κι έβγαζε η γη το πρώτο της κυκλάμινο
τώρα χωριάτες παζαρεύουν τα τσιμέντα
και τα πουλιά πέφτουν νεκρά στην υψικάμινο.

Κοιμήσου Περσεφόνη
στην αγκαλιά της γης
στου κόσμου το μπαλκόνι
ποτέ μην ξαναβγείς.

Ο καιρός μας τα χαλάει...

Απόψε βρέχει "του σκοτωμού". Πού να πάμε αύριο με τέτοια βροχή! Κάπου κοντά, ίσως. Καλλίδρομο, Οίτη. Οι κοντινές λύσεις. Το meteo.gr δείχνει πιθανή βροχή αύριο, ίσως και συννεφιά. Άρα τα καιρικά φαινόμενα, που λένε, θα υποχωρήσουν.
Μια λύση είναι να κάνουμε το Μονοπάτι από τα Θερμά των Θερμοπυλών προς το Καλλίδρομο, μέσα από τη ρεματιά, ανεβαίνοντας προς την Παλαιοπαναγιά και την Χαλικόβρυση - καταφύγιο. Είναι ένα παλιό μονοπάτι, που δεν το κάνουν συνήθως. Θα είναι μια έκπληξη να κατέβουμε για ένα ζεστό μπάνιο στα Λουτρά

Διαμαρτυρία για το κυνήγι

Διαμαρτυρία για το κυνήγι

κύριε πρωθυπουργέ,
Διαμαρτύρομαι για την απαράδεκτη απόφαση της κυβέρνησής σας για τη συνέχιση του κυνηγίου σε μια περίοδο, που όλοι οι λογικοί άνθρωποι καταλαβαίνουν ότι η άγρια φύση, το περιβάλλον, τα άγρια ζώα και τα πουλιά κινδυνεύουν με πλήρη αφανισμό. Ως πότε εμείς οι μη κυνηγοί θα ανεχόμαστε το απαράδεκτο φαινόμενο να μην μπορούμε να δούμε ένα ζώο, ένα πουλί στη φύση; Είμαι ορειβάτης φυσιολάτρης και σε όλες μας τις εξορμήσεις στα βουνά της πατρίδας μας δεν μπορούμε να δούμε κανένα άγριο ζώο. Έχουν εξαφανιστεί, αλλά ακόμα κι αν υπάρχουν, είναι τόσο φοβισμένα και κυνηγημένα. Πολλές φορές οι ξένοι συνορειβάτες μας καταφέρονται με σκληρά λόγια κατά της ελληνικής πολιτείας για το απαράδεκτο αυτό φαινόμενο, της έλλειψης αρχών προστασίας της άγριας φύσης

Κύριε Πρωθυπουργέ, σας παρακαλώ, μην συνεχίζετε άλλο τη δολοφονική αυτή τακτική. Κανένας πια δεν κυνηγάει για να επιβιώσει, να φάει. Το να σκοτώνεις ζωή δεν μπορεί να είναι χόμπυ, ούτε βέβαια σπορ!! Όση αγριάδα και βαρβαρότητα και αν καταλαμβάνει τους δολοφόνους κυνηγούς, η πολιτεία είναι υποχρεωμένη να την τιθασεύσει και να την περιορίσει

Στέφανος Σταμέλλος
Πλούτωνος 1
35100 Λαμία
e-mail: sstamell@otenet.gr

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΑΝΑΒΑΣΕΩΝ 2007 - 2008

ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΠΡΟΟΡΙΣΜΟΣ ΟΡΓΑΝΩΤΗΣ - ΑΡΧΗΓΟΣ

14,15/9/2007 Βουτσικάκι-Πλαστήρα Ελίνα

21,22/9/2007 Σμόλικας-Κόνιτσα ΕΠΟΣ Φυλής

29,30/9/2007 Αρτοτίνα Σ.Σταμέλος

5,6,7/10/2007 Πάπιγκο-Γκαμήλα Δ.Σταματόπουλος

12,13,14/10/2007 Όλυμπος Κ.Πετρόπουλος

20,21/10/2007 Πλατανάκι-Ευρυτανία ΕΠΟΣ Φυλής

28/10/2007 Κνημίδα Δ.Συκιώτης

3,4/11/2007 Βουλγάρα-Άγραφα ΕΠΟΣ Φυλής

10,11/11/2007 Καλιακούδα Βάσω

16,17,18/11/2007 Πάϊκο-Μακεδονία ΕΠΟΣ Φυλής

24,25/11/2007 Αυγό -Περτούλι Μ.Δημόπουλος

1,2/12/2007 Βαθιά Λάκα-Γκιώνα Λενάκι

8,9/12/2007 Κόρακας-Βαρδούσια Μ.Δημόπουλος

15,16/12/2007 Γεροντόβραχος Αλέκα

28/12-2/1/2008 Bansco-Βουλγαρία ΕΠΟΣ Φυλής

11,12,13/1/2008 Αθήνα Λενάκι

19,20/1/2008 Λιάκουρα -Παρνασσός Δ.Σταματόπουλος

25,26,27/1/2008 Τζουμέρκα-Καταφίδι Κ.Πετρόπουλος

1,2,3/2/2007 Μετέωρα ΕΠΟΣ Φυλής

8,9,10/2/2007 Καστοριά Σ.Σταμέλος

16,17/2/2008 Βαρδούσια-Ασανσέρ Σ.Σταμέλος

24/2/2008 Καλλίδρομο ΕΠΟΣ Φυλής

Οι Οικολόγοι Πράσινοι για τα μεταλλεία στην Οίτη

ΟΙΚΟΛΟΓΟΙ ΠΡΑΣΙΝΟΙ
ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΚΙΝΗΣΗ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ
Πλούτωνος 1 35100 Λαμία
Τηλ 2231021007 6977261256
sstamell@otenet.gr

ΠΡΟΣ ΤΗΝ
Κίνηση Πολιτών για την Προστασία του Περιβάλλοντος στο Βουνό της Οίτης

Αγαπητοί φίλοι

Το φετινό καλοκαίρι γίναμε όλοι μάρτυρες μιας ασύλληπτης για το νου καταστροφής, που εξελίχθηκε σε τραγωδία και κόστισε τη ζωή συνανθρώπων μας. Εκατομμύρια στρέμματα δασικής γης αποτεφρώθηκαν και σημαντικά οικοσυστήματα υποβαθμίστηκαν ανεπανόρθωτα. Αυτομάτως δημιουργείται η ανάγκη και η υποχρέωση να προστατέψουμε τις πληγείσες περιοχές και να φυλάξουμε ως «κόρη οφθαλμού» όλες εκείνες που συνεχίζουν να αποτελούν το δασικό πλούτο της χώρας μας.

Μία από αυτές τις περιοχές είναι η Οίτη, γνωστή παγκοσμίως για τη βιοποικιλότητα των φυτικών ειδών της, αλλά και για την ποικιλία των τοπίων της που την καθιστούν αγαπημένο βουνό των πεζοπόρων και των φυσιολατρών. Τα σχέδια ιδιωτικής εταιρείας για μεταλλευτική δραστηριότητα στον ορεινό όγκο της, ακόμα και μέσα στα όρια των περιοχών ειδικής προστασίας, αποτελούν απειλή για την Οίτη και αντιδιαστέλλονται με το ήδη υπάρχον καθεστώς προστασίας, με την ανάγκη για διεύρυνση και ενίσχυση της προστασίας αυτής, αλλά και με τα σχέδια των κατοίκων, που σεβόμενοι τον τόπο τους, επιθυμούν ήπια οικοτουριστική ανάπτυξη και ενίσχυση των πράσινων επιχειρήσεων.

Επιπλέον, η οποιαδήποτε επέμβαση που υποβαθμίζει το περιβάλλον της Οίτης βάζει σε κίνδυνο τα ελατοδάση της, η ύπαρξη των οποίων αποτελεί έναν ιδιαίτερο λόγο προστασίας της, ειδικά μετά τη φετινή πρωτόγνωρη και ταχεία καταστροφή τους σε άλλα σημεία της χώρας μας και εξαιτίας της δυσκολίας ανάκαμψης ή αναδάσωσής τους. Η χώρα μας δεν έχει άλλα περιθώρια, δεν μπορεί να αντέξει την εξαφάνιση άλλου δασικού οικοσυστήματος ελάτης, γεγονός που γιγαντώνει τη σημασία ύπαρξης των όσων ακόμη διαθέτει.

Η διάσωση των δασικών οικοσυστημάτων είναι εθνική υπόθεση και πρέπει να αποτελέσει «δημόσιο συμφέρον», οπότε να αντιμετωπιστεί επιτέλους ώριμα, όπως αντιμετωπίζεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες που έμαθαν να ζουν από το δάσος και σε αυτό στηρίζουν την ποιότητα ζωής τους, αλλά κυρίως την οικονομία τους. Οι εποχές που η εγκατάσταση μεταλλείων γινόταν για λόγους «δημοσίου συμφέροντος» και η μεταλλευτική εταιρεία δέσμευε την περιοχή, και μαζί τις τύχες των κατοίκων της, ευτυχώς πέρασαν ανεπιστρεπτί. Είναι καιρός να προσαρμόσουμε την έννοια του δημοσίου συμφέροντος στις σημερινές επιταγές της κοινωνίας, σεβόμενοι το φυσικό περιβάλλον και την αρχή της αειφορίας.

Είναι καθήκον όλων των υπευθύνων να προσεγγίσουν το πρόβλημα τόσο από την οικονομική όσο και από την περιβαλλοντική και κοινωνική σκοπιά στα πλαίσια της βιώσιμης ανάπτυξης. Η τοπική κοινωνία γνωρίζει πως δεν θα ωφεληθεί από επενδυτικές δραστηριότητες που επιβιώνουν με κατάχρηση του περιβάλλοντος και εξάντληση των φυσικών πόρων υποθηκεύοντας την υγεία και το μέλλον των κατοίκων της. Η αντίδραση που εξέφρασε μας βρίσκει απολύτως σύμφωνους και αρωγούς στον αγώνα της.

Είναι ξεκάθαρη, λοιπόν, η τοποθέτηση των Οικολόγων Πράσινων: κανένα μεταλλείο δεν χωρά στο βουνό της Οίτης, καμία μεταλλευτική δραστηριότητα δεν συμβιβάζεται με το φυσικό περιβάλλον της Φθιώτιδας.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι συμμετέχουν στις εκλογές της 16ης Σεπτεμβρίου με ψηφοδέλτια σε όλη την Ελλάδα, με στόχο την ανάδειξη της πολιτικής οικολογίας ως τέταρτου πόλου στην πολιτική σκηνή της χώρας μας και με την ελπίδα ότι οι έλληνες ψηφοφόροι θα στείλουν τους οικολόγους στη βουλή για να υπερασπιστούν με ξεκάθαρο πολιτικό ριζοσπαστικό λόγο την προστασία του περιβάλλοντος, την ποιότητα ζωής, τα θέματα της κοινωνικής αλληλεγγύης, των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, της δημοκρατίας και της ελευθερίας!

ξανά καληνύχτα θα πω

Ακόμα μαθαίνω τη λειτουργία του ιστολογίου. Περνάω τις λεπτομέρειες του Μαραθώνιου της Οίτης. Δείτε κι αποφασίστε ΤΩΡΑ τη συμμετοχή σας

Hercules Mountain Race ( HE.MO.RA )
1ος Διεθνής Ορεινός Μαραθώνιος “Ηρακλής”
Ακολούθησε τα βήματα του Ηρακλή προς την αποθέωση!

Τρέξε στα μονοπάτια του Εθνικού Δρυμού Οίτης!
Ο Δήμος Υπάτης και η In Action διοργανώνουν ένα διήμερο Φεστιβάλ Ορεινών Αθλημάτων. Πολλές αθλητικές και μη εκδηλώσεις σας περιμένουν στις 8 και 9 Σεπτέμβρίου 2007 στην Υπάτη Φθιώτιδας.
Αποκορύφωμα θα είναι ο 1ος Ορεινός Μαραθώνιος “Ηρακλής” με τη διεθνή ονομασία “Hercules Mountain Race”.

Εκκίνηση και τερματισμός θα είναι η Υπάτη και η διαδρομή θα ακολουθεί μονοπάτια της Οίτης. Το βουνό αυτό της κεντρικής Ελλάδας παρουσιάζει τη μεγαλύτερη βιοποικιλότητα με περισσότερα από 1500 είδη φυτών. Στις κορυφές του βρήκε τη λύτρωση, από τους αφόρητους πόνους, ο μυθικός ήρωας Ηρακλής και αποθεώθηκε.Δοκίμασε τις αντοχές σου τρέχοντας 42χλμ. στα μονοπάτια της Οίτης. Θαύμασε την αλπική λίμνη, ανέβα στις δυο ψηλότερες κορυφές, διασχίσε αλπικά λιβάδια, προσπεράσε δυο ορεινά χωριά και τερματίσε στην ιστορική Υπάτη.
Ζήσε την Περιπέτεια!

Hercules Mountain Race

Ο νέος μαραθώνιος ορεινού τρεξίματος. Ένας αγώνας στα μονοπάτια του Εθνικού Δρυμού Οίτης. Στο βουνό που βρήκε τη λύτρωση ο μυθικός ήρωας Ηρακλής και οδηγήθηκε στην αποθέωση. Στο βουνό με τα 1500 είδη φυτών!Στις 8 και 9 Σεπτεμβρίου 2007 διοργανώνεται το Φεστιβάλ Ορεινών Αθλημάτων Οίτης στην Υπάτη Φθιώτιδας. Στο πλαίσιο αυτού του Φεστιβάλ θα γίνουν πεζοπορίες, καταβάσεις φαραγγιών ( canyoning ), ποδηλατικές διαδρομές (mountain bike ), προβολές περιβαλλοντικού υλικού, ξεναγήσεις και πολλές άλλες εκδηλώσεις. Στόχος είναι η προβολή των εναλλακτικών μορφών τουρισμού που αποτελούν ήπιας μορφής ανάπτυξη. Σίγουρα η Οίτη είναι ιδανικός τόπος για τέτοιου είδους δραστηριότητες.Κύρια εκδήλωση αυτού του Φεστιβάλ θα είναι o 1ος Ορεινός Μαραθώνιος «Ηρακλής» με τη διεθνή ονομασία: Hercules Mountain Race.
Ημέρα διεξαγωγής του είναι η Κυριακή 9/9/2007. Η εκκίνηση θα δοθεί στις 07:00 π.μ. από την κεντρική πλατεία της Υπάτης όπου θα γίνει και ο τερματισμός. Αξίζει να αναφερθεί ότι για το διήμερο αυτό Φεστιβάλ θα έχει στηθεί στην πλατεία ένα «πανηγύρι». Από εκεί θα ξεκινούν όλες οι εκδηλώσεις και εκεί θα καταλήγουν. Επίσης θα υπάρχουν περίπτερα από εταιρίες εξοπλισμού για αθλήματα βουνού, από περιοδικά του χώρου κ.α.

Πρόγραμμα εκδηλώσεων Φεστιβάλ Ορεινών Αθλημάτων Οίτης

Σάββατο πρωί:
Πεζοπορία 1 Γύρος Υπάτης - Κάστρο 2 ω. 10’.
Πεζοπορία 2 Υπάτη - Αρσαλή 2 ω. 40’.
Κατάβαση φαραγγιού Ροδοκάλου.
Ποδηλατική διαδρομή Καστανιά - Νεοχώρι - Λιβαδιές - Καστανιά.
Επίσκεψη στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Οίτης.
Ώρα εκκίνησης για τις παραπάνω εκδηλώσεις 11:00π.μ.
Η γραμματεία θα λειτουργεί από τις 10:00π.μ.

Σάββατο απόγευμα:
Προβολή υλικού από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης 04:00μ.μ.
Ξενάγηση στο «Οικολογικό Μονοπάτι». 05:00μ.μ.
Αγώνας ορεινού τρεξίματος για παιδιά. "Ο Λαγοπόδαρος" 06:30μ.μ.
Τεχνική Ενημέρωση Αγώνα 07:30μ.μ.
Pasta party 08:00μ.μ.

Κυριακή πρωί:
Εκκίνηση αγώνα 07:00π.μ.
Απονομές 02:00μ.μ.
Λήξη αγώνα 05:00μ.μ.

Το ίδιο Σαββατοκύριακο άλλη μια σημαντική εκδήλωση λαμβάνει χώρα στη περιοχή της Οίτης. Ο Ελληνικός Ορειβατικός Σύλλογος Λαμίας διοργανώνει την καθιερωμένη, εδώ και χρόνια, πανελλήνια κατάβαση του φαραγγιού του Ασωπού. Το Σάββατο το βράδυ γίνεται παραδοσιακό γλέντι στο χωριό Σκαμνός ενώ την Κυριακή γίνεται η κατάβαση του φαραγγιού.

Αναλυτική περιγραφή διαδρομής αγώνα
Εκκίνηση από την κεντρική πλατεία της Υπάτης σε υψόμετρο 410μ. Αρχικά η διαδρομή ακολουθεί τον κεντρικό ασφαλτόδρομο για 4,5χλμ. μέχρι το χωριό Καπνοχώρι σε υψόμετρο 590μ. ( Η κυκλοφορία των οχημάτων είναι αραιή και επίσης η αστυνομία θα φροντίζει για την ασφάλεια τον αθλητών. ) Εκεί θα υπάρχει ο 1ος σταθμός ανεφοδιασμού ( ΣΤΑΝ ) στην είσοδο για το χωματόδρομο. Μετά από 3.6χλμ. η διαδρομή περνά από χωριό Καστανιά και στην έξοδό του θα υπάρχει ο 2ος ΣΤΑΝ στα 980μ. Μετά από ένα μικρό κομμάτι σε άσφαλτο αρχίζει το μονοπάτι που μετά από 3,8χλμ. οδηγεί στο Διάσελο Πάθενας όπου θα υπάρχει ο 3ος ΣΤΑΝ στα 1500μ. Το επόμενο μονοπάτι είναι 4,3χλμ. και οδηγεί στους Αγ. Αποστόλους στο 4ο ΣΤΑΝ στα 1670μ. Ανηφορική διαδρομή σε αλπικό τοπίο οδηγεί στη ψηλότερη κορυφή «Πύργος» 2153μ. όπου θα υπάρχει το 1ο σημείο ελέγχου ( ΣΕΛ ). Ακολουθεί μικρή κατάβαση και μετά ανάβαση στη κορυφή Αλύκαινα 2051μ. στο 2ο ΣΕΛ. Στη συνέχεια κατάβαση μέχρι το οροπέδιο Λειβαδιές στα 1810μ. όπου θα υπάρχει ο 5ος ΣΤΑΝ. Ακολουθεί ανάβαση στη κορυφή Γρεβενό 2114μ. όπου θα υπάρχει το 3ο ΣΕΛ και κατάβαση στο 5ο ΣΤΑΝ που θα είναι και το 4ο ΣΕΛ. Από εδώ η διαδρομή ακολουθεί δασικό δρόμο για 4.1χλμ. μέχρι το 6ο ΣΤΑΝ, στη θέση Περδικόβρυση 1600μ. Η τελική κατάβαση μέχρι την Υπάτη είναι 7χλμ. σε μονοπάτι. Συνοπτική περιγραφή διαδρομήςΕκκίνηση Υπάτη 0χλμ. 410μ.Καπνοχώρι 4,5χλμ. 590μ. ΣΤΑΝΚαστανιά 8,9χλμ. 980μ. ΣΤΑΝΔιάσελο Πάθενας 13,1χλμ. 1500μ. ΣΤΑΝΑγ. Απόστολοι 17,3χλμ. 1670μ. ΣΤΑΝΚορυφή Πύργος 20,8χλμ. 2153μ. ΣΤΑΝΚορυφή Αλίκαινα 23,8χλμ. 2051μ. ΣΕΛΟροπέδιο Λειβαδιές 25,8χλμ. 1810μ. ΣΤΑΝΚορυφή Γρεβενό 27,8χλμ. 2114μ. ΣΕΛΟροπέδιο Λειβαδιές 29.8χλμ. 1810μ. ΣΤΑΝ & ΣΕΛΠερδικόβρυση 34.5χλμ 1600μ. ΣΤΑΝΤερματισμόςΥπάτη 42χλμ. 410μ.Δηλώσεις συμμετοχής:Λίστα δήλωσης συμμετοχής για τον αγώνα θα υπάρχει στο www.natureinaction.gr από τις 20/07/2007 έως 30/08/2007. Οι 200 πρώτοι που θα δηλώσουν θα κερδίσουν από ένα χάρτη της Οίτης ( Εκδόσεις Road 1:50000 ) στον οποίο φαίνονται τα μονοπάτια του αγώνα με ακρίβεια.Ο Δήμος Υπάτης σε συνεργασία με την εταιρεία ROAD εξέδωσε ένα χάρτη της περιοχής του δήμου του σε κλίμακα 1:50.000. Στην πίσω πλευρά του χάρτη σε κλίμακα 1:25.000 απεικονίζονται τα μονοπάτια και οι πεζοπορικές διαδρομές μήκους 70χλμ., της βόρειας πλευράς του βουνού της Οίτης.Το κόστος συμμετοχής είναι 25€. Σε αυτό περιλαμβάνονται: 1) συμμετοχή στο pasta party, 2) ένα μικρογεύμα μετά τον αγώνα, 3) ελεύθερη συμμετοχή στις εκδηλώσεις του Σαββάτου, 4) τροφοδοσία στους ΣΤΑΝ, 5) μπλουζάκι με το λογότυπο του αγώνα, 6) μετάλλιο και 7) δίπλωμα συμμετοχής.

Για να επικυρωθεί η δήλωση συμμετοχής πρέπει να γίνει κατάθεση του ποσού στο λογαριασμό 210002101176454 ( Πρατίλας Λουκάς ) στην Alpha Bank και να αποσταλεί το με φαξ στο 2231038007. ( Μην παραλείψετε να δηλώσετε, κατά τη συμπλήρωση της αίτησης εγγραφής, τις δραστηριότητες στις οποίες θέλετε να συμμετέχετε το Σάββατο το πρωί. )

Κανονισμοί αγώνα
Η δήλωση συμμετοχής στον αγώνα προϋποθέτει πλήρη αποδοχή των κανονισμών• Δεκτοί γίνονται αθλητές ηλικίας 18 ετών και άνω. Μπορούν να λάβουν μέρος αθλητές άνω των 15 ετών μόνο με γραπτή συγκατάθεση των κηδεμόνων τους. • Οι αθλητές τρέχουν με δικοί τους ευθύνη και δεν ευθύνεται η διοργανώτρια αρχή σε περίπτωση τραυματισμού τους. Παρόλα αυτά θα υπάρχει Εθελοντική Ομάδα Διάσωσης που θα καλύπτει τον αγώνα. Επίσης θα υπάρχει και ασθενοφόρο σε ετοιμότητα.• Οι αθλητές οφείλουν να έχουν εξετασθεί από ιατρό ο οποίος θα τους έχει κρίνει ικανούς να συμμετέχουν σε αυτόν τον πολύωρο αγώνα.• Έγκυροι θα θεωρούνται οι αθλητές που έχουν περάσει από τα τρία ΣΕΛ και τερματίζουν εντός του χρονικού ορίου των δέκα ( 10 ) ωρών.• Αποκλείονται οι αθλητές που πετούν σκουπίδια εκτός των ΣΤΑΝ. Εκεί θα υπάρχουν σακούλες σκουπιδιών για αυτό το σκοπό. • Οι αθλητές μπορούν να εγκαταλείψουν μόνο σε ΣΤΑΝ. Είναι υποχρεωμένοι να δώσουν τον αριθμό τους στον υπεύθυνο του ΣΤΑΝ και να υπογράψουν τη δήλωση εγκατάλειψης. ( Το αριθμό τους θα τον παραλάβουν από τη γραμματεία μετά τη λήξη του αγώνα. )

Διαμονή
Για τη διαμονή των αθλητών και των συνοδών τους τα παρακάτω ξενοδοχεία - ξενώνες προσφέρουν ειδικές τιμές.
Ξενοδοχεία:Aνοιξις 2231059567 Ακροπόλ 2231059513 www.akropol.grΑλεξάκhς 2231059380 www.hotelalexakis.grΕσπέρια 2231059151 & 2231059650Ένα 2231059108 & 2231059317Ξενώνες:Χάνι Ζιάκα 2231098450 http://www.xani.gr/

Πληροφορίες
Για οποιαδήποτε πληροφορία μπορείτε να επικοινωνείτε με τον Πρατίλα Λουκά στο 6932271106
Από το www.pezoporia.gr μπορείτε να πάρετε πληροφορίες για ότι αφορά: Tην ιστορία της Υπάτης, το βουνό της Οίτης, τον Εθνικό Δρυμό και πολλά άλλα ενδιαφέροντα. Επίσης υπάρχει και το www.ypati.gr για ότι αφορά το Δήμο Υπάτης.

Γενικές πληροφορίες:
Οδική πρόσβαση
Η οδική πρόσβαση προς το βουνό και τα χωριά του είναι εύκολη, λόγω της γειτνίασής του με την εθνική οδό. Το τρένο φθάνει μέχρι Λαμία με ανταπόκριση από το Λιανοκλάδι. ΄Όλα τα χωριά προσεγγίζονται από τη Λαμία, ενώ της νότιας πλευράς προσεγγίζονται και από την παλιά εθνική οδό Αθήνας – Λιβαδειάς – Λαμίας, στρίβοντας στο ύψος του Μπράλου. Το οδικό δίκτυο για την επίσκεψη των χωριών είναι άσφαλτος, εκτός του τμήματος της δυτικής πλευράς μεταξύ των χωριών Νεοχώρι, Πύργου, Δάφνης, Καστριώτισσα (Φωκίδας), και της ανατολικής πλευράς μεταξύ των χωριών Παύλιανη, Κουμαρίτσι, που είναι χωματόδρομοι.

Η Οίτη στην ιστορία Η Οίτη είναι συνδεδεμένη με τρία σημαντικά συμβάντα. Κατά τη μυθολογία, στην Οίτη άναψε η πυρά, όπου κάηκε στις τελευταίες δραματικές του ώρες ο ημίθεος Ηρακλής και έγινε η αποθέωση του. Το 1821, στους πρόποδες της Οίτης και του Καλλιδρόμου αντιστάθηκαν ηρωικά οι Έλληνες στις στρατιές του Ομέρ Βρυώνη, ενώ στη γέφυρα της Αλαμάνας θυσιάστηκε ο ήρωας Αθανάσιος Διάκος. Τέλος, στον Γοργοπόταμο το 1942 έγινε μια σπουδαία αντιστασιακή πράξη εναντίον Γερμανών και Ιταλών, όπου με συνεργασία των Ελλήνων ανταρτών και ¶γγλων σαμποτέρ ανατινάχθηκε η σιδηροδρομική γέφυρα του Γοργοπόταμου αποκόπτοντας την επικοινωνία της βόρειας με τη νότια Ελλάδα για έξι εβδομάδες.

O Εθνικός Δρυμός (πάρκο) της Οίτης
Ο Εθνικός Δρυμός της Οίτης ιδρύθηκε το 1966, έχει έκταση 70 τετραγωνικά χιλιόμετρα και αποτελείται από τον πυρήνα (24 τετρ. χλμ. περίπου) και την περιφερειακή ζώνη (36 τετρ. χλμ.). Τα όρια του Δρυμού που ξεκινούν από τα 600 μ. υψόμετρο, στη βόρεια πλευρά της Οίτης, πάνω από την κοιλάδα του Σπερχειού και τα χωριά Μεξιάτες Λουτρά Υπάτης και Αργυροχώρι, περιλαμβάνουν τις ψηλές κορφές του βουνού Γρεβενό (2116 μ.), Αλύκαινα (2051 μ.) και Σέμπη (2091 μ.). Με το διαχειριστικό σχέδιο που εκπονήθηκε το 1996 από το Εθνικό Ίδρυμα Αγροτικών Γεωργικών Ερευνών (ΕΘΙΑΓΕ), προτείνεται γενναία επέκταση των ορίων της περιφερειακής ζώνης, ώστε να ισχύσει ειδικό καθεστώς προστασίας, σε πολύ μεγαλύτερη έκταση του βουνού. Το βουνό αντιμετωπίζει διάφορες απειλές, αφού και η νομοθεσία που διέπει το καθεστώς των Εθνικών Δρυμών, δύσκολα τηρείται. Παράνομα μεταλλεία, λαθροκυνήγι, παράνομη βόσκηση και αναπτυξιομανία, ενώ πληγή χαίνουσα αποτελεί στο σώμα της Οίτης ένα πυκνό δίκτυο άχρηστων δασικών και κτηνοτροφικών χωματόδρομων, άναρχα και απερίσκεπτα διανοιγμένο, το οποίο επιτάθηκε και από τη διάνοιξη δρόμων για λατομικούς σκοπούς, παλιότερα.

Ο φορέας διαχείρισης της Οίτης, που συστάθηκε το 2003, προς το παρόν μένει ανενεργός και είναι άγνωστο αν στο άμεσο μέλλον θα υπάρξει δυνατότητα αποτελεσματικής προστασίας και ήπιας διαχείρισης του βουνού.

Το οροπέδιο στις Λειβαδιές με τη γραφική λιμνούλα, είναι από τα πιο χαρακτηριστικά σημεία του βουνού. Η πλούσια χλωρίδα της Οίτης φτάνει τα 1500 είδη μετατρέποντας την κατά την περίοδο της άνοιξης σε ολάνθιστο κήπο. ( Ολόκληρη η Αγγλία έχει 1300 είδη ενώ ολόκληρη η Γαλλία 1750

Το e-onthemountain ξεκινάει την επικοινωνία μαζί σας

καλησπέρα
Από καιρό έλεγα να ξεκινήσω αυτό το blog. Όλα όμως είναι θέμα χρόνου. Στο ξεκίνημα μας προέκυψαν και οι εκλογές.... ο χρόνος μειώνεται. Τα βουνά, όταν έχουμε εκλογές στην Ελλάδα, ψηλώνουν. Είναι μια διαμαρτυρία ίσως, ή μας αφήνουν να πελαγώνουμε στα "βουνά" της αμαρτωλής ψήφου των πολιτών. Αυτή η αντιπροσωπευτική δημοκρατία... τα βουνά δεν την θέλουν. Επιθυμούν την άμεση, τη ζεστή, την ειλικρινή δημοκρατία, να σε βλέπω και να με βλέπεις, να με κοιτάς στα μάτια και να σε βλέπω. Αυτό το καταφέρνεις ανεβαίνοντας, γιατί μόνο από ψηλά μπορείς να "βλέπεις". Ανεβαίνεις, δεν "κατεβαίνεις" υποψήφιος...Γι' αυτό ψήλωσαν τα βουνά αυτές τις μέρες και φοβάμαι ότι δεν θα μπορέσω να τα ανεβώ. Εκτός από το Μαραθώνιο της Οίτης, αν κι αυτός δεν αναβληθεί, λόγω εκλογών, στις 9 Σεπτέμβρη. Σας καλώ λοιπόν στα 42 χιλιόμετρα της Οίτης, να τα ανεβούμε μαζί και να γνωριστούμε...
Δεν προλαβαίνω άλλα απόψε, πρέπει να ασχοληθώ και με τις εκλογές
καληνύχτα